03/10/2022

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Η ανάγκη για μια νέα ιστορική επιστήμη

Γράφει ο ιστορικός Παναγιώτης Γέροντας 

Η Ιστορία είναι μια κατά βάση θετική επιστήμη γιατί στηρίζεται σε γεγονότα (facts) που όντως έγιναν, τα οποία ο ιστορικός τα συνδυάζει με μία τυπική λογική προκειμένου να καταλήξει σε συμπεράσματα. Είναι όμως και θεωρητική, η ακόμα καλύτερα κλάδος της λογοτεχνίας, καθώς ο ιστορικός καλείται να δημιουργήσει την ιστορία, ως αφήγημα πια που θα προσφερθεί στους αναγνώστες.

Βασικό εργαλείο του ιστορικού είναι η ερμηνεία. Για να επιτευχθεί αυτή, είναι απαραίτητη η χρήση μεθόδων και θεωριών από άλλες επιστήμες όπως η κοινωνιολογία, η ανθρωπολογία, η ψυχολογία, η πολιτική και η οικονομική επιστήμη. Δυστυχώς, στην Ελλάδα, φαίνεται να κυριαρχεί μια διπλωματική – γεγονοτολική θεώρηση της Ιστορίας. Από την μία έχουμε μια πλειάδα ιστορικών που ερμηνεύουν ιστορικές περιόδους ορμώμενοι από τις διεθνείς σχέσεις διηγούμενοι καταλόγους από μάχες και συνθήκες, ενώ από την άλλη έχουμε αρκετούς που καταπιάνονται με την “μικρή ιστορία” παράπλευρων γεγονότων χωρίς να τα εργαλειοποιούν για να αναδείξουν ερμηνευτικές προτάσεις για τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα.

Τα κράτη, η κοινωνία και τα υποσύνολά τους είναι συστήματα ανθρώπων τα οποία δεν είναι άβουλα αλλά έχουν συναίσθηση της ιστορικότητάς τους. Οι άνθρωποι έχουν διπλό ρόλο. Από την μία δημιουργούν την ιστορία αλλά παράλληλα μελετούν την ιστορία του λαού και του τόπου τους. Ας πάρουμε για παράδειγμα την ηγεσία και τον λαό της Ουκρανίας. Η ντροπιαστική ήττα του 2014 οδήγησε ηγεσία και λαό στην σχεδίαση και εκτέλεση της αντίστασής τους σε αυτόν τον πόλεμο. Πρόκειται στην ουσία για ένα κοινωνικό φαινόμενο. Μπορεί να συμβεί και το αντίθετο και να μην υπάρξει μάθηση και να επέλθει παρόμοια καταστροφή και αυτό αποτελεί κοινωνικό φαινόμενο.

Δεν μπορεί ο ιστορικός να μην γνωρίζει βασικές αρχές των επιστημών που ανέφερα πιο πάνω. Δεν μπορεί να μην εκφράζει άποψη για σημαντικά ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη φύση του σύγχρονου κράτους, τα φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα, τα οικονομικά θέματα, την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και των επιπτώσεων αυτών στη ζωή και τις σχέσεις των ανθρώπων κ.α. Η ενασχόληση με τα παραπάνω οδηγεί αναπόφευκτα στην κριτική της υπάρχουσας κατάστασης. Ο ιστορικός με αυτό το πρίσμα αποκτά δύο ακόμη διαστάσεις πέρα από αυτή του απλού αφηγητή.

Η πρώτη διάσταση είναι του διανοούμενου. Ο ιστορικός καλείται να οραματιστεί το «τί πρέπει να γίνει», να προσπαθεί να βρίσκει λύσεις στα υπάρχοντα προβλήματα. Η δεύτερη του δίνει μια αμυδρή δυνατότητα πρόβλεψης γεγονότων. Η ερμηνεία του παρόντος με την χρήση της ιστορικής εμπειρίας σε συνδυασμό με μια πολυεπιστημονική προσέγγιση αυξάνει τις πιθανότητες για μια επαρκή πρόβλεψη των επερχόμενων γεγονότων.

Εν κατακλείδι, η ιστορική επιστήμη δεν είναι κάτι μουχλιασμένο και κλειδωμένο στα εκθέματα των μουσείων και σε δυσανάγνωστα βιβλία. Η Ιστορία είναι ζωή, διότι κάθε μέρα… γράφεται Ιστορία.

 

About Post Author

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
2021 Copyright © All rights reserved - Geopolitics & Daily News | Newsphere by AF themes.
Geopolitics & Daily News Copyrights Reserved 2022