16/08/2022

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Η υπαρξιακή πλευρά των αυτοκρατοριών

Γράφει ο ιστορικός Παναγιώτης Γέροντας 

 

«Κι εμείς λοιπόν δεν θα πούμε με ωραίες φράσεις μακρούς λόγους, που δεν πρόκειται να σας πείσουν, ή ότι δίκαια έχουμε την ηγεμονία, επειδή νικήσαμε τους Πέρσες, ή ότι τώρα εκστρατεύουμε εναντίον σας, επειδή αδικούμαστε, και από σας ζητούμε να μην νομίσετε πως θα μας πείσετε λέγοντας ή ότι, ενώ είστε άποικοι των Λακεδαιμονίων, δεν πήρατε μέρος στον πόλεμο στο πλευρό τους ή ότι δεν μας κάνατε κανένα κακό έχουμε την απαίτηση να επιδιώξουμε πιο πολύ να επιτύχουμε τα δυνατά απ’ όσα κι οι δυό μας αληθινά έχουμε στο νού μας, αφού ξέρετε όταν υπάρχει ίση δύναμη για την επιβολή του, κι ότι, όταν αυτό δεν συμβαίνει, οι δυνατοί κάνουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους κι οι αδύναμοι υποχωρούν κι αποδέχονται.»

Τα παραπάνω λόγια είναι η απάντηση των Αθηναίων στους Μηλίους και ειλικρινά προσπαθώ να καταλάβω τί διαφορετικό συμβαίνει στην Ουκρανία. Οι Μήλιοι ευρίσκονταν στο μέσο ακριβώς της αθηναϊκής ηγεμονίας και για τους Αθηναίους δεν ήταν καν ανεκτή η ουδετερότητα. Η γεωγραφική τοποθέτηση είναι σημαντική για πολλούς λόγους και κυρίως για το φαντασιακό μιας μεγάλης δύναμης. Μια αυτοκρατορία δεν μπορεί να δεχθεί ότι σε μια περιοχή του ενδιαφέροντός της αποτυγχάνει. Τα παραδείγματα πάμπολλα:

Ο ίδιος ο Περικλής παρακινεί τους Αθηναίους στο να επεκτείνουν την αυτοκρατορία τους γιατί αλλιώς θα αρχίσουν αργά να φθίνουν. Υπάρχουν όμως και πιο σύγχρονα και μάλιστα σχετιζόμενα με την χώρα μας. Στην εποχή του Όθωνα, ο πρέσβης της Μ. Βρετανίας Sir Edmund Lyons θα δηλώσει ειλικρινώς ότι “η Ελλάδα μπορεί να είναι αγγλική ή ρωσική• ρωσική αποκλείεται να είναι”. Η Μ. Βρετανία στην υπόθεση Πατσίφικο αντιδρά ακραία βίαια, σχεδόν υπαρξιακά. Στον Κριμαϊκό Πόλεμο που ακολούθησε (1853 – 1856), οι Αγγλογάλλοι υπαρξιακά κατέλαβαν την Αθήνα.

Και η επέκταση των αυτοκρατοριών; σε αυτήν υπάρχει ένα όριο, ένα όριο που τελικά καθορίζεται από ζητήματα οικονομίας, διοικητικής μέριμνας, κοινωνικής σύνθεσης και φυσικά γεωγραφίας. Θα μπορούσαν οι Αθηναίοι να επικρατήσουν στην Σικελία; θα μπορούσε η Ελλάδα να νικήσει στην Μ. Ασία; Ίσως, αν υπήρχαν λιγότερα κρούσματα αβελτηρίας στην ηγεσία. Θα μπορούσε να κρατηθεί η ισχύς τους εκεί; αμφίβολο. Η Ρωμαική Αυτοκρατορία και η Βρετανική πώς τα κατάφεραν; και τα δύο μορφώματα το κατάφεραν σε βάθος χρόνου και με πολλούς μετασχηματισμούς στην δομή τους.

Οι υπερδυνάμεις προφανώς και μπορούν να επιχειρούν πολύ μακριά από το κέντρο τους. Η υποστήριξη των επιχειρήσεων και η λυσιτελής κατάληξή τους όμως, προυποθέτουν σαφείς καθορισμένους αντικειμενικούς σκοπούς, συγκέντρωση δυνάμεων αλλά και ευελιξία και τέλος πρόβλεψη ταχείας απεμπλοκής. Δεν αποτελεί νίκη το να κρατάς εδάφη με συνεχή παρουσία στρατευμάτων που καταναλώνουν ανθρώπινους και υλικούς πόρους προκαλώντας την ανάλογη δυσφορία στην μητρόπολη.

Και κάτι τελευταίο. Η ύπαρξη διπλωματίας έχει νόημα, όταν μπορούν και οι δύο πλευρές να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα ως νίκη στους λαούς τους. Όταν το ζήτημα γίνεται υπαρξιακό, κάποιος θα πρέπει να σκύψει το κεφάλι με πόλεμο ή με… φιάσκο. Στην Γιάλτα μοιράστηκε ο κόσμος ουσιαστικά σε χώρες της ακτογραμμής και της ενδοχώρας. Ίσως ΗΠΑ και Ρωσία πρέπει να προσανατολιστούν στο να θεωρήσουν τρόπον τινά αυτά τα σύνορα ως φυσικά. Για την Ευρωπαική Ένωση ένα μπορεί να λεχθεί: για μια ακόμη φορά απέδειξε την γεωπολιτική της ανυπαρξία.

 

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
2021 Copyright © All rights reserved - Geopolitics & Daily News | Newsphere by AF themes.
Πνευματική Ιδιοκτησία Geopolitics & Daily News - 2021