Daily Briefing: Οι κυριότερες διεθνείς ειδήσεις της ημέρας (2/3/26)

Μια έντονη δραστηριότητα ακολούθησε την έναρξη των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν το Σαββατοκύριακο. Οι ιρανικές επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου συνεχίστηκαν και τη Δευτέρα, με στόχο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ. Η Τεχεράνη δήλωσε ότι θα επιτεθεί σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία στην περιοχή σε απάντηση στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, οι οποίες σκότωσαν αρκετούς κορυφαίους Ιρανούς αξιωματούχους και τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Επίσης τη Δευτέρα, ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, δήλωσε ότι το Ισραήλ ξεκίνησε μια «επιθετική εκστρατεία» εναντίον της Χεζμπολάχ, αφού η τρομοκρατική εκτόξευσε πυραύλους και ένα drone εναντίον του Ισραήλ κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η επιχείρηση θα περιλαμβάνει «αρκετές ημέρες μαχών», σύμφωνα με τον Ζαμίρ. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ δήλωσε ότι ο Γενικός Γραμματέας της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, είναι πλέον «σημαντικός στόχος για εξάλειψη».

Στο οικονομικό μέτωπο, ένα ιρανικό drone έπληξε το διυλιστήριο Ras Tanura της Saudi Aramco, ένα από τα μεγαλύτερα στη Μέση Ανατολή. Η εταιρεία φέρεται να έκλεισε την εγκατάσταση, που βρίσκεται στις ακτές του Κόλπου της Σαουδικής Αραβίας, μετά την επίθεση. Οι μεταφορές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων αγαθών από τη Μέση Ανατολή μέσω του Πορθμού έχουν σταματήσει από το Σάββατο, μετά την προειδοποίηση του Ιράν ότι η περιοχή θα κλείσει για τη ναυτιλία. Οι αγορές αντέδρασαν τη Δευτέρα, με τις τιμές των μετοχών να πέφτουν σε αρκετές περιοχές, ενώ οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν στα ύψη. Τα μέλη του ΟΠΕΚ+ συμφώνησαν σε μια μέτρια αύξηση της παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια την ημέρα για τον Απρίλιο. Οι ιρανικές επιθέσεις έβαλαν επίσης προσωρινά εκτός λειτουργίας ένα κέντρο δεδομένων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ιδιοκτησίας της Amazon Web Services. Σύμφωνα με την εταιρεία, η πυροσβεστική διέκοψε την παροχή ρεύματος στην εγκατάσταση αφού «αντικείμενα» χτύπησαν το κέντρο και πυροδότησαν πυρκαγιά. Στην Τουρκία, η επιβατική κίνηση έχει ανασταλεί και στα τρία συνοριακά σημεία διέλευσης με το Ιράν, σύμφωνα με τον υπουργό Εμπορίου της Τουρκίας. Ο αξιωματούχος δήλωσε, ωστόσο, ότι το Ιράν επιτρέπει στους πολίτες του να εισέρχονται στη χώρα μέσω Τουρκίας, ενώ οι Τούρκοι πολίτες και οι υπήκοοι τρίτων χωρών εξακολουθούν να επιτρέπεται να εισέρχονται στην Τουρκία από το Ιράν.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί μίλησε τηλεφωνικά με τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν. Ο Αραγτσί ενημέρωσε τον Φιντάν για τις τελευταίες εξελίξεις, ενώ ο Φιντάν εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για τον θάνατο του Χαμενεΐ. Ο Αραγτσί  μίλησε επίσης με τους υπουργούς Εξωτερικών του Ιράκ και της Αρμενίας. Εν τω μεταξύ, ο πρόεδρος του Καζακστάν έστειλε προσωπικά μηνύματα στους ηγέτες των ΗΑΕ, της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, του Μπαχρέιν και του Κουβέιτ, εκφράζοντας την υποστήριξη και την αλληλεγγύη της χώρας του. Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ έστειλε τα συλλυπητήριά του στον πρόεδρο και τον λαό του Ιράν μετά τον θάνατο του Khamenei, ο οποίος ήταν εν μέρει αζερικής καταγωγής.

