Η Κίνα πληρώνει τη Ρωσία για πρόσβαση στην Αρκτική
Η Κίνα πληρώνει τη Ρωσία εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια προκειμένου να μπορεί να συμμετέχει στις επιστημονικές της αποστολές στην Αρκτική, καθώς επιδιώκει να επεκτείνει το αποτύπωμά της στην παγωμένη περιοχή, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός γεωπολιτικού ανταγωνισμού ασφαλείας το τελευταίο διάστημα. Η συγκεκριμένη αποκάλυψη γίνεται από το Newsweek σε άρθρο με τίτλο: China Paying Russia for Arctic Access While Deepening Nordic Bonds
Η παρουσία της Κίνας στα ρωσικά πλοία αποκαλύφθηκε στο Newsweek από Κινέζους ερευνητές και αξιωματούχους που συγκεντρώθηκαν σε ένα ερευνητικό συνέδριο στον Αρκτικό Κύκλο το Σαββατοκύριακο. Το Newsweek ήταν ένα από τα λίγα δυτικά μέσα ενημέρωσης που ήταν παρόντα στην κινεζική εκδήλωση στη Νορβηγία.
Ένας Κινέζος ερευνητής που εργάζεται σε κρατικό ναυτικό ινστιτούτο δήλωσε στο Newsweek ότι η Ρωσία είχε παραχωρήσει την άδεια σε κινεζικές ομάδες να μπορούν να συμμετέχουν στα ταξίδια επειδή η βιομηχανία της κατά τη διάρκεια του πολέμου χρειαζόταν κεφάλαια.
«Η Ρωσία είναι πολύ εδαφική» όσον αφορά την ακτή της στην Αρκτική και έχει αρνηθεί στην Κίνα την άδεια να κατασκευάσει ερευνητικούς σταθμούς εκεί, αλλά «χρειάζονται χρήματα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία», δήλωσε ο ερευνητής, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί λόγω πολιτικών ευαισθησιών.
«Πάμε μαζί τους και φέρνουμε δείγματα», είπε ο ερευνητής, αναφερόμενος σε φυσικά υλικά όπως νερό, πετρώματα και ιζήματα. Αρνήθηκαν να προσδιορίσουν το κόστος κάθε ταξιδιού, αλλά είπαν ότι ήταν λιγότερο από ένα εκατομμύριο κινεζικά γιουάν (120.000 δολάρια) ανά ταξίδι.
Συνεργασία Κίνας-Ρωσίας
Η Ρωσία φυλάει προσεκτικά την ακτογραμμή της στην Αρκτική, τη μισή από τη συνολική παγκόσμια, αλλά οι αποκαλύψεις επιβεβαίωσαν ένα ακόμη βήμα στην προσπάθεια της Κίνας να αποκτήσει πρόσβαση στην πολική περιοχή στο πλαίσιο της πολυετούς προσπάθειάς της να κατασκευάσει έναν «Δρόμο του Μεταξιού στον Πάγο», τον αποκαλούμενο Polar Silk Road για τον οποίο στο Geopolitics έχουμε σχετικά από το 2019 όπως μπορείτε να δείτε στο σύνδεσμο που ακολουθεί
Τον περασμένο Ιούλιο, ένας Κινέζος διπλωμάτης με έδρα τη ρωσική πόλη Βλαδιβοστόκ, κοντά στα κινεζικά σύνορα, δήλωσε στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua ότι μια κοινή επιστημονική αποστολή Ρωσίας-Κίνας είχε πλεύσει στη Βερίγγειο Θάλασσα, στην άκρη της Αρκτικής μεταξύ Ρωσίας και Αλάσκας.
Το ταξίδι με το επιστημονικό σκάφος Akademik M.A Lavrentyev ήταν το πρώτο κοινό ταξίδι από την πανδημία COVID, σύμφωνα με το πρακτορείο Xinhua, επικαλούμενο Ρώσο αξιωματούχο.
Η Ρωσία και η Κίνα έχουν υπογράψει πολλαπλές επιστημονικές συμφωνίες τα τελευταία χρόνια, οι οποίες περιλαμβάνουν ανταλλαγές πληροφοριών υψηλού επιπέδου. Το 2019, οι δύο χώρες δημιούργησαν μια κοινή ερευνητική ομάδα για την Αρκτική με κέντρο το Μούρμανσκ και έχουν πολλές ακαδημαϊκές συνεργασίες.
Δεν ήταν γνωστό προηγουμένως ότι η Κίνα αποκτούσε πρόσβαση στον Απώτατο Βορρά μέσω ρωσικών πλοίων. Αλλά οι ειδικοί λένε ότι δεν εκπλήσσονται.
Ο Marc Lanteigne, καθηγητής πολιτικής στο UiT, το Αρκτικό Πανεπιστήμιο της Νορβηγίας στο Tromsø, δήλωσε ότι ανεπίσημες αναφορές κυκλοφορούσαν εδώ και καιρό για μια τέτοια συνεργασία, αλλά και οι δύο χώρες ήταν σιωπηλές.
«Ένας από τους λόγους που δεν με εκπλήσσει αυτό είναι ότι η Κίνα χρειάζεται πράγματα», είπε ο Lanteigne, διευκρινίζοντας τη χαρτογράφηση. «Χρειάζονται όσο το δυνατόν περισσότερα χαρτογραφικά δεδομένα για την Αρκτική για την αναδυόμενη στρατηγική τους για την Αρκτική». Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με την έκταση των πληροφοριών που ανταλλάσσονταν – και το εάν Κινέζοι επιστήμονες είχαν άδεια στα ύδατα της Αρκτικής Σιβηρίας.
Για τις φιλοδοξίες της Κίνας στην Αρκτική έχουμε γράψει άρθρο στη πλατφόρμα μελών μας το 2021 όπως μπορείτε να δείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο
Η Κίνα επιμένει ότι η επιστημονική της έρευνα έχει ειρηνικούς σκοπούς και ότι αποτελεί έναν εποικοδομητικό παράγοντα στην Αρκτική που επιδιώκει να προωθήσει τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Όμως, στη Λευκή Βίβλο του 2025 για την κρατική ασφάλεια, η Κίνα πρόσθεσε τις πολικές περιοχές στον ορισμό της κρατικής ασφάλειας, μία από τις 20 κατηγορίες που περιλαμβάνουν επίσης τους ωκεανούς και το διάστημα, καθώς και την εδαφική και πολιτική ασφάλεια.
Η κινεζική κυβέρνηση εφαρμόζει μια πολιτική «στρατιωτικής-πολιτικής σύντηξης» στην επιστημονική έρευνα, που σημαίνει ότι όλη η έρευνα μπορεί να είναι για πιθανή διπλή χρήση ή να έχει τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές εφαρμογές, τροφοδοτώντας εδώ και καιρό ανησυχίες από τις δυτικές χώρες.
Το Newsweek έχει αναφέρει προηγουμένως ότι ένα κινεζικό ινστιτούτο στο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ στη νορβηγική Αρκτική διεξήγαγε έρευνα διπλής χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των τομέων της παρακολούθησης ραντάρ και πυραύλων, με ένα όνομα που κάλυπτε τον ρόλο του στη στρατιωτική βιομηχανία της Κίνας.
Οι ΗΠΑ έχουν ασκήσει πιέσεις στη νορβηγική κυβέρνηση να περιορίσει τέτοιες δραστηριότητες, με μια επιτροπή του Κογκρέσου να γράφει στο Όσλο το 2024 για να εκφράσει τις ανησυχίες της.
Η Κίνα έχει συνεργαστεί με τη Ρωσία, αλλά πέρασε επίσης χρόνια καλλιεργώντας σχέσεις με τις σκανδιναβικές χώρες μέσω ενός οργανισμού που ιδρύθηκε στη Σαγκάη το 2013, του Κέντρου Έρευνας Κίνας-Βορείου Αρκτικής (CNARC).
Ο ερευνητής με τον οποίο μίλησε το Newsweek έκανε τα σχόλια στο περιθώριο της ετήσιας συνάντησης του CNARC φέτος, του 11ου Συμποσίου Συνεργασίας Κίνας-Βορείου Αρκτικής που πραγματοποιήθηκε στο Τρόμσε της Νορβηγίας, με τίτλο: Ανθρώπινα Αποτυπώματα στην Αρκτική – Απομακρυσμένα και Επιτόπια.
CNARC: Η Εδρα της Κίνας στην Αρκτική
Από το 2018 η Κίνα ισχυρίζεται ότι είναι ένα «κράτος κοντά στην Αρκτική», με στόχο να γίνει μια πολική μεγάλη δύναμη παρά το γεγονός ότι βρίσκεται γεωγραφικά μακριά από την Αρκτική, σε αντίθεση με τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και ορισμένα ευρωπαϊκά έθνη που έχουν αρκτικά εδάφη.
Η έρευνα για την Αρκτική έχει γνωρίσει άνθηση στην Κίνα την τελευταία δεκαπενταετία, καθώς η χώρα αγωνίστηκε να εδραιωθεί ως πολική δύναμη: ίδρυσε ερευνητικά ινστιτούτα σε πανεπιστήμια και απέκτησε καθεστώς παρατηρητή στο Αρκτικό Συμβούλιο το 2013, μαζί με άλλα μη αρκτικά κράτη, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Το CNARC αποτελείται από 10 Κινέζους και εννέα σκανδιναβικά θεσμικά μέλη, με Γραμματεία στο κρατικό Ινστιτούτο Πολικών Ερευνών της Κίνας. Συνεδριάζει ετησίως είτε στην Κίνα είτε σε σκανδιναβική χώρα. Η περσινή συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη Σαγκάη, ενώ η επόμενη χρονιά έχει προγραμματιστεί για την Ουχάν.
