07/12/2022

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Ανάλυση της πρώτης φάσης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία

πηγή φωτογραφίας: https://www.thequint.com/voices/opinion/russia-is-important-to-india-so-is-ukraine-can-it-strike-a-balance

Γράφει ο ιστορικός Παναγιώτης Γέροντας

Πρόλογος

Με τη κήρυξη μερικής επιστράτευσης από τον Πούτιν μπορούμε πλέον να πούμε ότι η πρώτη φάση της ρωσικής εισβολής ολοκληρώθηκε. Πριν προχωρήσουμε όμως στην ανάλυση καλό είναι να αναφερθούν σε αδρές γραμμές τα γεγονότα από το 2014 ως το 2022.

Το 2014, οι Ρώσοι για να καταλάβουν τη Κριμαία χρησιμοποίησαν ως επί το πλείστον πληροφοριακές επιχειρήσεις. Κυβερνοπόλεμος, Ψυχολογικές Επιχειρήσεις και παραπλάνηση. Χαρακτηριστική περίπτωση τα λεγόμενα «πράσινα ανθρωπάκια», στρατιώτες δηλαδή χωρίς διακριτικά. Σκοπός ήταν δηλαδή η ολοκλήρωση των ΑΝΣΚ χωρίς μάχη. «Η μεγαλύτερη τέχνη στον πόλεμο είναι το να υποτάξεις τον εχθρό χωρίς μάχη» σύμφωνα με τη Τέχνη του Πολέμου του Sun Tzu.

Το 2014, στην Κριμαία οι Ρώσοι συνάντησαν έναν ουκρανικό στρατό διαλυμένο και διεφθαρμένο. Ήταν τέτοια η διάλυση που αξιωματικοί του Ουκρανικού Ναυτικού άλλαξαν πλευρά και τάχθηκαν με τους Ρώσους! Χαρακτηριστικές περιπτώσεις οι “αλήστου μνήμης” ναύαρχοι Denis Valentinovich Berezovsky και Sergei Stanislavovich Yeliseyev, οι οποίοι αυτομόλησαν στους Ρώσους παραμένοντας… ναύαρχοι.

Το 2016 όμως, η Ουκρανική Κυβέρνηση αποφάσισε να αναδιοργανώσει τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας με την οικονομική και οργανωτική βοήθεια της Δύσης. Ο τότε Ουκρανός Πρόεδρος Petro Poroshenko ξεκίνησε ένα φιλόδοξο σχέδιο αναδιοργάνωσης των ουκρανικών δυνάμεων με ορίζοντα τετραετίας. Στο παραπάνω πλαίσιο, μελετήθηκαν λεπτομερώς προηγούμενες ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις σε άλλα κράτη, όπως αυτές στην Γεωργία το 2008.

Δύο σημαντικοί παράγοντες ενισχύθηκαν ιδιαίτερα: ο πρώτος ήταν η αλλαγή της «επιχειρησιακής σκέψης» των Ουκρανών. Οι μικροί αξιωματικοί του Ουκρανικού Στρατού απέκτησαν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων χωρίς να ευρίσκονται υπό τη συνεχή επίβλεψη των ανωτέρων τους. Αν αυτό συγκριθεί με την μεγάλη απώλεια Ρώσων στρατηγών στο ουκρανικό μέτωπο, ίσως μπορεί να εξαχθεί το πόσο σημαντική ήταν αυτή η αλλαγή στην «στρατιωτική σκέψη» ων Ουκρανών.

Ο δεύτερος ήταν η παλλαϊκή άμυνα. Έγιναν τεράστιες προσπάθειες να περάσει η κουλτούρα του εθελοντισμού στον ουκρανικό λαό. Αποτέλεσμα του παραπάνω, ήταν η οργάνωση πολιτών για την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης ρωσικής εισβολής. Η εκπαίδευση πολιτών δεν οργανώνεται από την μία μέρα στην άλλη. Τα σχέδια καταρτίζονται πολλά χρόνια πριν – όπως όλα τα επιχειρησιακά θέματα – και εφαρμόζονται ταχύτατα στον καιρό του πολέμου.

Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ ότι αυτή η στρατιωτική προετοιμασία γινόταν αν όχι κρυφά, πάντως αθόρυβα. Λόγω αυτού αλλά και λόγω της υπεροψίας, οι Ρώσοι θα δοκίμαζαν δυσάρεστες εκπλήξεις.

 

[File: Mikhail Klimentyev/Sputnik/Kremlin via Reuters]

Ανάλυση

Πριν αναλυθούν οι πολιτικοστρατηγικοί στόχοι και το διεθνές περιβάλλον, ίσως είναι θεμιτό να περιγραφούν οι ηγέτες των δύο μερών, Πούτιν και Ζελένσκι. Ο Πούτιν είναι ένας άνθρωπος που είδε τον κόσμο του να καταρρέει και αυτό τον στιγμάτισε βαθιά. Ο ίδιος έχει δηλώσει πώς η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ήταν η μεγαλύτερη γεωπολιτική καταστροφή του 20ου αιώνα.

Ο Ζελένσκι από την άλλη υπήρξε ηθοποιός. Αυτό σε συνδυασμό του νεαρού της ηλικίας καταδεικνύει ένα άτομο που πρώτον• αισθάνεται άνετα με τη προβολή και τη δημοσιότητα και δεύτερον• πιθανώς βλέπει τη περίσταση ως ευκαιρία δόξας. Άρα λοιπόν από τα παραπάνω συνάγεται ότι οι στρατηγικοί στόχοι των δύο κρατών επηρεάζονται σημαντικά από τις προσωπικές επιδιώξεις. Εν ολίγοις και οι δύο άνδρες δεν έχουν τη διάθεση να υποχωρήσουν.

Ανάγνωση διεθνούς περιβάλλοντος

Οι χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης δείχνουν διατεθειμένες να προσχωρήσουν στη δυτική σφαίρα επιρροής που αυτό μεταφράζεται σε ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Η Ρωσία ευρίσκεται σε πτώση λόγω μονομέρειας στην οικονομία της και σε δημογραφικά δεδομένα. Εν τούτοις οι ενέργειές της σε Εσθονία, Γεωργία και Κριμαία έμειναν αναπάντητες από τη Δύση. Η Ρωσία θεωρεί ότι η Ευρώπη ούσα ενεργειακά εξαρτημένη από αυτήν δεν θα αντιδράσει. Εκτιμά ότι κάθε ευρωπαϊκή χώρα θα ακολουθήσει το βραχυπρόθεσμο συμφέρον της κατακερματίζοντας την όποια απόπειρα δυτικής σύμπνοιας. Ο ίδιος ο Πούτιν από τα κείμενα και τους λόγους του, αναδεικνύει την πρόθεσή του για ανασύσταση του ρωσικού μεγαλείου. Λόγω της ουκρανικής ανυπαρξίας του 2014 και των συμπαγών ρωσόφωνων πληθυσμών θεωρεί μια ενδεχόμενη εκστρατεία στην Ουκρανία «εύκολη υπόθεση».

Πολιτικοστρατηγικοί ΑΝΣΚ

Η Ρωσία από την εξέλιξη των επιχειρήσεων φαίνεται να είχε δύο ΑΝΣΚ έναν κύριο και ένα δευτερεύοντα.

Κύριος: κατάληψη Κιέβου ως κέντρου βάρους της ενδεχόμενης ουκρανικής αντίστασης.

Δευτερεύων: η δημιουργία ενός παραλιακού διαδρόμου που θα ένωνε τα ρωσικά εδάφη με την Υπερδνειστερία στη Μολδαβία. Στην Υπερδνειστερία κατοικούν εθνικοί Ρώσοι, ενώ η Μολδαβία με ασθενές εθνικό αφήγημα εκτιμάται ότι δεν θα μπορούσε να αντιδράσει.

