Αναστασόπουλος: Ο Λιμένας Πατρών είναι μοχλός μιας νέας «σύγχρονης» εποχής ανάπτυξης για ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα

H συνέντευξη που παραχωρήθηκε στo Geopolitics & Daily News ανήκει στο πλαίσιο της διερεύνησης της τρέχουσας θέσης και των μελλοντικών προοπτικών της Ελλάδας που ερευνά συνεχώς η ομάδα μας, ειδικά με τους νέους διεθνείς σχεδιασμούς για την περιοχή μας με φόντο το ενεργειακό και τις μεταφορές.   Γι΄αυτό θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την διοίκηση του Λιμένα Πατρών και ειδικότερα τον κ. Παναγιώτη Αναστασόπουλο, Διευθύνοντα Σύμβουλο του Οργανισμού Λιμένος Πατρών για την τιμή που μας έκανε να μιλήσουμε γύρω από το ζήτημα αυτό.

—————————————————

Αρχικά θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε  για την παραχώρηση της συνέντευξης στον ιστότοπο μας. Είναι σημαντικό για εμάς να αναδείξουμε, όσο είναι δυνατόν, το έργο ανθρώπων σαν το δικό σας που, ουσιαστικά, αναβαθμίζει τους σημαντικούς επιχειρησιακούς κόμβους της χώρας μας, πόσο μάλλον σε ένα τόσο νευραλγικό σημείο όπως ο Λιμένας Πατρών ο οποίος λειτουργεί ως μία από τις μεγαλύτερες θύρες εισόδου και εξόδου για θαλάσσιες μεταφορές και δραστηριότητες. Στη συνέχεια, θα θέλαμε να μας μεταφέρετε τη σημερινή επιχειρησιακή και χρηματοοικονομική εικόνα του Λιμένα Πατρών. Για παράδειγμα, κατά την άποψη σας, ποιες δομικές ή συγκυριακές δυσκολίες επηρεάζουν τη λειτουργική του αποδοτικότητα και πώς αξιολογείτε τη θέση του λιμένα στον ευρύτερο διαμετακομιστικό ανταγωνισμό της Ανατολικής Μεσογείου;

– Απάντηση:

Ο Λιμένας Πατρών, το μεγαλύτερο κρατικό λιμάνι, βρίσκεται σήμερα σε μια κρίσιμη φάση σταδιακής αλλά σταθερής αναγέννησης. Μετά από χρόνια καθυστερήσεων και αναγκαίων διορθωτικών παρεμβάσεων, έχουμε πλέον καταφέρει να διαμορφώσουμε μια πιο καθαρή χρηματοοικονομική εικόνα, βασισμένη σε εξορθολογισμό δαπανών, ενίσχυση των λειτουργικών εσόδων και επανασχεδιασμό της στρατηγικής μας θέσης στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι δομικές δυσκολίες που επηρεάζουν τη λειτουργικότητα του λιμένα σχετίζονται κυρίως με την παλαιότητα τμημάτων του Νότιου Λιμένα, με την απουσία σιδηροδρομικής σύνδεσης και με την ανάγκη πλήρους ενσωμάτωσης ψηφιακών συστημάτων διαχείρισης. Από την άλλη πλευρά, οι συγκυριακές προκλήσεις προέρχονται από τις έντονες γεωοικονομικές μεταβολές στις θαλάσσιες μεταφορές, τις διακυμάνσεις στο κόστος ενέργειας και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από ιδιωτικοποιημένους λιμένες της Αδριατικής, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας.

Παρά τα δεδομένα εμπόδια, η Πάτρα διατηρεί σημαντικά πλεονεκτήματα:  τεχνική επάρκεια υποδομών, γεωγραφική εγγύτητα με την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, υψηλές ροές διερχόμενων φορτίων, ισχυρό οδικό δίκτυο και –το κυριότερο– την ύπαρξη διαθέσιμης χωρητικότητας για ανάπτυξη, κάτι που αποτελεί σπάνιο προνόμιο για μεγάλο μεσογειακό λιμάνι. Στόχος μας είναι η μετάβαση από έναν λιμένα απλής διέλευσης σε έναν κόμβο στρατηγικής διασύνδεσης και εμπορευματικής προστιθέμενης αξίας. Για αυτό το λόγο εξάλλου σε απόλυτη συνεργασία με το Υπερταμείο και την Ελληνική Κυβέρνηση προχωρήσαμε σε ένα πλάνο μεταμόρφωσης του Λιμένα μας από μονοθεματικό (που έδινε απόλυτη έμφαση στην επιβατική ακτοπλοΐα με τα λιμάνια της Ιταλίας) σε ένα πολυτροπικό (επενδύοντας σε RORO ακτοπλοΐα, θαλάσσιο τουρισμό και βιομηχανικές λιμενικές δραστηριότητες).

– Ποιο είναι το ολοκληρωμένο στρατηγικό πλάνο ανάπτυξης του λιμένα σε ορίζοντα δεκαετίας, ειδικά ως προς τον εκσυγχρονισμό υποδομών, την τεχνολογική αναβάθμιση κρίσιμων λειτουργιών, την αύξηση χωρητικότητας και τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας με μέσα σταθερής τροχιάς ή άλλες μορφές βιώσιμων μεταφορών; Επιπλέον, ποιες διεθνείς συνεργασίες ή επενδυτικές συμπράξεις εξετάζονται για την ενίσχυση της εξωστρέφειας του λιμένα;

– Απάντηση:

Το στρατηγικό πλάνο του ΟΛΠΑ σε ορίζοντα δεκαετίας είναι από τα πιο ολοκληρωμένα που έχουν διαμορφωθεί μέχρι σήμερα και στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:

α) Ενίσχυση Υποδομών νέας γενιάς

Έχουν ήδη δρομολογηθεί έργα που αφορούν την ενίσχυση του Νότιου Λιμένα για Ro–Ro και Ro–Pax λειτουργίες, την αύξηση της χωρητικότητας parking φορτηγών, την αναμόρφωση κρίσιμων χώρων, την εξυγίανση λειτουργικών ροών και την κατασκευή της Patradise Mega Yacht Marina 212 θέσεων, ενός έργου που όχι μόνο διαθέτει πλήρη περιβαλλοντική αδειοδότηση αλλά και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 12,4 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Δίδυμο έργο με την μαρίνα αποτελεί και το dry berth στο Νότιο Λιμάνι.  Παράλληλα η έλευση της κρουαζιέρας στην πόλη της Πάτρας, μέσα από το λιμάνι μας, ολοκληρώνει την στροφή του λιμανιού μας στο θαλάσσιο τουρισμό!

β) Ψηφιακή και Ενεργειακή μετάβαση

Ο Λιμένας Πατρών περνά σε ένα νέο τεχνολογικό επίπεδο με:

• εγκατάσταση έξι σημείων Cold Ironing,
• λογισμικά διαχείρισης ροών με χρήση τεχνητής νοημοσύνης,
• ολοκληρωμένο σύστημα αισθητήρων IoT,
• ανάπτυξη ψηφιακού “δίδυμου” του λιμένα,
• υιοθέτηση πράσινων υποδομών και ενεργειακών λύσεων.

Αυτό μας επιτρέπει να συμβαδίσουμε με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις Fit for 55 και FuelEU Maritime, αλλά και να προετοιμάσουμε τον λιμένα για νέες μορφές “έξυπνης” λειτουργίας.

γ) Διεθνής εξωστρέφεια και συμπράξεις

Στις προτεραιότητές μας βρίσκεται η ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας του λιμένα με στοχευμένες συνεργασίες. Η γραμμή Πάτρα–Τουρκία–Τεργέστη αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της εξωστρέφειας του λιμένα με παρεμβάσεις ενίσχυσης, ενώ παράλληλα επεκτείναμε με διεθνείς εταίρους νέες διασυνδέσεις προς Γαλλία και Αίγυπτο και άλλους προορισμούς που μπορούν να καταστήσουν την Πάτρα έναν από τους βασικούς κόμβους συνδυασμένων μεταφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.

-Υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων σχετικά με την έρευνα και αξιοποίηση ενεργειακών πόρων στο Ιόνιο, ποια στρατηγική θέση δύναται να αναλάβει ο Λιμένας Πάτρας στο εθνικό ενεργειακό οικοσύστημα; Ποιες προσαρμογές απαιτούνται σε επίπεδο υποδομών, υπηρεσιών ή ρυθμιστικού περιβάλλοντος ώστε ο λιμένας να είναι σε θέση να υποστηρίξει νέες ενεργειακές ροές, είτε αυτές αφορούν μελλοντική παραγωγή είτε διαμετακόμιση εφόσον επιλεγεί για αυτό;

– Απάντηση:

Οι πρόσφατες εξελίξεις στο Ιόνιο αναδεικνύουν ένα νέο τοπίο ενεργειακών προοπτικών για την Ελλάδα. Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ο Λιμένας Πατρών έχει τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε κρίσιμη υποδομή υποστήριξης υπεράκτιων ερευνών αλλά και σε μελλοντικό κόμβο διαμετακόμισης ενεργειακού υλικού.

Η Πάτρα συνδυάζει γεωγραφική εγγύτητα, βαθιά ύδατα, μεγάλο λειτουργικό χώρο και ήδη ανεπτυγμένες Ro–Ro υποδομές. Το λιμάνι μπορεί να υποστηρίξει:

• βάσεις υποστήριξης γεωτρητικών και ερευνητικών πλοίων,
• αποθήκες και υποδομές για ειδικά φορτία,
• ενισχυμένα συστήματα ασφάλειας και επιτήρησης,
• εξειδικευμένες υπηρεσίες logistics για την ενεργειακή αλυσίδα.

Παράλληλα, η Πάτρα είναι το μοναδικό μεγάλο λιμάνι της Δυτικής Ελλάδας που μπορεί να συνδυάσει θαλάσσιες, οδικές και –σύντομα– σιδηροδρομικές μεταφορές για τη γρήγορη διακίνηση εξοπλισμού και υλικών. Η ορθή χωροθέτηση στο Νότιο Λιμένα και η δυνατότητα πλήρους συμμόρφωσης με διεθνή πρότυπα κάνουν την Πάτρα βασικό υποψήφιο για να αποτελέσει τον ενεργειακό κόμβο της επόμενης δεκαετίας σε όλη την Αδριατική. Κάτι που όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και η πόλη της Πάτρας διαθέτει όλη εκείνη την υποδομή που μια τέτοια διεργασία (βάση στήριξης γεωτρήσεων) απαιτεί, με 2 μεγάλα νοσοκομεία, ικανό και διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, 3 πανεπιστήμια (Πατρών, Πελοποννήσου και ΕΑΠ) καθώς και 3 από τα μεγαλύτερα ερευνητικά ιδρύματα! Και δώστε μου την ευκαιρία να δώσω έμφαση σε αυτήν την ύπαρξη των ακαδημαϊκών και ερευνητικών ιδρυμάτων καθώς η σύμπραξη σε ερευνητικό επίπεδο των μεγαλύτερων εταιρειών του πλανήτη με τα δικά μας μυαλά, δίνει την απαραίτητη υπεραξία της παραγωγής πλούτου σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο!

Ποιες πρωτοβουλίες λαμβάνει ο Οργανισμός Λιμένος Πατρών για την ενίσχυση των συστημάτων ασφάλειας, τόσο σε φυσικό όσο και σε ψηφιακό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη ιστορικές προκλήσεις αλλά και τις σύγχρονες απαιτήσεις της διεθνούς εφοδιαστικής αλυσίδας; Υπάρχει σχεδιασμός για υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών επιτήρησης, κυβερνοασφάλειας και risk management βάσει διεθνών προτύπων;

– Απάντηση:

Η ασφάλεια αποτελεί για τον ΟΛΠΑ στρατηγική προτεραιότητα και έναν από τους κύριους άξονες επανατοποθέτησης του λιμένα. Το σχέδιό μας περιλαμβάνει:

• Φυσική ασφάλεια
• Αναβάθμιση ISPS Code με νέους ελέγχους πρόσβασης με την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
• Εγκατάσταση σύγχρονων «έξυπνων» καμερών υψηλής ευκρίνειας.
• Αναβάθμιση της παρουσίας προσωπικού ασφαλείας και της συνεργασίας με Λιμενικό και ΕΛΑΚΤ καθώς και την Ελληνική Αστυνομία.
• Ψηφιακή ασφάλεια
• Μετάβαση σε αρχιτεκτονική zero trust.
• Συστήματα κυβερνοασφάλειας τελευταίας γενιάς, κλπ.
• Προστασία κρίσιμων υποδομών OT/ICS και μέτρα anti-jamming/anti-spoofing για δορυφορικά συστήματα.
• Διαχείριση κινδύνου
• Προηγμένα πρωτόκολλα επιχειρησιακής συνέχειας.
• Προσομοιώσεις, σενάρια κρίσεων και ασκήσεις ετοιμότητας.
• Συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς και πρότυπα ENISA.

Με αυτές τις δράσεις, ο Λιμένας Πατρών ενισχύει την αξιοπιστία του και εντάσσεται στην κατηγορία των λιμένων που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της σύγχρονης εφοδιαστικής αλυσίδας. Άλλωστε απόδειξη της επένδυσης που ο Οργανισμός μας υλοποιεί, είναι η δημιουργία Κέντρου Καινοτομίας  με έμφαση στην μπλε οικονομία που θα συνδέσει την ελληνική ναυτιλία και λιμενική βιομηχανία με ελληνικές τεχνολογικές επιχειρήσεις ώστε να προκύψουν συντεταγμένες και συντονισμένες απαντήσεις στις παραπάνω προκλήσεις!

