Το αφήγημα του Ιράν για τις συγκρούσεις στη Συρία

Καθώς οι συγκρούσεις μεταξύ Βεδουίνων και Δρούζων στην επαρχία Σουέιντα της νότιας Συρίας πήραν δραματική τροπή τις προηγούμενες ημέρες, η Τεχεράνη βρήκε ευκαιρία να παρουσιάσει την κρίση ως γεωπολιτική προειδοποίηση και ως στιγμή δικαίωσης.

Με τη νέα συριακή τάξη να καταρρέει, η Τεχεράνη επισημαίνει τις πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις και την αμφιλεγόμενη κατάσταση του προσωρινού προέδρου Αχμέντ αλ-Σαράα (Αλ Τζολάνι) ως απόδειξη των κινδύνων για τους οποίους προειδοποιεί εδώ και καιρό.

Για την Ισλαμική Δημοκρατία, η κλιμάκωση είναι κάτι περισσότερο από μια τοπική αναζωπύρωση – παρουσιάζεται ως ένα κεντρικό μέτωπο στον ευρύτερο γεωπολιτικό ανταγωνισμό μεταξύ Ιράν και Ισραήλ και αποδεικνύει τους κινδύνους της αποχώρησης του συμμάχου της, του έκπτωτου Προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ.

«Δυστυχώς, όλα αυτά ήταν πολύ προβλέψιμα. Ποια πρωτεύουσα είναι η επόμενη;» έγραψε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σε ανάρτησή του στο x. Αποκάλεσε το Ισραήλ «λυσσασμένο καθεστώς» και απαίτησε διεθνή ενότητα για να σταματήσει την επιθετικότητά του. «Το Ιράν υποστηρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και θα στέκεται πάντα στο πλευρό του συριακού λαού», κατέληξε.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Παρασκευή με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι, ο Αραγτσί κατηγόρησε το Ισραήλ ότι υποδαυλίζει τις φλόγες στη Συρία και τον Λίβανο, ενώ συνεχίζει τη «γενοκτονία» του στη Γάζα. Ξεχωριστά, ο πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβάνι, καταδίκασε τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές ως «επικίνδυνη κλιμάκωση», υποστηρίζοντας ότι παραβίασαν το διεθνές δίκαιο ατιμώρητα, χάρη στην υποστήριξη των ΗΠΑ και της Δύσης.

Η σύγκρουση στην επαρχία Σουέιντα έρχεται μετά από μια άνευ προηγουμένου άμεση αντιπαράθεση τον περασμένο μήνα, κατά την οποία το Ισραήλ έπληξε σοβαρά την αεράμυνα και τις στρατιωτικές βάσεις του Ιράν και στόχευσε βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του, οι οποίες υποστηρίζονται από την αμερικανική αεροπορική ισχύ.

Το Ιράν προωθεί επί του παρόντος τo αφήγημα της «διαίρεσης» της Συρίας. Τόσο τα μεταρρυθμιστικά όσο και τα συντηρητικά μέσα ενημέρωσης υποστήριξαν ότι το Ισραήλ χρησιμοποιεί τη μειονότητα των Δρούζων στη νότια Συρία ως πρόσχημα για να δικαιολογήσει τις αεροπορικές επιδρομές και ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για να βυθίσει τη χώρα σε έναν κύκλο αποσύνθεσης, με την κρίση στην επαρχία Σουέιντα να μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω διχασμούς στην περιοχή.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Τεχεράνη, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αξιοποιεί την περιφερειακή αστάθεια ως μέρος της πολιτικής του στρατηγικής επιβίωσης, συνεχίζοντας ένα μοτίβο διατήρησης του Ισραήλ μόνιμα σε κατάσταση πολέμου.

Η συντηρητική εφημερίδα Kayhan, γνωστή για τη σχέση της με τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως μέρος ενός ισραηλινού σχεδίου για «αλλαγή της περιφερειακής τάξης» και σημείωσε χλευαστικά ότι ο πρόεδρος της Συρίας  – που συχνά αναφέρεται στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης με το πολεμικό του ψευδώνυμο, Αμπού Μοχάμεντ αλ Τζολάνι (Abu Mohammed al-Golani) – «δεν είχε ρίξει ούτε μια σφαίρα στο Ισραήλ».

Από την πτώση του Άσαντ, οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν έχουν επιλέξει να διατηρήσουν τον χαρακτηρισμό του Σαράα ως τρομοκράτη σε οποιαδήποτε αναφορά στον πρώην ηγέτη των τζιχαντιστών, και έτσι επαίνεσαν ανεπιβεβαίωτες αναφορές ότι είχε φύγει από τη Δαμασκό λόγω των ισραηλινών επιθέσεων και των εσωτερικών αναταραχών.

