21/06/2024

Εστιασμός της εθνικής στρατηγικής σε πολλαπλασιαστές ισχύος

https://www.hellenicnavy.gr/el/polymesa/fotografies/epixeiriseis-askiseis.html

Γράφει ο Δημήτριος Τσαϊλάς *

 

Η Ελλάδα, η οποία ιστορικά θωρακιζόταν από τις εξωτερικές προκλήσεις ασφάλειας που ετεροπροσδιοριζόντουσαν κυρίως από την Τουρκία, διεύρυνε πρόσφατα τον ρόλο της στον τομέα της ασφάλειας για να ανταποκριθεί πιο σοβαρά στις περιφερειακές απειλές. Η κυβέρνηση ξεκίνησε μια νέα στρατηγική ενίσχυσης συμμαχιών, επιχειρώντας διμερείς αμυντικές συμφωνίες κυρίως με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Αυτό σηματοδοτεί την πρόθεση της Ελλάδας να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο ευρύτερα στην Ευρωπαϊκή Ασφάλεια αλλά και ειδικότερα της Μεσογείου.

Παρά αυτά τα πολλά υποσχόμενα σήματα, ο μηχανισμός εθνικής ασφάλειας της Ελλάδας παραμένει αδύναμος για μια ναυτογενή χώρα του μεγέθους, του πλούτου και της γεωγραφίας της. Επί του παρόντος, οι περιορισμοί σε στρατιωτικές δαπάνες και ικανότητα σημαίνει ότι δεν είναι σε θέση να συνεισφέρει πολύ πέρα ​​από την παροχή αυστηρών προειδοποιήσεων για να αποτρέψει μια πιθανή τουρκική στρατιωτική επιχείρηση. Επιπλέον, η ελληνική κοινή γνώμη σχετικά με τις στρατιωτικές δαπάνες, σε συνδυασμό με τις ελλείψεις στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΕΔ), υποδηλώνει ότι δεν είναι ρεαλιστικό να υποθέσει κανείς ότι η κυβέρνηση θα ξεκινήσει μια στρατιωτική συσσώρευση.

Για να προωθήσει τη δέσμευσή της στην εθνική ασφάλεια και να συμβάλει στην αποτροπή, η Ελλάδα θα πρέπει να επικεντρώσει τις προσπάθειες εθνικής ασφάλειας σε βασικούς τομείς προτεραιότητας με πολλαπλασιαστές ισχύος, στους οποίους διαθέτει ήδη συγκριτικά πλεονεκτήματα, ενώ απαιτούν ελάχιστο πρόσθετο υλικό και όπου μπορεί να δημιουργήσει σημαντική ικανότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η Αθήνα θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο ανάπτυξης ικανότερων δυνατοτήτων στον κυβερνοχώρο, την ανάπτυξη της θαλάσσιας ισχύος και τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας.

 

Πως θα το επιτύχουμε;

Οι ικανότητες στον κυβερνοχώρο, τόσο αμυντικές όσο και επιθετικές, είναι σημαντικοί πολλαπλασιαστές ισχύος. Είναι σημαντικό ότι οι ικανότητες στον κυβερνοχώρο κοστίζουν λιγότερο από τα συμβατικά όπλα, απαιτώντας ελάχιστη προκαταρκτική υποδομή, όπως φάνηκε από τον αντίκτυπο που είχαν οι τα ρωσικά τρολ στο παγκόσμιο περιβάλλον του κυβερνοχώρου.

Η Ελλάδα έχει ένα ακμάζον εργατικό δυναμικό τεχνολογίας, που μπορεί να ξεπεράσει τους αντιπάλους της σε ρυθμό ανάπτυξης. Διαθέτει επίσης κορυφαία πανεπιστήμια που κατατάσσονται στις πρώτες θέσεις για την επιστήμη των υπολογιστών και τα συστήματα πληροφοριών. Διαθέτει έναν ανεκμετάλλευτο ισχυρό ιδιωτικό τομέα ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.

Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΕΔ) έχουν κάνει βήματα προόδου τα τελευταία χρόνια δίνοντας προτεραιότητα στην ανάπτυξη των ικανοτήτων στον κυβερνοχώρο, σύμφωνα με τη σχεδίαση και έμφαση που δίνει το ΝΑΤΟ στην άμυνα στον κυβερνοχώρο. Η Ελλάδα έδωσε έμφαση στην άμυνα στον κυβερνοχώρο στην αμυντική πολιτική της τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο απαιτούνται βήματα προς ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Κυβερνοασφάλεια, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην αμυντική ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, στην προώθηση ενός καινοτόμου συστήματος στον κυβερνοχώρο και στην αποτελεσματική διακυβέρνηση και συνεργασία με τους διεθνείς συμμάχους και τον ιδιωτικό τομέα.

Αυτά τα βήματα θα καλύψουν τα πολλά βασικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των ελλείψεων εξειδικευμένου προσωπικού και του ιστορικού κακής πολιτικής άμυνας στον κυβερνοχώρο. Το πιο σημαντικό, είναι ο συντονισμός του Υπουργείου Άμυνας και των ΕΕΔ, με σκοπό τη δημιουργία ενός οργανισμού κυβερνοασφάλειας υψηλής κλάσης εντός της ελληνικής κυβέρνησης που θα έχει την ικανότητα να διεξάγει επιτυχημένες επιθετικές επιχειρήσεις με στόχο ξένους εξτρεμιστές και εγκληματίες στον κυβερνοχώρο.

Για τη βελτίωση των δυνατοτήτων στον κυβερνοχώρο, η κυβέρνηση θα πρέπει να επενδύσει σε ανθρώπινο κεφάλαιο και στρατολογήσεις για να ενισχύσει τις εσωτερικές δυνατότητες των ΕΕΔ. Η κυβέρνηση θα πρέπει επίσης να αναπτύξει θεσμικούς μηχανισμούς για να επιτρέψει περισσότερη συνεργασία μεταξύ των θεσμών και άλλων αμυντικών οργανισμών για να αξιοποιήσει καλύτερα τις σημαντικές επιθετικές δυνατότητες στον κυβερνοχώρο. Η Ελλάδα θα πρέπει επίσης να επιδιώξει να αυξήσει τη συνεργασία, την επικοινωνία και την παραγωγική δέσμευση με τον ιδιωτικό τομέα για να επιτρέψει περισσότερη συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα στην ασφάλεια στον κυβερνοχώρο.

Εκτός από τις άμεσες στρατιωτικές δυνατότητες, η σύγκρουση στην Ουκρανία μας έδειξε τη σημασία της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλάντμιρ Πούτιν εκβιάζει με συνέπεια τον ενεργειακό εφοδιασμό και απειλεί να προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση σε μια προσπάθεια να ταράξει την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Προχωρώντας, παράλληλα με την οικοδόμηση άμεσων στρατιωτικών δυνατοτήτων, η Ελλάδα θα πρέπει να επικεντρωθεί στην προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας. Αυτό θα επιτρέψει στην Ελλάδα και τους εταίρους της στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ να προωθήσουν τη συλλογική ασφάλεια και να στηρίξουν συμμαχίες μετριάζοντας τις ανησυχίες για ενεργειακή ανασφάλεια.

Η Ελλάδα επίσης, φιλοδοξεί να αντλήσει μερικά από τα μεγαλύτερα κρίσιμα κοιτάσματα υδρογονανθράκων Νοτίως της Κρήτης και στη Μεσόγειο Θάλασσα εντός της ΑΟΖ. Αυτό που μας λείπει από την παραδοσιακή στρατιωτική σκληρή ισχύ μπορεί να είναι σε θέση να το αναπληρώσουμε παρέχοντας εγγυήσεις πόρων σε εταίρους και συμμάχους που το ΝΑΤΟ έχει αναγνωρίσει ως κρίσιμους για την κοινή του ασφάλεια. Προς αυτό τον προσανατολισμό η χώρα μας διαθέτει τους σταθμούς της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης όπου συνολικά η δυνατότητα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου σε ευρωπαϊκό έδαφος διαμορφώνεται, σύμφωνα με μελέτες, σε 170 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.

