Νέος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ Ιράν στη Γενεύη
US special envoy Steve Witkoff (C) and Jared Kushner hold a meeting with Oman's Foreign Minister Badr Albusaidi (R) in Geneva. Photo: Omani Foreign Ministry
Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν συναντήθηκαν σήμερα στη Γενεύη για έναν τρίτο γύρο συνομιλιών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σε αυτό που θεωρείται ευρέως ως μια ύστατη προσπάθεια για την επίτευξη συμφωνίας και την αποφυγή πολέμου.
Μετά από τρεις ώρες συνομιλιών, οι δύο πλευρές κάνουν ένα διάλειμμα τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές και θα συνεχιστούν στη συνέχεια, σύμφωνα με τους μεσολαβητές του Ομάν.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι, ο οποίος έχει αναλάβει τον σύνδεσμο μεταξύ των απεσταλμένων των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, αφενός, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, αφετέρου, δήλωσε ότι τα μέρη αντάλλαξαν «δημιουργικές και θετικές ιδέες». Δεν ήταν ακριβώς σαφές γιατί έλαβε χώρα το διάλειμμα αν και σύμφωνα με πληροφορίες κατά τη διάρκεια του θα υπάρξει συζήτηση των δυο πλευρών με τις αντίστοιχες κυβερνήσεις.
Ώρες πριν από τη σύγκληση των συνομιλιών, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι υπάρχουν στοιχεία ότι το Ιράν έχει επιδιώξει να επανεκκινήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα μετά τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου έτους με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Μπορείτε να τους δείτε να προσπαθούν πάντα να ανοικοδομήσουν στοιχεία του. Δεν εμπλουτίζουν αυτή τη στιγμή, αλλά προσπαθούν να φτάσουν στο σημείο όπου τελικά μπορούν», είπε. Εν τω μεταξύ, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε την Πέμπτη ότι οι συνομιλίες επικεντρώνονται αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αν και οι ΗΠΑ έχουν προτείνει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει τα βαλλιστικά όπλα του Ιράν και την υποστήριξη προς τις ομάδες πληρεξούσιων που δρουν στη Μέση Ανατολή.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ δήλωσε στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους την Τρίτη ότι προτιμά μια διπλωματική λύση. Αλλά παρουσίασε επίσης μια υπόθεση για πόλεμο.
Σε πρόσφατο άρθρο της πλατφόρμας μελών του Geopolitics and Daily News είχαμε εξηγήσει γιατί οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται τόσο για το Ιράν και ιδιαίτερα για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Αυτός ο γύρος συνομιλιών θεωρείται ευρέως ως η τελευταία προσπάθεια για την επίτευξη διπλωματικής συμφωνίας, καθώς οι ΗΠΑ φαίνεται να ολοκληρώνουν την μεγάλης κλίμακας στρατιωτική τους ανάπτυξη στην περιοχή. Την Πέμπτη, ένα δεύτερο αμερικανικό αεροπλανοφόρο, το USS Gerald Ford, αναχώρησε από την Κρήτη, όπου βρισκόταν από τις αρχές αυτής της εβδομάδας και πλέον κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή.Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει τη μεγαλύτερη στρατιωτική τους συγκέντρωση στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε χθες ότι μια αμερικανική επίθεση θα πυροδοτούσε έναν «καταστροφικό πόλεμο» και θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ευρύτερη σύγκρουση λόγω της παρουσίας αμερικανικών βάσεων σε όλη την περιοχή. Όπως και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Αραγτσί υποστήριξε ότι μια συμφωνία είναι προτιμότερη.
Το παρασκήνιο των συνομιλιών
Ο τρίτος γύρος των πυρηνικών συνομιλιών πραγματοποιήθηκε σε δύο μορφές: έμμεσα, με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι, να μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των πλευρών, και απευθείας μεταξύ των διαπραγματευτών των ΗΠΑ και του Ιράν, σύμφωνα με όσα αναφέρει το Axios.
Οι Ιρανοί παρουσίασαν το πολυαναμενόμενο προσχέδιο πρότασής τους για μια πυρηνική συμφωνία. Ο Αλ-Μπουσάιντι και ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, συμμετείχαν και οι δύο στις διαπραγματεύσεις.
Ο Αλ-Μπουσάιντι δήλωσε κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος στις συνομιλίες ότι «ανταλλάξαμε δημιουργικές και θετικές ιδέες» και «ελπίζουμε να σημειώσουμε μεγαλύτερη πρόοδο».
Οι ΗΠΑ μπήκαν στις συνομιλίες με την απαίτηση το Ιράν να συμφωνήσει ότι οποιαδήποτε μελλοντική πυρηνική συμφωνία θα παραμείνει σε ισχύ επ’ αόριστον.
Μια άλλη βασική απαίτηση των ΗΠΑ ήταν το Ιράν να παραιτηθεί από το απόθεμά του των 10.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου.
Οι ΗΠΑ ήταν πρόθυμες να επιδείξουν κάποια ευελιξία στο αίτημα του Ιράν να διατηρήσει το δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου, αλλά μόνο εάν η Τεχεράνη μπορεί να αποδείξει ότι δεν υπήρχε σχέδιο για την κατασκευή βόμβας.
Περιφερειακές επιπτώσεις
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία έχουν αποσύρει το διπλωματικό προσωπικό από ορισμένα περιφερειακά φυλάκια καθώς η απειλή σύγκρουσης διαφαίνεται, και πολλές χώρες έχουν προειδοποιήσει τους υπηκόους τους να εγκαταλείψουν το Ιράν. Άλλες χώρες εξετάζουν τους δικούς τους ρόλους καθώς οι περιφερειακές εντάσεις κλιμακώνονται.
Οι εταίροι των ΗΠΑ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν δηλώσει δημόσια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν το έδαφός τους για να επιτεθούν στο Ιράν.
Το Ηνωμένο Βασίλειο μπλόκαρε επίσης τη χρήση των βρετανικών αεροπορικών βάσεων στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό και στην Αγγλία από τις ΗΠΑ για οποιαδήποτε προληπτική επίθεση, ανέφεραν πολλά ειδησεογραφικά πρακτορεία.
Οι μυστικές υπηρεσίες
Στο μεταξύ, η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ δημοσίευσε νέες οδηγίες στα Φαρσί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους Ιρανούς που επιδιώκουν να επικοινωνήσουν με ασφάλεια με την αμερικανική υπηρεσία.
Η CIA κοινοποίησε το μήνυμά της στα Φαρσί μέσω X, Instagram, Facebook, Telegram και YouTube. «Χρησιμοποιήστε μια νέα, αναλώσιμη συσκευή, εάν είναι δυνατόν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όσοι επικοινωνήσουν θα πρέπει να δώσουν τις τοποθεσίες, τα ονόματα, τους τίτλους εργασίας τους και «την πρόσβαση σε πληροφορίες ή δεξιότητες που ενδιαφέρουν την υπηρεσία μας».
Η ανάρτηση είναι η τελευταία μιας σειράς προσπαθειών προσέγγισης της CIA που στοχεύουν στην στρατολόγηση πηγών στο Ιράν, την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και τη Ρωσία.