Η υπερσυντηρητική εφημερίδα Vatan-e Emrouz υποστήριξε επίσης ότι οι προσπάθειες του Σαράα για επαναπροσέγγιση με το Ισραήλ τώρα γύριζαν μπούμερανγκ, περιγράφοντας τις ισραηλινές επιθέσεις ως «την ανταμοιβή» για τον «συμβιβασμό» του προσωρινού προέδρου με το Ισραήλ.

Η Fars News, που συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, περιέγραψε τον Σαράα ως ένα «δυτικό έργο» που έχει γίνει αθέμιτο. Και ακόμη πιο καταδικαστικοί ήταν οι ισχυρισμοί των ιρανικών μέσων ενημέρωσης ότι η κυβέρνηση της Συρίας προσφέρει στο Ισραήλ στρατηγικές παραχωρήσεις, όπως τα Υψίπεδα του Γκολάν και την απέλαση φιλοϊρανικών παλαιστινιακών παρατάξεων.

«Μια κρίση ταυτότητας καθορίζει τις πολιτικές που ακολουθούν οι κακοποιοί που κυβερνούν τώρα τη Συρία», έγραψε ο σκληροπυρηνικός σχολιαστής Χοσεΐν Πακ. Ομοϊδεάτες αναλυτές λυπήθηκαν τους Δρούζους, οι οποίοι «βοήθησαν στην κατάρρευση του Άσαντ» μόνο και μόνο για να πέσουν θύματα της νέας Συρίας που επέτρεψαν να δημιουργηθεί.

Πρόκληση ή ευκαιρία;

Τα κρατικά ειδησεογραφικά πρακτορεία της Τεχεράνης έχουν επίσης κάνει παραλληλισμούς με άλλες αποτυχίες μετά την αλλαγή καθεστώτος. «Όπως συνέβη με τη Λιβύη μετά τον Καντάφι», έγραφε ένα άλλο κύριο άρθρο της Kayhan, «η Συρία μετά τον Άσαντ έχει μετατραπεί σε πεδίο ξένων επεμβάσεων και εσωτερικού χάους».

Είναι σημαντικό ότι η αναταραχή στη νότια Συρία φαίνεται να έχει προσφέρει στην Τεχεράνη την ευκαιρία να υποστηρίξει ότι το Ιράν – και όχι οι μεταρρυθμιστές που υποστηρίζονται από τη Δύση – μπορούν να φέρουν σταθερότητα στη χώρα.

Καθώς ο διάδοχος του Άσαντ αγωνίζεται να διατηρήσει τον έλεγχο και οι ισραηλινές επιθέσεις εντείνονται, το Ιράν επαναπροσδιορίζει τα περιφερειακά του μηνύματα, υποστηρίζοντας πως  μόνο η Ισλαμική Δημοκρατία, μέσω του άξονα αντίστασής της, θα μπορούσε να είχε αποτρέψει την πτώση της Συρίας στη διχοτόμηση και το χάος και ότι το Ισραήλ εκμεταλλεύτηκε την απουσία του Ιράν από το συριακό πεδίο μάχης και ενδυναμώθηκε αρκετά ώστε να εξαπολύσει τις επιθέσεις στη Συρία.

Καθώς η αστάθεια πλήττει τη νότια Συρία και τα ισραηλινά αεροσκάφη χτυπούν  στη Δαμασκό, η Τεχεράνη ελπίζει επίσης να επαναβεβαιώσει τη σημασία της, προσβλέποντας σε νέες δυναμικές που θα μπορούσαν να ανοίξουν το δρόμο για ανανεωμένη επιρροή στο έδαφος. Προς το παρόν, είναι απασχολημένη λέγοντας: «Σας προειδοποιήσαμε».

Ωστόσο, η Ισλαμική Δημοκρατία έχει κάθε λόγο να είναι ανήσυχη. Θεωρεί την παρουσία του Ισραήλ στη νότια Συρία ως μια υπαρξιακή απειλή που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Οι εκκλήσεις για αντίσταση, ενότητα και επαγρύπνηση έχουν ενταθεί και προτρέπει τον αραβικό κόσμο να αναλάβει δράση, ώστε «να μην υπάρξει μεταμέλεια αύριο», όπως το έχουν θέσει οι φιλοκυβερνητικοί παρατηρητές.

Ο τόνος είναι αδιαμφισβήτητος: Δεν πρόκειται μόνο για τον πόλεμο της Συρίας, αλλά για μια πρώτη γραμμή στον περιφερειακό αγώνα του Ιράν για επιβίωση.