08/08/2022

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το φοιτητικό κίνημα στον 19ο αι. και στις αρχές του 20ου

 

Γράφει ο  ιστορικός Παναγιώτης Γέροντας

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών δημιουργήθηκε το 1837 επί βασιλείας Όθωνα με σκοπό πρώτον να στελεχώσει με τους αποφοίτους του την κρατική μηχανή αλλά και να τονώσει την εθνική συνείδηση. Τα πρώτες τους σχολές ηταν η Νομική, η Θεολογία, Ιατρική και Τεχνών. Στην τελευταία συγκαταλέγονταν οι Εφαρμοσμένες Επιστήμες και τα Μαθηματικά.

Οι φοιτητές, οι οποίοι πάρα πολλοί εξ αυτών έρχονταν από την επαρχία να σπουδάσουν, γίνονταν πολλοί γρήγορα οι θιασώτες της νέας αστικής ζωής της πόλης, ενώ εμφορουνταν από εθνικό ζήλο. Υπήρξε μια βαθειά συνειδητοποίηση για τα εθνικά και κοινωνικά θέματα, λόγω και του κοινωνικού κύρους των φοιτητών, καθώς και μόνο η είσοδος στο Πανεπιστήμιο σήμαινε άνοδο κοινωνικής τάξης. Η πρώτη δυναμική παρουσία των φοιτητών εκδηλώθηκε το 1862 με την συμμετοχή τους στον αντιδυναστικο αγώνα εναντίον του Όθωνα.

Στα χρόνια της Μεσοβασιλειας (1862 – 1863) θα επικρατήσουν ταραχές και ληστοκρατια στη Χώρα και η προσωρινή κυβέρνηση θα δώσει όπλα στους φοιτητές συγκροτώντας την Πανεπιστημιακή Φάλαγγα. Αυτή είχε αναλάβει την τήρηση της τάξης και την προστασία των δημοσίων κτηρίων.

Οι φοιτητές διεκδικούσαν το δικαίωμα της δωρεάν φοίτησης αντιδρώντας στα τέλη που είχαν επιβληθεί μετά την πτώχευση του 1893. Πραγματοποιηθηκαν μεγάλα συλλαλητήρια και δημιουργήθηκαν και οι πρώτες φοιτητικές εφημερίδες (Εθνική Ελπίδα και Πανεπιστήμιον). Ο Γεώργιος Σουρής, ο οποίος ήταν και φοιτητής της Φιλοσοφικής Σχολής, χωρίς όμως να καταφέρει να πάρει πτυχίο, θα γράψει για την εποχή αυτή:

“Ποιος είδε κράτος λιγοστό
σ’ όλη τη γη μοναδικό,
εκατό να εξοδεύει
και πενήντα να μαζεύει;

Να τρέφει όλους τους αργούς,
νά ‘χει επτά Πρωθυπουργούς,
ταμείο δίχως χρήματα
και δόξης τόσα μνήματα;

Νά ‘χει κλητήρες για φρουρά
και να σε κλέβουν φανερά,
κι ενώ αυτοί σε κλέβουνε
τον κλέφτη να γυρεύουνε;”

Οι φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών ομως κινητοποιουνταν και εναντίον καθηγητών όταν αυτοί ήταν υπερβολικά αυστηροί ή εθεωρουνταν οι απόψεις τους επικίνδυνες ή ανθελληνικές. Για το γλωσσικό ζήτημα η κινητοποίηση (υπέρ της καθαρεύουσας) των φοιτητων ήταν μεγάλη (για τα επεισόδια των Ευαγγελικών και των Ορεστειακων διαβάστε μια παλαιότερη δημοσίευσή μου εδώ: Η διαμάχη του γλωσσικού ζητήματος

Αυτό όμως που εντυπωσιάζει είναι ο ζήλος των φοιτητών για τους αγώνες του Έθνους. Η Πανεπιστημιακή Φάλαγγα πολέμησε στις μάχες της Κρήτης το 1897, ενώ ο “Ιερός Λόχος Κρητών Φοιτητών – Δραγατσανιον” θα έχει σπουδαία δράση στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912 -3) στο μέτωπο της Ηπείρου. Συμμετείχαν στην μάχη του Μπιζανίου με πολύ βαρύ τίμημα σε νεκρούς και τραυματίες.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών όμως και ως ίδρυμα είχε εθνεγερτικό ρόλο και κατά την διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα. Απόφοιτοι, Φιλόλογοι του Πανεπιστημίου δίδασκαν την Ελληνική Ιδέα στις ελληνικές κοινότητες της Μακεδονίας. Οι Έλληνες διδάσκαλοι ήταν ένας από τους κύριους στόχους των Βουλγάρων κομιτατζήδων.

 

 

(Στην πρώτη φωτογραφία εικονίζεται η Κεντρική Επιτροπή Φοιτητών του Πανεπιστημίου και λαού Αθηνών- Πειραιώς, που πρωτοστάτησε στα «Ευαγγελιακά». Στην δεύτερη φωτογραφία εικονίζονται Κρήτες φοιτητές στο μέτωπο της Ηπείρου κατά την διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων.)

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
2021 Copyright © All rights reserved - Geopolitics & Daily News | Newsphere by AF themes.
Πνευματική Ιδιοκτησία Geopolitics & Daily News - 2021