Θα εδημιουργείτο ένα κράτος μαριονέτα στη βόρεια Ουκρανία, ενώ στον νότο η Ρωσία θα ήλεγχε όλη τη βόρεια Μαύρη Θάλασσα. Θυμίζεται ότι με τη σύγκλιση Ρωσίας – Τουρκίας με μια τέτοια εξέλιξη, το Αιγαίο θα γινόταν η πρώτη γραμμή άμυνας των Αμερικανών, ενώ οι Ρώσοι θα ήλεγχαν και όλη τη νότια πεδιάδα της ανατολικής Ευρώπης.

Οι επιχειρήσεις

Στους πρώτους μήνες του πολέμου, η Ρωσία χρησιμοποίησε μια παραλλαγή του κλασικού ρωσικού τρόπου μάχης όπως αυτός πραγματώθηκε από τα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης. Πρόκειται για το λεγόμενο Gluboky Boi (deep battle). Αυτή η τακτική εξελίσσεται σε τέσσερεις φάσεις. Πρώτα τα αεροσκάφη κερδίζουν την κυριαρχία στον αέρα βομβαρδίζοντας σημαντικές θέσεις του εχθρού. Στη δεύτερη φάση διενεργούνται επιχειρήσεις που συνδυάζουν διάφορα Όπλα (τεθωρακισμένα, πυροβολικό, αεροπορία) καθώς και ομάδες ατόμων με υψηλή εκπαίδευση (shock groups) με σκοπό την δημιουργία ενός μεγάλου και ελαστικού μετώπου, το οποίο αποσυντονίζει τον εχθρό μην γνωρίζοντας το κύριο μέτωπο της επίθεσης. Στην τρίτη φάση αναλαμβάνουν οι μηχανοκίνητες μονάδες, οι οποίες έχουν ως αποστολή το να βαθύνουν το ρήγμα που έχει δημιουργηθεί στις γραμμές του εχθρού και να προχωρήσουν στα ενδότερα και τέλος ακολουθούν οι εφεδρείες που έρχονται να παγιώσουν την κυριαρχία στις κατακτημένες περιοχές.

Επιχείρησε να το πραγματοποιήσει με κεραυνοβόλο τρόπο με «χειρουργικές επεμβάσεις». Στέλνοντας ειδικές δυνάμεις και αλεξιπτωτιστές επιχείρησε την κατάληψη σημαντικών θέσεων στο Κίεβο και στις άλλες πόλεις με την συνακόλουθη υποστήριξη της αεροπορίας. Παράπλευρος στόχος θα ήταν η σύλληψη του Ζελένσκι και της κυβέρνησής του, η οποία αν πραγματοποιούταν, θα οδηγούσε σε παράλυση των κέντρων διοίκησης και ελέγχου της χώρας. Το παραπάνω δεν επετεύχθη και κυρίως δεν επετεύχθη γρήγορα. Χαρακτηριστική η απουσία της ρωσικής αεροπορίας.

Το μέτωπο στη συνέχεια σταθεροποιήθηκε με τους Ουκρανούς να αντιμετωπίζουν επιτυχώς τις ρωσικές δυνάμεις τόσο στο λασπώδες έδαφος όσο και στις πόλεις. Η Μαριούπολη ήταν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της πεισματώδους ουκρανικής αντίστασης. Σε αυτές τις μάχες οι Ουκρανοί φαίνεται να κερδίζουν ολοκληρωτικά τον πληροφοριακό πόλεμο. Στην προσπάθεια τους οι Ρώσοι να καταλάβουν τις πόλεις, πολλαπλασιάζονται οι εικόνες καταστροφής που θα συγκλονίζουν τον κόσμο. Αντίθετα, κάθε θυσία των Ουκρανών λειτουργεί αποφασιστικά υπέρ τους. Οι εικόνες μεταφέρονται αστραπιαία και άμεσα σε όλο τον κόσμο.

