Economy Politics

Καμπανάκι κινδύνου για την κινεζική οικονομία

Του Κώστα Ράπτη

Το συνολικό της μήκος φτάνει τα 55 χιλιόμετρα. Το κόστος κατασκευής της ανήλθε σε περίπου 20 δισ. δολάρια. Η ποσότητα του χάλυβα από τον οποίο είναι κατασκευασμένη αρκεί για την ανέγερση 60 Πύργων του Άιφελ ενώ το τσιμέντο που έχει χρησιμοποιηθεί φθάνει για να οικοδομηθούν 22 ουρανοξύστες Chrysler. Η νέα θαλάσσια γέφυρα που συνδέει το Χονγκ Κονγκ με το Τζουχάι και το Μακάο, είναι η μεγαλύτερη του κόσμου, μειώνει σε μόλις 30 λεπτά μία διαδρομή που έως τώρα διαρκούσε τρεις ώρες, ενώ έχει σχεδιαστεί για να αντέχει σεισμούς 8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και σούπερ τυφώνες.

Πραγματοποιώντας την Τρίτη τα επίσημα εγκαίνια αυτού του εμβληματικού έργου, ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ θέλησε να δώσει το στίγμα μιας αναδυόμενης δύναμης που προορίζεται να πρωταγωνιστήσει στην παγκόσμια οικονομία και την τεχνολογική πρόοδο. Όμως η συγκυρία είναι πιο λεπτή από ποτέ και οι προκλήσεις για την κινεζική οικονομία πολλαπλασιάζονται.

Καθοριστικό ορόσημο

Το παιχνίδι των συμβολισμών είναι πάντοτε αρεστό στους Κινέζους ιθύνοντες. Η παρουσία του Σι Τζινπίνγκ αυτές τις ημέρες στον κινεζικό Νότο, με αποκορύφωμα την επίσκεψή του στη μητρόπολη της Καντόνας και στη Σενζέν (που από ψαροχώρι μετατράπηκε στην πολύβουη έδρα τεχνολογικών γιγάντων όπως η Huawei), συνειδητά παραπέμπει στην ιστορική περιοδεία που πραγματοποίησε το 1992 στην ίδια περιοχή ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, δίνοντας τότε, στο φόντο της αβεβαιότητας που είχε δημιουργήσει η εξέγερση της πλατείας Τιενανμέν τρία χρόνια νωρίτερα, το σινιάλο της εντατικοποίησης του ανοίγματος προς τη διεθνή αγορά. Ο ίδιος ο Ντενγκ υπήρξε, άλλωστε, ο αρχιτέκτονας των μεταρρυθμίσεων του 1978 με τις οποίες η Κίνα στράφηκε προς τη φιλελευθεροποίηση της οικονομίας. Η συμπλήρωση 40 ετών από αυτό το καθοριστικό ορόσημο πρόκειται να εορταστεί τον Δεκέμβριο με τη δέουσα επισημότητα.

Οι συγκρίσεις είναι καταλυτικές. Κατά τη «νότια περιοδεία» του Ντενγκ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Κίνας ανερχόταν σε μόλις 366 δολάρια και οι εξαγωγές μόλις άγγιζαν τα 85 δισ. δολάρια ενώ ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσώπευε μετά βίας το 14% της οικονομίας. Το 2017, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είχε εικοσαπλασιαστεί, οι εξαγωγές είχαν αυξηθεί κατά 26 φορές ενώ ο ιδιωτικός τομέας αντιστοιχούσε στο 60% της οικονομίας και στο 80% της απασχόλησης στα αστικά κέντρα.

Τα αρνητικά μηνύματα

Οι ιστορικές συγκρίσεις με το πρόσφατο παρελθόν μπορεί να εμπνέουν αισιοδοξία, όμως δεν εξαλείφουν την περίσκεψη που επιβάλλουν οι εξελίξεις της επικαιρότητας.

Το Χρηματιστήριο της Σανγκάης είναι αυτό που κατέγραψε τις χειρότερες επιδόσεις διεθνώς το 2018, σε χαμηλό τετραετίας τις τελευταίες ημέρες και στο ήμισυ της κεφαλαιοποίησης σε σύγκριση με τη φούσκα του 2015.

Παράλληλα ο ρυθμός ανάπτυξης κατά το τρίτο τρίμηνο υπήρξε ο χαμηλότερος από το 2009, με αποτέλεσμα να γεννώνται αμφιβολίες για το κατά πόσον θα επιτευχθεί φέτος ο επίσημος στόχος του 6,7%.

Ο εμπορικός πόλεμος με την Κίνα που δρομολόγησε ο Ντόναλντ Τραμπ προοιωνίζεται ισχυρούς κραδασμούς για το 2019, παρά το φαινομενικό παράδοξο της αύξησης προς το παρόν των κινεζικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, ενόψει της χριστουγεννιάτικης αγοραστικής περιόδου και οι Αμερικανοί εισαγωγείς συγκεντρώνουν στοκ πριν από την πλήρη ενεργοποίηση των νέων δασμών.

