10/12/2022

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Ο Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Στρατός (ΕΔΕΣ) και η μάχη της Μενίνας

Ο Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Στρατός (ΕΔΕΣ) και η μάχη της Μενίνας

Γράφει ο ιστορικός Παναγιώτης Γέροντας

 

Ο Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος (ΕΔΕΣ), η μεγαλύτερη μη αριστερή αντιστασιακή οργάνωση, ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1941 από τον Ναπολέοντα Ζέρβα αναπτύσσοντας αντιστασιακή δράση από το 1942 κυρίως στην Ήπειρο, τόπο καταγωγής του ιδρυτή της και στην Δυτική Στερεά.

Στο καταστατικό της ίδρυσης της οργάνωσης αναφέρονται οι αρχές της ίδρυσής της: δημοκρατικό πολίτευμα «σοσιαλιστικής μορφής», αντίθεση προς τον βασιλέα Γεώργιο Β΄ για τον ρόλο του στην εγκαθίδρυση της δικτατορίας Μεταξά, κάθαρση του κρατικού μηχανισμού, της Αστυνομίας, της Χωροφυλακής και των Ενόπλων Δυνάμεων από πρόσωπα χωρίς «εθνική, δημοκρατική και σοσιαλιστική συνείδηση», θέσπιση νόμων υπέρ της κοινωνικής ισότητας, υπόσχεση για διενέργεια εκλογών όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, εμπέδωση μιας πραγματικής Λαϊκής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας και υπόσχεση της διεξαγωγής του απελευθερωτικού αγώνα με δημοκρατικό τρόπο. Παρ’ όλα αυτά τις παραπάνω εξαγγελίες ο ΕΔΕΣ δεν τις εννοούσε με μαρξιστικό τρόπο καθώς πολύ γρήγορα θα φαινόταν ότι εκπροσωπούσε τον αστικό πολιτικό κόσμο.

Κατόπιν ο Ζέρβας συναντήθηκε με τον Κομνηνό Πυρομάγλου γλωσσολόγο και έμπιστο του Νικόλαου Πλαστήρα, ο οποίος τότε διέμενε στο Παρίσι. Η ανταπόκριση του Πλαστήρα, ο οποίος θα μπορούσε, να αναδειχθεί σε σημαία της Αντίστασης ήταν απογοητευτική. Συνεχίζοντας την ρητορική του που είχε ξεκινήσει ήδη κατηγορώντας το μεταξικό καθεστώς ως ανώριμο που τα έβαζε με την κραταιά Ιταλία, συνιστούσε «πολιτική μετριασμού των δεινών του ελληνικού λαού». Ο Πυρομάγλου εντάχθηκε στον ΕΔΕΣ και στις 15 Οκτωβρίου 1941 πραγματοποιήθηκε η επίσημη ίδρυση της οργάνωσης με τον Πυρομάγλου να αναλαμβάνει ως πολιτικός αρχηγός και τον Ζέρβα να αναδεικνύεται ως στρατιωτικός αρχηγός.

 

Ο Κομνηνός Πυρομάγλου εκφωνεί τον επικήδειο λόγο στη κηδεία του Ναπολέοντα Ζέρβα.

Ο ΕΔΕΣ έδωσε πολλές μάχες εναντίον των Γερμανών, των Ιταλών αλλά και των Αλβανών Τσάμηδων της Θεσπρωτίας. Το αποκορύφωμα της δράσης του υπήρξε η συμμετοχή του στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου στις 25 Νοεμβρίου 1942, μαζί με τον ΕΛΑΣ και Βρετανούς σαμποτέρ. Στρατιωτικός αρχηγός της επιχείρησης αυτής ήταν ο Ζέρβας. Επίσης, απελευθέρωσε την Ηγουμενίτσα και την Παραμυθιά και την Πάργα, ενώ σημαντική στο χρονολόγιο της Αντίστασης θεωρείται η μάχη της Μενίνας κατά την οποία οι ελληνικές δυνάμεις δεν νίκησαν μόνο Γερμανούς αλλά και Αλβανούς Τσάμηδες. Μετά τη νικηφόρα απόβαση των Συμμάχων στη Νορμανδία στις 6 Ιουνίου 1944, δόθηκε βάρος στην προσπάθεια να πληγεί ο ανεφοδιασμός των Γερμανών που μάχονταν στο ανατολικό μέτωπο (Ρωσία). Οι επικεφαλής των συμμάχων σχεδίαζαν τη δημιουργία προγεφυρώματος στην Δυτική Ελλάδα για να αποβιβαστούν εκεί στρατεύματα που θα πολεμούσαν στα Βαλκάνια. Επειδή η περιοχή της Δ. Ελλάδας βρισκόταν κυρίως κάτω από τον έλεγχο του ΕΔΕΣ, δόθηκε εντολή στον Ναπολέοντα Ζέρβα, αρχηγό της οργάνωσης να φροντίσει για την εκκαθάριση της περιοχής.

Ο Ναπολέων Ζέρβας.