Αντιμετωπίζοντας την αυξανόμενη εχθρότητα των ΗΠΑ σχετικά με την παρουσία τους στους πόλους, η Κίνα έχει διπλασιάσει τις σχέσεις της με τις σκανδιναβικές χώρες για να διατηρήσει την πρόσβαση. Το CNARC έχει γίνει μια κυρίαρχη πλατφόρμα για την προώθηση αυτών των συμφερόντων.
Η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα στις ανεμοδαρμένες βόρειες ακτές της Νορβηγίας το έδειξε αυτό.
«Νομίζω ότι αυτή η πλατφόρμα διαλόγου έχει ήδη γίνει μια από τις κύριες πλατφόρμες μεταξύ της Κίνας και των σκανδιναβικών χωρών… για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων ζητημάτων που σχετίζονται με τη συνεργασία και τη διακυβέρνηση στην Αρκτική», δήλωσε στο Newsweek ο Zhao Long, αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Στρατηγικών και Μελετών Ασφάλειας της Σαγκάης στη συνάντηση.
Η Κίνα αποτελεί «χώρα προτεραιότητας» για ερευνητική συνεργασία στη Νορβηγία, δήλωσε στη συνάντηση του CNARC η Camilla Brekke, διευθύντρια του Νορβηγικού Πολικού Ινστιτούτου, μιας κρατικής υπηρεσίας.
Τα θέματα που συζητήθηκαν περιελάμβαναν την επιστημονική συνεργασία, την κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων. Εστίασαν επίσης στην αναπτυσσόμενη ναυτιλιακή βιομηχανία της Αρκτικής, όπου η Κίνα είναι ηγέτης. Οι κινεζικές εταιρείες New New Shipping και Sea Legend έχουν πλοία που διασχίζουν την Αρκτική θαλάσσια διαδρομή.
Η Κίνα έχει τον ερευνητικό της σταθμό στο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ της Νορβηγίας και έναν κοινό Ισλανδο-Κινέζικο σταθμό στην Ισλανδία. Συνεργάζεται εδώ και καιρό με σκανδιναβούς επιστήμονες ραντάρ σε μια εγκατάσταση ραντάρ αιχμής στην περιοχή, και στη συνέχεια κατασκευάζει τη δική της εκδοχή στην Κίνα. Άλλες κοινές έρευνες είναι ευρέως διαδεδομένες – αν και παρακολουθούνται πιο προσεκτικά από πριν.
Υπενθυμίζουμε πως η διεύθυνση σύνταξης του Geopolitics έγραφε στις 24 Ιανουαρίου πώς όλα γίνονται για την Αρκτική
Αυξημένη πίεση των ΗΠΑ
Ωστόσο, όπως το νερό κάτω από τον πάγο, υπήρχε μια υποκείμενη αίσθηση στη συνάντηση ότι οι αυξανόμενες γεωπολιτικές πιέσεις – ειδικά η αντίθεση των ΗΠΑ στις φιλοδοξίες της Κίνας στην περιοχή – καθιστούσαν το τακτικό φόρουμ πιο δύσκολο να διατηρηθεί.
Αυτές οι πιέσεις εκτοξεύτηκαν πρόσφατα, αφότου ο Τραμπ απαίτησε από τις ΗΠΑ να αναλάβουν μεγαλύτερο έλεγχο της Γροιλανδίας για τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας και της Κίνας.
Ωστόσο, η απειλή στρατιωτικής δράσης για την κατάληψη εδάφους από έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ δεν άρεσε σε σκανδιναβικά κράτη όπως η Νορβηγία. Η Ουάσινγκτον έχει επίσης ασκήσει πίεση σε συμμάχους του ΝΑΤΟ να αποστασιοποιηθούν από την Κίνα πολιτικά και τεχνολογικά.
Οι Κινέζοι ηγέτες -και οι Σκανδιναβοί ομιλητές- στο συνέδριο συχνά κατονόμασαν τις ΗΠΑ ως την πηγή των αυξανόμενων εντάσεων.
«Η διεθνής συνεργασία βρίσκεται υπό πίεση», δήλωσε ο Zhang του Ινστιτούτου Πολικών Ερευνών της Κίνας στη συγκέντρωση 60 ακαδημαϊκών και αξιωματούχων. «Είναι δύσκολο να συζητήσουμε τη συνεργασία Κίνας-Σκανδιναβίας υπό τις νέες συνθήκες», όπως τόνισε.
Οι αναλυτές λένε ότι το Πεκίνο πρόκειται να επωφεληθεί από την επιθετικότητα της Ουάσινγκτον στην Αρκτική, όπου ο Τραμπ απέρριψε τις εκκλήσεις των Ευρωπαίων συμμάχων για την ασφάλεια της Αρκτικής πριν τελικά συμφωνήσει σε μια συμφωνία.
Η πολιτική των ΗΠΑ στην Αρκτική είναι πλέον τόσο ευμετάβλητη, και με τις διπλωματικές επιπτώσεις από όλη αυτή την κατάσταση στην Γροιλανδία, που επέτρεψε στην Κίνα να παρουσιαστεί ως ο υπεύθυνος εταίρος της Αρκτικής, σχολιάζουν ειδικοί.