Η χρονική καθυστέρηση επίτευξης των ΑΝΣΚ οδηγεί σε προβλήματα διοικητικής μέριμνας καθώς ο εφοδιασμός και η τροφοδοσία που είχε προβλεφθεί ήταν για λίγες ημέρες. Παράλληλα, οι ρωσικές δυνάμεις υφίστανται μεγάλες απώλειες σε τεθωρακισμένα καθώς λόγω των εξελιγμένων μεθόδων παρακολούθησης απλοί και εύκολα εκπαιδευόμενοι χειριστές Javelin πραγματοποιούν ενέδρες στα μακρά ρωσικά κονβόι. Τα προβλήματα στη διοικητική μέριμνα γίνονται φανερά από τα εγκαταλελειμένα ρωσικά τανκ. Το ρωσικό πυροβολικό βάλλει ακατάπαυστα μη δείχνοντας να ακολουθεί την αρχή της διάκρισης στρατιωτικών και πολιτικών στόχων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Τα παραπάνω οδήγησαν σε εγκατάλειψη του κυρίου στόχου και επικέντρωσης στον δεύτερο. Δεν μπορεί η εισβολή στο Κίεβο να ήταν αντιπερισπασμός ή στρατιωτική παραπλάνηση λόγω του μεγάλου κόστους του εγχειρήματος. Παράλληλα, παρά την κάποια επέκταση στην ανατολική Ουκρανία μετά την εγκατάλειψη του Κιέβου, το μέτωπο σταθεροποιήθηκε.

Οι Ουκρανοί κατάφεραν να επιτύχουν την ανακατάληψη σημαντικών εδαφών στην ανατολική Ουκρανία πραγματοποιώντας παραπλάνηση καθώς έδειχναν ότι ο κύριος στόχος ήταν η Χερσώνα.

https://www.bbc.com/news/explainers-62902029
https://www.bbc.com/news/explainers-62902029

Εκτιμήσεις

1/ Ο πόλεμος θα διαρκέσει για αρκετούς μήνες ακόμη. Εγκατάλειψή του από τη Ρωσία θα σημάνει ολοκληρωτική ήττα με απρόβλεπτες συνέπειες στο εσωτερικό της Ρωσίας. Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν οικονομικά και οπλικά την Ουκρανία. Πρόκειται για πόλεμο κατατριβής με στόχο την οικονομική και κοινωνική εξουθένωση της Ρωσίας.

2/ Η Ρωσία με τα δημοψηφίσματα ένταξης των κατεκτημένων ουκρανικών περιοχών στη Ρωσική Ομοσπονδία επιδιώκει να επικαλεστεί το άρθρο 51 του ΟΗΕ περί νόμιμης άμυνας αφού πλέον θα ομιλούμε περί εισβολής σε «ρωσικό έδαφος». Αυτό ανοίγει το δρόμο και για τη χρήση πυρηνικών, αν και θεωρείται απίθανη η χρήση τους.

3/ Οι επιστρατεύσεις δεν θα δώσουν στρατιωτικό πλεονέκτημα στη παρούσα φάση λόγω της ατελούς εκπαίδευσης των στρατιωτών. Παράλληλα πιθανώς υπάρξουν προβλήματα εσωτερικής νομιμοποίησης της εκστρατείας. Με απλά λόγια, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ο ρωσικός λαός να μη θεωρήσει τον πόλεμο “δικό του”.

4/ Η Κίνα φαίνεται ότι θα κρατήσει ουδέτερη στάση τόσο για οικονομικούς λόγους όσο και γιατί ενδυναμώνεται η θέση της στην Ασία σε σχέση με τη Ρωσική Ομοσπονδία.

About Post Author

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
2021 Copyright © All rights reserved - Geopolitics & Daily News | Newsphere by AF themes.
Translate »
Geopolitics & Daily News Copyrights Reserved 2022