Η συμμετοχή σε επιθέσεις κατά του Ιράν «δεν είναι προς το συμφέρον του Ηνωμένου Βασιλείου», δήλωσε η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ. Τα σχόλιά της ήρθαν μετά την δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι ήταν «πολύ απογοητευμένος» από τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ επειδή αρχικά αρνήθηκε την πρόσβαση των ΗΠΑ σε βρετανικές βάσεις για την πραγματοποίηση επιθέσεων στο Ιράν. Την Κυριακή, ο Στάρμερ υπαναχώρησε κάπως, λέγοντας ότι θα επέτρεπε στις ΗΠΑ την πρόσβαση στη βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία για «συγκεκριμένους και περιορισμένους αμυντικούς σκοπούς». Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών,Ζαν-Νοέλ Μπαρό, δήλωσε ότι το Παρίσι θα βοηθήσει στην υπεράσπιση των χωρών του Κόλπου και της Ιορδανίας από το Ιράν, εάν χρειαστεί. Εξέφρασε την «πλήρη υποστήριξη και την πλήρη αλληλεγγύη» της Γαλλίας με τις χώρες που «παρασύρθηκαν σε έναν πόλεμο που δεν επέλεξαν». Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας δήλωσε ότι η κυβέρνησή του «δεν είχε καμία πρόθεση» να συμμετάσχει στις επιθέσεις κατά του Ιράν.

Στο μεταξύ, συναγερμός σήμανε στις βρετανικές βάσεις στο Ακρωτήρι της Κύπρου μετά από χτύπημα από drone το βράδυ της Κυριακής. Το προσωπικό της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι έλαβε εντολή να εγκαταλείψει τις εγκαταστάσεις και η πύλη έκλεισε. Δύο μη επανδρωμένα αεροχήματα που κινούνταν προς τις βρετανικές βάσεις στο Ακρωτήρι αντιμετωπίστηκαν εγκαίρως από την Κυπριακή Δημοκρατία. Tις φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» και δύο ζεύγη F-16 στέλνει η Ελλάδα στην Κύπρο μετά τα χτυπήματα στο Ακρωτήρι. Τηλεφωνική επικοινωνία Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη, στην Κύπρο μεταβαίνει αύριο ο Δένδιας

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας και της Κίνας συζήτησαν την κατάσταση σε τηλεφωνική επικοινωνία την Κυριακή. Ο Κινέζος υπουργός χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την έναρξη επίθεσης από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εν μέσω των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Εν τω μεταξύ, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και ο πρόεδρος των ΗΑΕ Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν συνομίλησαν τηλεφωνικά. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις επιθέσεις του Ιράν στα ΗΑΕ και σε αρκετές άλλες αραβικές χώρες, καθώς και σε σημαντικές εξελίξεις στον τομέα της ασφάλειας. Ο Πούτιν συνομίλησε επίσης με τον ηγέτη του Κατάρ.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos που διεξήχθη την Κυριακή, μόνο το 27% των Αμερικανών υποστηρίζουν τις επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν, ενώ το 43% αποδοκιμάζει και το 29% είναι αναποφάσιστο. Περίπου οι μισοί από τους ερωτηθέντες πιστεύουν ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είναι πολύ πρόθυμος να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία για να επιδιώξει τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο εξωτερικό.

Αξιωματούχοι του Πενταγώνου δήλωσαν σε κεκλεισμένων των θυρών ενημερώσεις με το προσωπικό του Κογκρέσου ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν πληροφορίες ότι το Ιράν σχεδίαζε να χτυπήσει πρώτα τις αμερικανικές δυνάμεις, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters. Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν δηλώσει προηγουμένως ότι ο πρόεδρος αποφάσισε να επιτεθεί στο Ιράν εν μέρει λόγω ενδείξεων ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να εξαπολύσει προληπτικό πλήγμα.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας της Νότιας Κορέας, η Βόρεια Κορέα έχει αποστείλει περίπου 33.000 εμπορευματοκιβώτια με στρατιωτικό υλικό, συμπεριλαμβανομένων όπλων και πυρομαχικών, στη Ρωσία για να υποστηρίξει την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία. Η υπηρεσία εκτίμησε τον περασμένο Ιούλιο ότι η Βόρεια Κορέα είχε αποστείλει 28.000 εμπορευματοκιβώτια με στρατιωτικό υλικό στη Ρωσία.