Τα τουρκικά δημοσιεύματα για τα F-35 και η αλήθεια

Συχνά πυκνά τα τουρκικά ΜΜΕ αναφέρονται στο ζήτημα που καίει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο την Άγκυρα: Την επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35.

Η αλήθεια είναι πως ο Ερντογάν είχε υπολογίσει στην επαφή του με τον Τραμπ και περίμενε ότι η επιστροφή του Αμερικανού προέδρου για δεύτερη θητεία στον Λευκό Οίκο θα λειτουργούσε με τέτοιο τρόπο που θα έδινε το πράσινο φως στην Τουρκία.

Όμως μέχρι στιγμής κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί και κατά την επίσκεψη του Ερντογάν στον Λευκό Οίκο και την συνομιλία του με τον Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν απόλυτα ξεκάθαρος για το ζήτημα, ειδικά όταν έθεσε την Άγκυρα προ των ευθυνών της για την επαφή με την Μόσχα και το ρωσικό πετρέλαιο.

Αυτό φυσικά δεν εμποδίζει τα τουρκικά μέσα αλλά και πηγές πέριξ της τουρκικής προεδρίας να μεταδίδουν δήθεν αποκλειστικές πληροφορίες για το ζήτημα παρουσιάζοντας Ουάσινγκτον και Άγκυρα ένα βήμα πριν τη τελική συμφωνία για επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Ας δούμε το ζήτημα ρεαλιστικά και θεσμικά: 

Σχέση Τουρκίας – Ρωσίας

Η αγορά των S-400 από την Τουρκία ήταν ο βασικός λόγος αποπομπής της από το πρόγραμμα των F-35 Lightning II.
Οι ΗΠΑ ενεργοποίησαν κυρώσεις βάσει του CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act).

Για να επανεξεταστεί σοβαρά η επανένταξη:

• Οι S-400 θα πρέπει να απομακρυνθούν από τουρκικό έδαφος ή να τεθούν υπό πλήρη, επαληθεύσιμη απενεργοποίηση.

• Να υπάρξει σαφής αποδέσμευση από ρωσικά αμυντικά συστήματα και περιορισμός στρατηγικής συνεργασίας με τη Μόσχα.

Χωρίς αυτό, νομικά και πολιτικά στο Κογκρέσο είναι εξαιρετικά δύσκολο.

Ζήτημα Κογκρέσου και Ισραήλ

Οι αμερικανικές πωλήσεις προηγμένων οπλικών συστημάτων περνούν από το Κογκρέσο. Η σχέση Άγκυρας–Τελ Αβίβ επηρεάζει το κλίμα, ιδιαίτερα λόγω της σημασίας του Ισραήλ στην αμερικανική στρατηγική και της επιρροής φιλοϊσραηλινών κύκλων.

Οι σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ έχουν περάσει διακυμάνσεις επί  Ερντογάν και Νετανιάχου και θα πρέπει να εξομαλυνθούν. 
Δεν είναι επίσημος νομικός όρος για επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35, αλλά πολιτικά μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας βελτίωσης ή επιδείνωσης του κλίματος στο Κογκρέσο.

Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος

Η σταθερότητα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο επηρεάζει επίσης τη στάση των ΗΠΑ, ειδικά όταν εμπλέκονται ενεργειακά και αμυντικά συμφέροντα με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Οποιαδήποτε κλιμάκωση αυξάνει την αντίσταση στο Κογκρέσο απέναντι σε προχωρημένες πωλήσεις.

Ρεαλιστική εικόνα

Σήμερα, πιο ρεαλιστικό σενάριο θεωρείται:

• Αναβάθμιση ή πώληση F-16 στην Τουρκία

• Όχι άμεση επιστροφή στο πρόγραμμα F-35, εκτός αν υπάρξει ουσιαστική και επαληθεύσιμη λύση στο θέμα των S-400.

   

Θα επιστρέψει η Τουρκία στο αμερικανικό πρόγραμμα F-35;

Με ποιους τρόπους η Άγκυρα θα μπορούσε να επιστρέψει στο αμερικανικό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35- Πώς θα αντιδράσει η Μόσχα;