14/07/2024

Οι δεσμοί Σαουδικής Αραβίας-Ισραήλ εξαρτώνται από την Παλαιστίνη

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Άντονι Μπλίνκεν κατά τη διάρκεια μιας ακόμη περιοδείας του στη Μέση Ανατολή προκειμένου να οριοθετήσει τις εξελίξεις ώστε να βρεθεί λύση στη σύγκρουση Ισραήλ Χαμάς και να μην επεκταθεί ο πόλεμος με συμμετοχή της Χεζμπολάχ του Λιβάνου αλλά και των ανταρτών Χούτι υποστήριξε  τη δυνατότητα διπλωματικής αναγνώρισης του Ισραήλ από τη Σαουδική Αραβία, εάν η ισραηλινή κυβέρνηση ανακουφίσει τα δεινά των κατοίκων της Γάζας και βάλει τους Παλαιστίνιους σε μια πορεία προς το κράτος.

Κατά τη διάρκεια συναντήσεων στο Τελ Αβίβ, ο Μπλίνκεν είπε ότι το Ισραήλ είχε «πραγματικές ευκαιρίες» να ενισχύσει τους δεσμούς με τα αραβικά έθνη, καθώς προσπάθησε να βρει ένα πολιτικό τέλος στον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς στη Γάζα και να ηρεμήσει την περιφερειακή βία που προέκυψε από τη σύγκρουση, ακόμη και όταν το Ισραήλ λέει ότι επιβραδύνει τις μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις στη Γάζα.

Τα σχόλια του Μπλίνκεν ήταν αναφορά στη δήλωσή του το βράδυ της Δευτέρας, μετά από συνομιλίες στο βασιλικό στρατόπεδο της Σαουδικής Αραβίας στην έρημο, ότι η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες εξακολουθούν να ενδιαφέρονται να χτίσουν τελικά κανονικές διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ παρά την καταστροφή στη Γάζα. Ωστόσο, οι Άραβες ηγέτες επιμένουν ότι το Ισραήλ πρέπει πρώτα να τερματίσει τον πόλεμο στη Γάζα και να εργαστεί για ένα παλαιστινιακό κράτος, είπε ο Μπλίνκεν.

Ανώτερος Σαουδάραβας αξιωματούχος έκανε παρόμοια δήλωση την Τρίτη, ως το ισχυρότερο μήνυμα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου και την έναρξη του πολέμου ότι το Ριάντ παραμένει ανοιχτό σε συνομιλίες εξομάλυνσης, εφόσον το Ισραήλ κάνει συγκεκριμένα βήματα που θα ωφελήσουν τους Παλαιστίνιους.

Σε συνέντευξή του στο BBC, ο πρίγκιπας Καλίντ Μπίν Μπάνταρ αλ Σαούντ, πρεσβευτής της Σαουδικής Αραβίας στη Βρετανία, είπε ότι οι συνομιλίες του βασιλείου με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την εξομάλυνση είχαν περιστραφεί γύρω από ένα τελικό σημείο που δεν «περιλάμβανε τίποτα λιγότερο από ένα ανεξάρτητο κράτος της Παλαιστίνης».

«Ενώ εξακολουθούμε να πιστεύουμε στην εξομάλυνση, ακόμη και μετά τις 7 Οκτωβρίου, αυτό δεν είναι εις βάρος του παλαιστινιακού λαού», είπε ο πρίγκιπας.

Το βράδυ της Τρίτης, μετά από συναντήσεις με διάφορους Ισραηλινούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του πολεμικού υπουργικού συμβουλίου της χώρας, ο  Μπλίνκεν είπε σε συνέντευξη Τύπου ότι η ενσωμάτωση του Ισραήλ στην περιοχή δεν ήταν υποκατάστατο ενός «πολιτικού ορίζοντα για τους Παλαιστινίους και τελικά ενός παλαιστινιακού κράτους».

«Αντίθετα, αυτό το κομμάτι πρέπει να είναι μέρος οποιωνδήποτε προσπαθειών ολοκλήρωσης, οποιασδήποτε προσπάθειας ομαλοποίησης», πρόσθεσε. «Αυτό ήταν επίσης πολύ σαφές στις συνομιλίες μου κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας», τόνισε.

Στις συνομιλίες του με τον Νετανιάχου, είπε ο  Μπλίνκεν, οι δύο κυβερνήσεις συμφώνησαν σε ένα σχέδιο να αξιολογήσει μια ομάδα του ΟΗΕ τη βόρεια Γάζα για να δει ποιες συνθήκες χρειάζονται για να επιστρέψουν οι Παλαιστίνιοι στα σπίτια τους εκεί. «Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί εν μία νυκτί», όπως τόνισε. «Υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις για την ασφάλεια, τις υποδομές και τις ανθρωπιστικές προκλήσεις».