Ραντεβού στη G20

Οι Κινέζοι ιθύνοντες αποφεύγουν τις πολλές δημόσιες αναφορές στον εμπορικό πόλεμο, καθώς βρίσκονται ακόμα στη φάση που προσπαθούν να διαγνώσουν αν η πραγματική πρόθεση του Τραμπ είναι να εκβιάσει ένα μεγαλύτερο άνοιγμα της κινεζικής αγοράς, οπότε θα ήταν εφικτός ένας συμβιβασμός, ή αποβλέπει σε μία συνολική στρατηγική επιλογή ανάσχεσης της κινεζικής ανάδυσης (ιδίως στον τεχνολογικό τομέα που έχει και στρατιωτικές εφαρμογές), οπότε θα εξέλιπε κάθε περιθώριο διαπραγμάτευσης.

Η συνάντηση που αναμένεται να έχουν τον επόμενο μήνα στο περιθώριο της συνόδου της G20 στο Μπουένος Άιρες ο Σι Τζινπίνγκ και ο (απαλλαγμένος μέχρι τότε από την πολιτική πρόκληση των αμερικανικών «ενδιάμεσων εκλογών») Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να δώσει κάποια απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Ενδιαμέσως, ωστόσο, οι αμερικανικές κινήσεις γίνονται όλο και πιο επιθετικές, όπως καταδεικνύει η νέα αποστολή δύο πολεμικών πλοίων στα στενά της Ταϊβάν, αλλά και η πρόσφατη άνευ προηγουμένου έκδοση από το Βέλγιο στις ΗΠΑ ενός τμηματάρχη του κινεζικού υπουργείου Κρατικής Ασφάλειας που κατηγορείται για πράξεις βιομηχανικής κατασκοπείας.

 

Πολιτικό δώρο

Στην πραγματικότητα ο εμπορικός πόλεμος του Τραμπ αποτελεί για τον Σι Τζινπίνγκ ένα πολύτιμο πολιτικό δώρο, στον βαθμό που επιτρέπει στον Κινέζο ηγέτη να συσπειρώσει τον πληθυσμό στη βάση του εθνικισμού, αποδίδοντας σε εξωτερικά αίτια το φρενάρισμα της οικονομίας που είχε ούτως ή άλλως δρομολογηθεί από εσωτερικούς παράγοντες.

Στο επίκεντρο των προβλημάτων βρίσκεται η επιβράδυνση του τομέα της μεταποίησης στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας λόγω της πολιτικής απόφασης για περιορισμό των επενδύσεων σε υποδομές, περιστολή των δαπανών των επαρχιακών διοικήσεων, τερματισμό των επιδοτήσεων στην αυτοκινητοβιομηχανία (εξαιρουμένου του κλάδου των ηλεκτροκίνητων οχημάτων) και αυστηρότερη ρύθμιση του σκιώδους τραπεζικού τομέα, ενώ σοβαρές ανησυχίες προκαλεί και η υπερθέρμανση της στεγαστικής αγοράς.

Απόδραση από την κληρονομιά της διεθνούς κρίσης

Η κινεζική ηγεσία προσπαθεί να ξεφύγει από την κληρονομιά των πολιτικών με τις οποίες αντιμετωπίστηκε η κρίση του 2008 και συνοψίζονταν σε μια επενδυτική φρενίτιδα (κυρίως προς κατασκευαστικά έργα χωρίς πραγματικό αντίκρισμα) που όμως κατέληξε στη συσσώρευση χρέους μεγαλύτερου από το 350% του ΑΕΠ.

Πέρα από την τελευταία κίνηση της κεντρικής τράπεζας να χαμηλώσει τις απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, νέες διευκολύνσεις από την άποψη της νομισματικής πολιτικής δεν προσφέρονται ούτε θεωρούνται επιθυμητές, αν και προεξοφλείται ότι το νόμισμα που έμεινε λίγο πολύ σταθερό κατά τις μέρες της διεθνούς κρίσης θα αφεθεί να υποχωρήσει από τα τωρινά επίπεδα των 7 γουάν ανά δολάριο.

Πολιτική φοροαπαλλαγών

Η προτεραιότητα στρέφεται, αντιθέτως, προς τη δημοσιονομική πολιτική, η οποία μπορεί να τονώσει περαιτέρω την ήδη ακμαία (λόγω μείωσης της ανεργίας και ανόδου των μισθών) καταναλωτική ζήτηση, με τα αντίστοιχα οφέλη από την άποψη της πολιτικής σταθερότητας.

Εξού και ανακοινώθηκε η θέσπιση νέων φοροαπαλλαγών για τις δαπάνες εκπαίδευσης, περίθαλψης και εξυπηρέτησης στεγαστικών δανείων. Επίσης από 1η Μαΐου ο συντελεστής ΦΠΑ μειώθηκε από το 17% στο 16% για τις επιχειρήσεις μεταποίησης και από το 11% στο 10% για τα αγροτικά προϊόντα, τις κατασκευές και τις τηλεπικοινωνίες.

Η μείωση του φόρου των νοικοκυριών αναμένεται να φτάσει τα 116 δισ. γουάν, ενισχύοντας την κατανάλωση κατά 0,22% του ΑΕΠ, ενώ και το 2019 αναμένεται νέος γύρος φορολογικών ελαφρύνσεων που μπορεί να φτάσει το 1% του ΑΕΠ.

Capital.gr 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail