ΣΟΜΑΛΙΑ – ΤΟΥΡΚΙΑ: Μνημόνιο συνεργασίας για την αλειυτική δραστηριότητα

Γράφει ο Δημήτριος Μαντέλης 
Πλοίαρχος ε.α. 

Σύμφωνα με πληροφορίες του διαδικτύου, το ταμείο στρατιωτικών συντάξεων και επενδύσεων της Τουρκίας, γνωστό και ως OYAK  υπέγραψε το Δεκέμβριο του 2025, συμφωνία με τη Σομαλία, που αφορά τον έλεγχο όλης της αλιευτικής δραστηριότητας στην ΑΟΖ της Σομαλίας και συγκεκριμένα:

1. την έκδοση αδειών αλιείας,
2. την εγγραφή σκαφών,
3. την παρακολούθηση της δραστηριότητας και
4. την επιβολή κανονισμών σε όλα τα χωρικά ύδατα της Σομαλίας καθώς και στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της.

Σύμφωνα με τη συμφωνία κάθε αλιευτική δραστηριότητα στα σομαλικά ύδατα θα απαιτεί άδεια από τη νεοσύστατη εταιρεία με την επωνυμία  SOMTURK και θα καταγράφεται και θα παρακολουθείται μέσω συστημάτων που τελούν υπό την εποπτεία της.

Η συμφωνία, με τίτλο «Στρατηγική Συνεργασία και Συμφωνία Παροχής Υπηρεσιών», υπεγράφη από την OYAK και το Υπουργείο Αλιείας και Γαλάζιας Οικονομίας της Σομαλίας στις 17 Δεκεμβρίου, σε τελετή στην οποία παρευρέθηκαν ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ο Υπουργός Λιμένων και Θαλάσσιων Μεταφορών της Σομαλίας Αμπντουλκαντίρ Μοχάμεντ Νουρ και ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκίας, στρατηγός Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου. Παρών ήταν επίσης ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της OYAK, Ζεκάι Αξακαλλί.

Η ρύθμιση αυτή μεταβιβάζει ουσιαστικά τη διαχείριση της αλιείας της Σομαλίας —έναν τομέα με σημαντικές οικονομικές προοπτικές— σε μια οντότητα που ελέγχεται από το τουρκικό ταμείο στρατιωτικών συντάξεων.

Η Σομαλία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες ακτογραμμές της Αφρικής και θεωρείται μία από τις πλουσιότερες αλιευτικές περιοχές της ευρύτερης περιοχής με άφθονα αποθέματα τόνου, σαρδέλας, σκουμπριού, αστακού και άλλων ειδών, με ετήσια αλιευτική αξία εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Σημεία ενδιαφέροντος:

1. Η παραχώρηση κυριαρχίας και εποπτείας ΑΟΖ ενός κράτους, σε μια ξένη εταιρεία μέσω διακρατικής συμφωνίας (Η OYAK, που ιδρύθηκε το 1961, είναι ένας από τους μεγαλύτερους οικονομικούς οργανισμούς της Τουρκίας. Το 2023 διαχειριζόταν περιουσιακά στοιχεία που εκτιμώνται σε πάνω από 30 δισεκατομμύρια δολάρια και λειτουργούσε περισσότερες από 130 θυγατρικές σε περίπου 20 χώρες. Η αποστολή της είναι η παροχή συντάξεων και οικονομικής ασφάλειας στο προσωπικό των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, χρηματοδοτούμενη σε μεγάλο βαθμό μέσω υποχρεωτικών μηνιαίων κρατήσεων από τους μισθούς.)
2. Η είσοδος τουρκικών αλιευτικών εταιρειών στα σομαλικά ύδατα.
3. Η στάση των λοιπών περιφερειακών διοικήσεων / οντοτήτων / ομόσπονδων κρατιδίων με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Μογκαντίσου αναφορικά με τον έλεγχο των εσόδων.
4. Η θαλάσσια έκταση που καλύπτει η συμφωνία και εάν αυτή επικεντρώνεται στον Ινδικό Ωκεανό αφήνοντας εκτός το υπό αναγνώριση κράτος της Σομαλιλάνδης.
5. Η στάση και η αντιμετώπιση της Ε.Ε. μέσω της ενεργής επιχείρησης EYNAVFOR / Operation Atalanta που έχει ως θέατρο επιχειρήσεων το Κέρας της Αφρικής. https://eunavfor.eu/mission, (Συγκεκριμένα αναφέρεται: d. Other tasks: Monitor of fishing activities off the coast of Somalia and support the licensing and registration scheme for artisanal and industrial fishing in waters under Somali jurisdiction)
6. Η στάση των κρατών της Ισπανίας και Γαλλίας λαμβάνοντας υπόψη ότι διαθέτουν τους μεγαλύτερους στόλους αλίευσης τόνου στον Ινδικό ωκεανό.

Συμπερασματικά, η Τουρκία με την υπογραφή της συμφωνίας ,επεκτείνει με συγκεκριμένη στρατηγική, την παρουσία της στη Σομαλία όπως έχουμε αναφερθεί και σε προηγούμενο άρθρο, σε συνδυασμό με την ανακοίνωση της έναρξης εντός του 2026 γεωτρήσεων που αφορούν υδρογονάνθρακες σε συγκεκριμένα θαλάσσια οικόπεδα.