Η μάχη ξεκίνησε στις 17 Αυγούστου 1944, όταν ο οικισμός της Μενίνας κυκλώθηκε από τις δυνάμεις του ΕΔΕΣ. Η Χ Μεραρχία είχε ενισχυθεί, εν τω μεταξύ, με το 3/40 Σύνταγμα με επικεφαλής τον επίλαρχο Γ. Αγόρο. Στη μάχη συμμετείχαν και στελέχη των συμμαχικών δυνάμεων που πολεμούσαν στο πλευρό των Ελλήνων, όπως ο συνταγματάρχης Τόρανς (Torrance), οι Άγγλοι Τζων και Ντέηβιντ Γουάλλας και οι Αμερικανοί Άντερσον και Ρότζερς. Οχυρωμένος στον οικισμό ήταν ένας λόχος της γερμανικής 1ης Ορεινής Μεραρχίας, συνεπικουρούμενος από Τσάμηδες που εκτελούσαν χρέη πολιτοφυλάκων. Η μάχη έληξε όταν οι άντρες της Χης Μεραρχίας του ΕΔΕΣ, υπό την ηγεσία του Βασίλειου Καμάρα, κατάφεραν να εισέλθουν στη Μενίνα, με αποτέλεσμα οι Γερμανοί στρατιώτες να υψώσουν λευκή σημαία και να παραδοθούν. Το ανακοινωθέν του ΕΟΕΑ (Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών) – ΕΔΕΣ έλεγε τα ακόλουθα «Σήμερον και ώραν 10.00 ενηργήθη νέα επίθεσις των τμημάτων μας προς κατάληψιν υπολειφθέντος σημείου στηρίγματος (συγκρότημα οικιών) ΜΕΝΙΝΑΣ. – Η μάχη συνεχίσθη με σφοδρότητα μέχρι της 14.30 ώρας, των Γερμανών αμυνομένων μετά πείσματος εντός των οικιών. – Την 14.30 ώραν συνεπληρώθη η κατάληψις ΜΕΝΙΝΑΣ και περιοχής αυτής. – Συνολικαί απώλειαι Γερμανών κατά την πρώτην και δευτέραν ημέραν της επιθέσεως, γνωσθείσαι μέχρι της στιγμής: – 80 νεκροί και τραυματίαι. – 45 αιχμάλωτοι. – Περιήλθεν εις χείρας μας αρκετόν πολεμικόν υλικόν πλην αυτοκινήτων και ίππων». Οι Γερμανοί, περίπου 100 τον αριθμό, αντιμετωπίσθηκαν κανονικά ως αιχμάλωτοι πολέμου.

 

Αντάρτες του αλβανικού φασιστικού μορφώματος Balli Kombëtar. Υπήρχε παράρτημά του, το Balli Kombëtar Cham, το οποίο είχε ως στόχο τη προσάρτηση της Τσαμουριάς σε μια ενδεχόμενη μελλοντική μεγάλη Αλβανία.

Οι Τσάμηδες όμως δεν απέφυγαν την εκτέλεση και αυτό λόγω των εγκλημάτων που είχαν διαπράξει κατά του ελληνικού πληθυσμού. Από τα τέλη του 1940 ως τα μέσα περίπου του 1944, σε συνεργασία με τους κατακτητές, προέβησαν σε μια σειρά από εγκλήματα σε βάρος του χριστιανικού πληθυσμού της Θεσπρωτίας, με σκοπό την προσάρτησή της στην Αλβανία. Πρόκειται ουσιαστικά για μια εθνοκάθαρση, που, ευτυχώς, δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί. Το 1941 εκδήλωσαν ευθέως την πρόθεσή τους να ενωθούν με την Αλβανία εντασσόμενοι μαζικά στο φασιστικό μόρφωμα Μπάλι Κομπετάρ. Το «Μπάλι Κομπετάρ Τσαμ» (αλβανικά: Balli Kombëtar Çam‎, Εθνικό Μέτωπο της Τσαμουριάς), το οποίο ιδρύθηκε το 1943 από τον Νούρι Ντίνο, έτυχε πλήρους υποστήριξης από τη Γερμανία, καθώς ήταν πρόθυμο να πολεμήσει τους Έλληνες αντάρτες. Οι μονάδες αυτές χρησιμοποιήθηκαν σε επιχειρήσεις εναντίον των ανταρτών στην Ελλάδα με κωδικό Augustus. Μέχρι τη λήξη της επιχείρησης Augustus, μεγάλος αριθμός Τσάμηδων είχε στρατολογηθεί για ένοπλη υποστήριξη. Η υποστήριξή τους εκτιμήθηκε από τους Γερμανούς: ο συνταγματάρχης Γιόσεφ Ρέμολντ ανέφερε ότι «με τις γνώσεις τους για τη γύρω περιοχή, έχουν αποδείξει την αξία τους στις αποστολές αναζήτησης». Οι Τσάμηδες βρήκαν την ευκαιρία να κάψουν ελληνικά χωριά και να προωθήσουν τον αφελληνισμό της περιοχής.

 

About Post Author

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
2021 Copyright © All rights reserved - Geopolitics & Daily News | Newsphere by AF themes.
Translate »
Geopolitics & Daily News Copyrights Reserved 2022