Όμως ο Μπλίνκεν είπε ότι επέμεινε στον  Νετανιάχου να επιστρέψουν οι Παλαιστίνιοι στα σπίτια τους μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες, και επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτάχθηκαν σε κάθε προσπάθεια επανεγκατάστασης Παλαιστινίων έξω από τη Γάζα, όπως πρότειναν ορισμένοι ακροδεξιοί αξιωματούχοι του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου.

Η δημιουργία κανονικών διπλωματικών δεσμών μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, μιας ηγετικής αραβικής δύναμης και μουσουλμανικού έθνους, θα ήταν μια σημαντική πολιτική νίκη τόσο για το Ισραήλ όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πριν από τις 7 Οκτωβρίου, οι κύριες συζητήσεις για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία εξομάλυνσης είχαν γίνει μεταξύ του Ριάντ και της Ουάσιγκτον, με τους Σαουδάραβες να ζητούν σημαντικές δεσμεύσεις για την ασφάλεια από την Ουάσιγκτον. Όμως, οι δηλώσεις του Μπλίνκεν αποκαλύπτουν ότι οι όροι έχουν αλλάξει, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά από τότε που ξεκίνησαν σοβαρές συνομιλίες πέρυσι, ο ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος συνέδεσε ρητά το παλαιστινιακό κράτος με την ομαλοποίηση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ.

Οι προοπτικές για μια τριμερή συμφωνία μεταξύ αυτών των δύο χωρών και των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν μειωθεί λόγω του πολέμου στη Γάζα, αλλά εξακολουθούν να βρίσκονται στην ατζέντα της Ουάσινγκτον.

Οι πολίτες της Σαουδικής Αραβίας και άλλων περιοχών του αραβικού κόσμου είναι εξοργισμένοι με το Ισραήλ, δεδομένης της καταστροφής του μεγαλύτερου μέρους της Γάζας και των δολοφονιών περίπου 23.000 ανθρώπων, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας. Και πολλοί Ισραηλινοί είναι απρόθυμοι να δώσουν στους Παλαιστινίους μεγαλύτερα δικαιώματα ή να παραχωρήσουν σε ένα παλαιστινιακό κράτος, με δικό του στρατό και οπλοστάσιο, δεδομένης της φρίκης της 7ης Οκτωβρίου, όταν οι τρομοκράτες της Χαμάς σκότωσαν περίπου 1.200 ανθρώπους στο νότιο Ισραήλ, οι περισσότεροι από τους πολίτες, σύμφωνα με τους Ισραηλινούς αξιωματούχους.

Όμως ο Μπλίνκεν πίεσε, περιμένοντας τη δυνατότητα για ομαλοποίηση των σχέσεων σε μια προσπάθεια να πείσει το Ισραήλ να περιορίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και να εξετάσει μια ευρεία πολιτική λύση.

«Ανυπομονώ να μοιραστώ μαζί σας μερικά από αυτά που έχω ακούσει από χώρες της περιοχής», είπε σε δημόσια σχόλια στον Ισραήλ Κατς, τον υπουργό Εξωτερικών, πριν από την έναρξη της συνάντησής τους το πρωί της Τρίτης. «Γνωρίζω τις δικές σας προσπάθειες, εδώ και πολλά χρόνια, για την οικοδόμηση πολύ καλύτερης συνδεσιμότητας και ολοκλήρωσης στη Μέση Ανατολή, και νομίζω ότι υπάρχουν πραγματικές ευκαιρίες εκεί».

«Αλλά πρέπει να ξεπεράσουμε αυτή την πολύ δύσκολη στιγμή και να διασφαλίσουμε ότι η 7η Οκτωβρίου δεν θα ξανασυμβεί ποτέ και να εργαστούμε για να οικοδομήσουμε ένα πολύ διαφορετικό και πολύ καλύτερο μέλλον», πρόσθεσε.

Οι Άραβες ηγέτες προχωρούν με τη δική τους διπλωματία στον πόλεμο. Ο Μαχμούντ Αμπάς, πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, σχεδιάζει να ταξιδέψει στην Ιορδανία για μια σύνοδο κορυφής με τον πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι της Αιγύπτου και τον βασιλιά Αμπντάλα Β’ της Ιορδανίας για να συζητήσουν την κατάσταση στη Γάζα, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Ιορδανίας.

Πριν πετάξει για το Ισραήλ το βράδυ της Δευτέρας, ο Μπλίνκεν είπε στους δημοσιογράφους στην πόλη Al Ula, στην όαση της ερήμου, στη Σαουδική Αραβία, ότι ο Σαουδάραβας ηγέτης, ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, του είχε πει σε μια συνάντηση εκεί ότι οι Σαουδάραβες εξακολουθούσαν να έχουν «ένα σαφές ενδιαφέρον» στην προσπάθεια εξομάλυνσης των διπλωματικών σχέσεων με το Ισραήλ.