Παρά αυτή τη ροή φυσικών πόρων, κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, η Ελλάδα ήταν περιορισμένη στην ικανότητά της να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες των εταίρων και συμμάχων της. Αυτές οι ελλείψεις δεν οφείλονται αποκλειστικά στην έλλειψη ενθουσιασμού από την πλευρά της κυβέρνησης. Ωστόσο, η Ελλάδα χρειάζεται να αρχίσει να αντιμετωπίζει πιο σοβαρά την ενεργειακή ασφάλεια στον κρίσιμο τομέα των ορυκτών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Για παράδειγμα να συνάψει περισσότερες στρατηγικές συνεργασίες με τους εταίρους και συμμάχους της, συμπεριλαμβανομένου του κοινού σχεδίου δράσης Ελλάδας-ΕΕ για τη Συνεργασία Κρίσιμων Ορυκτών, τη Στρατηγική Συνεργασία Ελλάδας-ΕΕ για τις Πρώτες Ύλες και την Τομεακή Ομάδα Εργασίας για τα κρίσιμα ορυκτά, με το πλεονέκτημα της θαλάσσιας ισχύος που παρέχεται από τον εμπορικό μας στόλο. Αυτά θα επιδιώξουν να προωθήσουν την ανάπτυξη κρίσιμων ορυκτών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να ασφαλίσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού και να αντιμετωπίσουν την έλλειψη στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Αν και τα υποθαλάσσια κοιτάσματα καθώς και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι αναμφίβολα θετικά μέτρα για την προώθηση της μακροπρόθεσμης ενεργειακής ασφάλειας και της μετάβασης στην πράσινη ενέργεια, βραχυπρόθεσμα, κάνουν σχετικά λίγα. Επί του παρόντος, μπορεί να χρειαστούν αρκετά χρόνια για να τεθεί σε λειτουργία ένα έργο εξόρυξης υποθαλάσσιων κοιτασμάτων και τόσο η Ελλάδα όσο και οι εταίροι της παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένοι από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για τις ενεργειακές τους ανάγκες. Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση της Ελλάδας σε συνεργασία με τους Αμερικανούς και Ευρωπαίους συμμάχους της θα πρέπει να επιδιώξει να εφαρμόσει πολιτικές με ενεργειακούς πόρους σημαντικούς για την ασφάλεια, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν, πέραν της ενισχύσεως της Θαλάσσιας ισχύος, την προώθηση στρατηγικών ενεργειακών εταιρικών σχέσεων, συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και τη δημιουργία υποδομών ζωτικής σημασίας για την οικοδόμηση συλλογικής ενεργειακής ασφάλειας, τη σταθεροποίηση συμμαχιών και την ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής.

 

Συμπεράσματα

Για να αποκρούσουμε τη ρωσική επιθετικότητα, να αποτρέψουμε την τουρκική απειλή και να μετριάσουμε τις άλλες απειλές για την ασφάλεια, η Ελλάδα θα πρέπει να αναλάβει δράση για να παίξει μεγαλύτερο ρόλο στην ασφάλεια του εξωτερικού της περιβάλλοντος. Δυστυχώς, σοβαρές ελλείψεις στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, λόγω των χρόνιων υποδαπανών στην άμυνα και η ευρεία απάθεια του κοινού προς τις αμυντικές δαπάνες καθιστούν πολύ δύσκολο επιχείρημα ώστε η Ελλάδα να μπορέσει να κάνει τα απαραίτητα βήματα αν συνεχίσει στην τρέχουσα τροχιά της.

Είναι καιρός να γίνουμε ρεαλιστές. Η Ελλάδα είναι απίθανο να αναπτύξει τις ολόπλευρες συμβατικές ικανότητες για να προσθέσει σημαντικά τις προσπάθειες αποτροπής. Αντίθετα, θα πρέπει να επικεντρώσει τις αμυντικές της δαπάνες και τις προσπάθειες ασφάλειας σε βασικούς τομείς που είναι πολλαπλασιαστές ισχύος, και απαιτούν μικρότερες δαπάνες σε μεγάλες υποδομές και όπου η Ελλάδα διαθέτει ήδη ισχυρές δυνατότητες, όπως η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, η Θαλάσσια ισχύς και η ενεργειακή ασφάλεια.

Μέσω της εστίασης των επενδύσεων, της επικοινωνίας με τους εταίρους και συμμάχους, το πιο σημαντικό, της αναγνώρισης των δικών μας ελλείψεων, η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση συλλογικής αποτροπής και να συνεισφέρει ουσιαστικά στο περιφερειακό περιβάλλον ασφάλειας.

 

*Ο Υποναύαρχος (εα) Δημήτριος Τσαϊλάς ΠΝ δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου, είναι μέλος και ερευνητής του Ινστιτούτου για την Εθνική και Διεθνή Ασφάλεια.

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
Geopolitics & Daily News Copyrights Reserved 2024