Το Ιράν στρέφεται προς Κίνα και Ρωσία
Το Ιράν κινείται γρήγορα για την ανοικοδόμηση και αναβάθμιση του δικτύου αεράμυνάς του και την ενίσχυση της συνολικής στρατιωτικής ετοιμότητας μετά τον πόλεμο του Ιουνίου με το Ισραήλ, συνδυάζοντας νέες στρατιωτικές προετοιμασίες με πιο έντονη ρητορική ενόψει μελλοντικών συγκρούσεων.
Την Τρίτη, μέλη της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου συναντήθηκαν με τον Υποστράτηγο Αμπντολραχίμ Μουσαβί, αρχηγό του επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων, και τους αναπληρωτές του. Σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Μουσαβί παρείχε λεπτομέρειες σχετικά με την τρέχουσα αμυντική ετοιμότητα του στρατού, τις επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης και τα «χτυπήματα» που προκλήθηκαν σε ισραηλινούς στόχους.
Μετά τη συνάντηση, ο Φάντα Χοσεΐν Μαλεκί, μέλος της επιτροπής, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Dideban Iran ότι έχουν ήδη παρασχεθεί μεγαλύτερα κεφάλαια σε ξένο νόμισμα για την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν στα συστήματα αεράμυνας της χώρας κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου.
«Οι ένοπλες δυνάμεις έχουν καλωσορίσει και είναι ικανοποιημένες με αυτή τη χρηματοδότηση», είπε. Ο Μαλεκί πρόσθεσε ότι η αγορά συστημάτων αεράμυνας από την Κίνα και τη Ρωσία βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη και επιδιώκεται ενεργά, με «πολύ υποσχόμενες συμφωνίες» να έχουν τεθεί σε ισχύ και να αναμένεται να εφαρμοστούν σύντομα.
Επιβεβαίωσε επίσης ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την απόκτηση μαχητικών αεροσκαφών από ξένους προμηθευτές, με τα βήματα να έχουν ήδη ληφθεί από το Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων και τις επίσημες ανακοινώσεις να αναμένονται εν ευθέτω χρόνω.
Εκτός από αυτές τις πιθανές εξαγορές, το Ιράν επιδεικνύει ανθεκτικότητα εν μέσω αλλαγών στην ανώτατη διοίκησή του. Σε ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε από το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim την Πέμπτη, ο Υποστράτηγος Αλί Αμπντολάχι, ο νεοδιορισθείς επικεφαλής της κοινής διοίκησης του Ιράν, δήλωσε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι «πιο ικανές» από ό,τι πριν από την πρόσφατη σύγκρουση.
Ο Αμπντολάχι αντικατέστησε τον Υποστράτηγο Αλί Σαντμάνι, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ο Σαντμάνι είχε διοριστεί για να αντικαταστήσει τον Υποστράτηγο Γκολάμ Αλί Ρασίντ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή ακριβείας τις πρώτες κιόλας ώρες του πολέμου στις 13 Ιουνίου.
Μιλώντας κατά την διάρκεια τωνισραηλινών επιχειρήσεων, ο Αμπντολάχι κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιχειρεί να προκαλέσει αναταραχή στο εσωτερικό του Ιράν μέσω ψυχολογικών επιχειρήσεων, σε σχόλια που αντανακλούν τα μεταπολεμικά μηνύματα του Ιράν μετά από μια περίοδο αναταραχής.
Αυτά τα μηνύματα συνεχίστηκαν με δηλώσεις από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Ο στρατηγός Μοχάμεντ Ναϊνί, εκπρόσωπος του IRGC, απέρριψε την ιδέα ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να ξεκινήσει έναν νέο πόλεμο με το Ιράν. Σε ομιλία του σε ένα πανεπιστήμιο που διοικείται από το IRGC, ο Ναϊνί είπε ότι το Ισραήλ δεν έχει καμία τέτοια ικανότητα, «ωστόσο επιδιώκει να κρατήσει το Ιράν σε μια κατάσταση πολέμου που χαρακτηρίζεται από ένταση και άγχος». Δήλωσε επίσης ότι το Ιράν είναι έτοιμο να απαντήσει σε περίπτωση που ξεσπάσει ένας νέος πόλεμος.
Πολυεπίπεδη αεράμυνα υπό πίεση
Ο τρέχων γύρος στρατιωτικών προετοιμασιών και στρατηγικών μηνυμάτων έρχεται εν μέσω αυτού που μπορεί να θεωρηθεί ως διπλή προσέγγιση από την Τεχεράνη.
Η Ισλαμική Δημοκρατία, αφενός, κινείται για να κάνει επισκευές και να αναβαθμίσει το δίκτυο αεράμυνάς της μέσω προμηθειών από ξένους προμηθευτές, ενώ αφετέρου, χρησιμοποιεί δημόσια ρητορική σε μια προσπάθεια να προβάλει ισχύ, να καθησυχάσει το εγχώριο κοινό και να αποτρέψει πιθανούς αντιπάλους.
Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τον Ιούλιο ότι η Τεχεράνη είχε αποκτήσει ένα προηγμένο στρατιωτικό πακέτο από την Κίνα – κάτι που το Πεκίνο γρήγορα αρνήθηκε – συμπεριλαμβανομένων ραντάρ επιτήρησης μεγάλης εμβέλειας και εξοπλισμού ηλεκτρονικού πολέμου υψηλής τεχνολογίας.
Το προπολεμικό δίκτυο αεράμυνας του Ιράν ήταν μια φαινομενικά ολοκληρωμένη πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική, την οποία ήλπιζε να κατασκευάσει ως αντιστάθμισμα έναντι της αεροπορικής υπεροχής του Ισραήλ.
Ήταν ένα σύνθετο υβρίδιο ρωσικών, κινεζικών και εγχώρια ανεπτυγμένων συστημάτων, που ενσωματώνει πολλαπλά επίπεδα κάλυψης σε πλατφόρμες μεγάλης, μεσαίας και μικρής εμβέλειας. Το δίκτυο περιελάμβανε ρωσικής κατασκευής μπαταρίες S-300PMU2· το εγχώριο σύστημα Bavar-373, με δηλωμένη εμβέλεια 300 χιλιομέτρων· πάνω από 40 εκτοξευτές της σειράς Khordad και Sayyad· και κάλυψη μεγάλης εμβέλειας από το σύστημα Arman (εμβέλεια 180 χιλιομέτρων, Mach 5-6,5) και τον αναβαθμισμένο S-200 Ghareh (επεκταμένο στα 350 χιλιόμετρα).
Εμπιστοσύνη και κίνδυνοι
Οι πρόσφατες κατανομές του προϋπολογισμού και τα σχέδια προμηθειών δείχνουν την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης τόσο να διορθώσει τα κενά που αποκάλυψε ο 12ήμερος πόλεμος με το Ισραήλ σο και να αναβαθμίσει τις δυνατότητες για το μέλλον.
Αλλά αυτά τα μέτρα υπογραμμίζουν επίσης ένα βαθύτερο πρόβλημα: Αντικατοπτρίζουν την προσπάθεια της Τεχεράνης να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στην αποτρεπτική της στάση μετά τη σύντομη αλλά έντονη σύγκρουση, όταν ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη κατέλαβαν σχεδόν ολοκληρωτικά τον έλεγχο των ουρανών πάνω από την Τεχεράνη.
Αν και οι Ιρανοί αξιωματούχοι προσπαθούν να δείξουν ότι όλα βαίνουν καλώς, η υπερβολικά δυναμική ρητορική τους μπορεί να κρύβει υποκείμενα τρωτά σημεία.
Οι δηλώσεις του IRGC ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να ξεκινήσει μια νέα σύγκρουση και ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν βρίσκονται σε κατάσταση πλήρους ετοιμότητας μπορεί να παρέχουν κάποιο επίπεδο αποτροπής και να προσφέρουν διαβεβαιώσεις στο φιλοκυβερνητικό εγχώριο κοινό. Ωστόσο, αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο στρατηγικού λανθασμένου υπολογισμού, δεδομένων των δυνατοτήτων πληροφοριών και ακριβούς κρούσης του Ισραήλ που φάνηκαν στις αιφνιδιαστικές επιθέσεις πριν από την αυγή την πρώτη ημέρα του πολέμου και στη συνέχεια καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Επειδή θα μπορούσαν να υπάρξουν νέοι στόχοι — συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων υποδομών και πολιτικής ηγεσίας — σε οποιαδήποτε ανανεωμένη επαφή, η εμπιστοσύνη που εκφράζουν οι ανώτεροι διοικητές στην ικανότητα των ιρανικών δυνάμεων να απορροφούν τους κραδασμούς και να προβάλλουν ικανότητα αντιποίνων μπορεί να δημιουργήσει μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η εξάρτηση της Τεχεράνης από ξένους προμηθευτές συνεπάγεται τόσο υποσχέσεις όσο και όρια. Οι ιρανικές αρχές έχουν ιστορικά χρησιμοποιήσει στρατιωτικούς διορισμούς και δημόσιες δηλώσεις για να επιδείξουν ανθεκτικότητα μετά από απώλειες υψηλού προφίλ, συμπεριλαμβανομένων και των πρόσφατων εξελίξεων.
Οποιεσδήποτε συμφωνίες προμήθειας αεράμυνας με την Κίνα και τη Ρωσία αποτελούν μέρος μιας υπολογισμένης προσπάθειας εκσυγχρονισμού του στρατού του Ιράν, διαφοροποιώντας παράλληλα τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Σε αντίθεση με τις προσδοκίες των υποστηρικτών του ιρανικού καθεστώτος, τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία, φανερά τουλάχιστον, κράτησαν σαφή απόσταση από τον πρόσφατο πόλεμο, δείχνοντας ελάχιστη πρακτική υποστήριξη στην Τεχεράνη, ενώ παράλληλα παρακολουθούσαν τους δικούς τους στρατηγικούς δεσμούς με το Ισραήλ.
Επομένως, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το πόσο μακριά είναι πραγματικά πρόθυμες να φτάσουν το Πεκίνο και η Μόσχα για να υποστηρίξουν μια ήδη αποδυναμωμένη Ισλαμική Δημοκρατία.