Σαουδική Αραβία και ΗΠΑ προσπαθούν να αποτρέψουν την επέκταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή

Ωστόσο, υπήρχαν τουλάχιστον δύο προϋποθέσεις για αυτό, είπε ο Μπλίνκεν: ο τερματισμός της στρατιωτικής επίθεσης του Ισραήλ στη Γάζα και η συμφωνία του Ισραήλ να λάβει πρακτικά βήματα προς την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους.

Πριν από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, η κυβέρνηση Μπάιντεν προσπαθούσε να κανονίσει μια συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Σαουδικής Αραβίας και του Ισραήλ. Οι πρώιμες διαπραγματεύσεις περιστράφηκαν γύρω από τη δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να δημιουργήσει κανονικές σχέσεις με το Ισραήλ σε αντάλλαγμα για μια συμφωνία αμοιβαίας άμυνας ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας, τη συνεργασία των ΗΠΑ σε ένα στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα της Σαουδικής Αραβίας και την έγκριση περισσότερων πωλήσεων όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι New York Times ανέφεραν τον περασμένο μήνα ότι ο πρόεδρος Μπάιντεν ήταν έτοιμος να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις πωλήσεις επιθετικών όπλων στη Σαουδική Αραβία.

Σε εκείνες τις προηγούμενες συνομιλίες, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ δεν επέμενε σε ένα παλαιστινιακό κράτος ή σε συγκεκριμένο δρόμο για την ίδρυσή του, δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι. 

Τον Σεπτέμβριο, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ είπε ότι οι συνομιλίες μεταξύ Σαουδάραβων και Αμερικανών αξιωματούχων πλησίαζαν «κάθε μέρα πιο κοντά» σε μια συμφωνία στην οποία η Σαουδική Αραβία θα αναγνώριζε επίσημα το Ισραήλ. Σε συνέντευξή του στο Fox News, δεν ζήτησε συγκεκριμένα ένα παλαιστινιακό κράτος, λέγοντας μόνο ότι ήθελε να δει «μια καλή ζωή για τους Παλαιστίνιους».

Ωστόσο, τα σχόλια του πρίγκιπα Καλίντ και του Μπλίνκεν περιέγραψαν το παλαιστινιακό κράτος ως ρητή προϋπόθεση τώρα.

Στην επί δεκαετίες επίσημη πολιτική της, η Σαουδική Αραβία έχει εξαρτήσει τη δημιουργία δεσμών με το Ισραήλ με τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους. Οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι το έκαναν κεντρικό πυλώνα της Αραβικής Ειρηνευτικής Πρωτοβουλίας του 2002 υπό την ηγεσία του βασιλείου.

Δεν είναι σαφές πώς οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι βλέπουν να ξεδιπλώνεται τώρα μια πορεία προς την εξομάλυνση, ιδίως από τη στιγμή που αντιμετωπίζουν βαθιά αρνητική κοινή γνώμη προς το Ισραήλ. Μια πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι το 96 τοις εκατό των Σαουδάραβων πιστεύει ότι οι αραβικές χώρες πρέπει να διακόψουν όλους τους δεσμούς με το Ισραήλ για να διαμαρτυρηθούν για τον πόλεμο στη Γάζα. Μόνο το 16 τοις εκατό των Σαουδάραβων που συμμετείχαν στην έρευνα είπε ότι η Χαμάς θα πρέπει να σταματήσει να ζητά την καταστροφή του Ισραήλ προκειμένου να αποδεχτεί τη δημιουργία παλαιστινιακών και ισραηλινών κρατών δίπλα-δίπλα.

Ενώ η Σαουδική Αραβία έχει γίνει πιο αυταρχική τα τελευταία οκτώ χρόνια, οι αναλυτές λένε ότι ο πρίγκιπας Μοχάμεντ, ο ντε φάκτο ηγέτης της χώρας, πρέπει ακόμα να λαμβάνει υπόψη την κοινή γνώμη καθώς σταθμίζει τις αποφάσεις.

Σύντομα, ο Μπλίνκεν σχεδιάζει να ταξιδέψει στην Αίγυπτο. Έχει επισκεφθεί την Τουρκία, την Ελλάδα, την Ιορδανία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία από την έναρξη της τελευταίας του διπλωματικής αποστολής την Παρασκευή.

Ένα άλλο κομβικό σημείο των συζητήσεών του ήταν η αποτροπή της διεύρυνσης του πολέμου στη Γάζα, δεδομένης της πρόσφατης κλιμάκωσης της βίας στην οποία εμπλέκεται η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, οι μαχητές Χούτι στην Υεμένη και οι πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ και τη Συρία.

 

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
Geopolitics & Daily News Copyrights Reserved 2024