Ποια εκτιμάτε ότι θα είναι τα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την πόλη της Πάτρας, την ευρύτερη περιφέρεια και τη χώρα συνολικά από μια ολιστική αναβάθμιση του λιμένα; Με ποιους μηχανισμούς μπορεί ο λιμένας να λειτουργήσει ως επιταχυντής επενδύσεων, καινοτομίας, τουριστικής ανάπτυξης και αναβάθμισης της εφοδιαστικής αλυσίδας;

– Απάντηση: 

Η Πάτρα είναι το λιμάνι της και το λιμάνι είναι η Πάτρα! Αυτό συμβαίνει χιλιετίες τώρα όχι μόνο στη δική μας περίπτωση αλλά σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη! Στην περίπτωση της Πάτρας, οποτεδήποτε το λιμάνι αναπτυσσόταν η πόλη μας «μεγάλωνε», ενώ όταν το λιμάνι έμενε στάσιμο, η πόλη μας «μαράζωνε».

Η συνολική αναβάθμιση του λιμένα λειτουργεί σαν επιταχυντής ανάπτυξης σε τέσσερις κρίσιμους άξονες:

α) Οικονομία και επενδύσεις

Η ενίσχυση της Ro–Ro δραστηριότητας, η προσέλκυση νέων γραμμών και η αναγέννηση της τοπικής ναυτιλιακής αγοράς δημιουργούν σταθερές ροές εσόδων, νέες θέσεις εργασίας και ένα περιβάλλον φιλικό στις επενδύσεις, με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η περίπτωση του να είναι το λιμάνι μας η βάση στήριξης των εξορύξεων είναι κάτι που θα απογειώσει σε όλα τα επίπεδα την περιοχή όχι μόνο την Πάτρα, αλλά όλη την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Ας δούμε την πόλη της Λεμεσού, πώς ήταν πριν αλλά και πώς είναι σήμερα, μετά την αντίστοιχη βάση στήριξης στο λιμάνι της.

β) Τουρισμός και θαλάσσιες υπηρεσίες

Η Patradise Mega Yacht Marina τοποθετεί την Πάτρα στο χάρτη των mega yachts της Μεσογείου, ενώ η έλευση της κρουαζιέρας μπορεί να αποτελέσει πηγή σημαντικών εσόδων για την πόλη μας, τόσο με το καταναλωτικό κοινό των επιβατών που θα την επισκέπτεται καθώς και με το αντίστοιχο 1/3 του τέλους κρουαζιέρας που θα μπαίνει απευθείας στο ταμείο του Δήμου Πατρέων.

γ) Καινοτομία και τεχνολογικό οικοσύστημα

Ο Λιμένας Πατρών γίνεται πλέον ενεργό μέρος της ψηφιακής μετάβασης της πόλης. Με συνεργασίες με στοχευμένες εταιρείες ναυτιλίας και λιμενικών υπηρεσιών, εταιρείες τεχνολογίας, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, εργαστήρια και το cluster Pleiades IoT, δημιουργείται ένας νέος πυρήνας μπλε καινοτομίας εντός του λιμένα.

δ) Κοινωνία και περιβάλλον

Με τις πράσινες υποδομές, την ενίσχυση της ασφάλειας, την ανάπτυξη της παραλιακής ζώνης και τη διασύνδεση με την πόλη, ο λιμένας συμβάλλει έμπρακτα στην αναβάθμιση της καθημερινότητας των Πατρινών.

Ο Λιμένας Πατρών είναι μοχλός μιας νέας «σύγχρονης» εποχής ανάπτυξης για ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα.

Σας ευχαριστούμε πολύ για τον χρόνο και τις πληροφορίες που μας μεταφέρατε. Ευχόμαστε ότι καλύτερο σαν συνέχεια στο έργο σας που θεωρούμε με την σειρά μας ότι είναι πολύτιμο και μπορεί να προσφέρει πολλά όχι μόνο για την περιοχή της χώρας μας αλλά και σε διεθνές επίπεδο.

– Απάντηση:

Κλείνοντας θέλω απλά να τονίσω κάτι. Το λιμάνι της Πάτρας αλλά και όλα τα λιμάνια της χώρας μας είναι τα μοναδικά απτά αναπτυξιακά εργαλεία, αλλά και στυλοβάτες της ελληνικής γεωπολιτικής μας υπόστασης, όπως για χιλιετίες ήταν. Η Ελληνική Ναυτιλία ήταν είναι και θα είναι η υπερδύναμη του έθνους μας σε παγκόσμιο επίπεδο καθώς στηρίζει στο μέγιστο όλα τα επίπεδα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Τα λιμάνια μας αποτελούν πυλώνα σε αυτό! Είναι μονόδρομος λοιπόν να επενδύσουμε στην επόμενη μέρα και την τεχνολογία στα λιμάνια μας και είναι ιστορική συγκυρία ότι όλα συνηγορούν σε ένα επιτυχές αποτέλεσμα!

Σας ευχαριστώ και εύχομαι και από την μεριά μου να συνεχίσετε να επιτελείτε το λειτούργημα της ενημέρωσης με τέτοια επιτυχία, κάτι που στις μέρες μας είναι σπάνιο πια!