Το τηλεφώνημα Τραμπ Νετανιάχου που οδήγησε στον πόλεμο
Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύει ο Axios τη Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τηλεφώνησε στον Πρόεδρο Τραμπ με μια αποκλειστική πληροφορία: ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν και οι κορυφαίοι σύμβουλοί του ήταν έτοιμοι να συναντηθούν σε ένα μέρος στην Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου, ημέρα Σάββατο το πρωί. Το άρθρο με τίτλο: Exclusive: The Trump-Netanyahu call that changed the Middle East υπογράφουν οι Marc Caputo και Barak Ravid και αναφέρει χαρακτηριστικά πως ο Νετανιάχου δήλωσε υ στον Τραμπ και την ομάδα του πως θα μπορούσαν όλοι να σκοτωθούν σε μια μόνο καταστροφική αεροπορική επιδρομή, σύμφωνα με τρεις πηγές που ενημερώθηκαν για τη συγκεκριμένη συζήτηση.
Η τηλεφωνική κλήση της 23ης Φεβρουαρίου – που πραγματοποιήθηκε από την Αίθουσα Καταστάσεων του Λευκού Οίκου και δεν είχε αναφερθεί μέχρι τώρα – ήταν μια καθοριστική στιγμή που έθεσε σε κίνηση τον πόλεμο στο Ιράν.
Απαντάει στο ερώτημα που νομοθέτες, σκεπτικιστές του δόγματος MAGA και παγκόσμιοι ηγέτες έχουν όλοι θέσει από το Σάββατο: γιατί τώρα; Η απάντηση είναι απλή. Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και ο στενός κύκλος του αποτελούσαν στόχους που ούτε ο Τραμπ ούτε ο Νετανιάχου ήθελαν να αγνοήσουν. Σύμφωνα με όσα αναφέρει το Axios o Τραμπ είχε ήδη την τάση να χτυπήσει το Ιράν πριν μάθει τις νέες πληροφορίες για τον Χαμενεΐ. Αυτό που δεν είχε αποφασίσει ήταν πότε – μέχρι που τηλεφώνησε ο Νετανιάχου.
Η τηλεφωνική επικοινωνία της 23ης Φεβρουαρίου ήταν μέρος μηνών εντατικού συντονισμού μεταξύ των δύο ηγετών, οι οποίοι συναντήθηκαν δύο φορές και μίλησαν τηλεφωνικά 15 φορές στους δύο μήνες που οδήγησαν στον πόλεμο, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν εξετάσει το ενδεχόμενο επιθέσεων μια εβδομάδα νωρίτερα από το Σάββατο, αλλά αναβλήθηκε για λόγους πληροφοριών και λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της κακοκαιρίας.
Ένας αρχικός έλεγχος της CIA, που διεξήχθη κατόπιν εντολής του Τραμπ, επιβεβαίωσε τις πληροφορίες για τον Χαμενεΐ που συγκέντρωσαν οι ισραηλινές στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες.Οι προετοιμασίες επιταχύνθηκαν καθώς ο Τραμπ είπε στον Νετανιάχου ότι θα σκεφτόταν να προχωρήσει — αλλά πρώτα ήρθε η ομιλία του προέδρου για την Κατάσταση του Έθνους το επόμενο βράδυ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Τραμπ πήρε μια «σκόπιμη απόφαση» να μην επικεντρωθεί υπερβολικά στο Ιράν, ώστε να μην τρομάξει τον Αγιατολάχ πριν εκτελεστεί η επίθεση.
Μέχρι την Πέμπτη, η CIA είχε «επιβεβαιώσει πλήρως ότι αυτοί οι άνθρωποι θα ήταν όλοι μαζί και πρέπει να το εκμεταλλευτούμε», ανέφερε μια πηγή.
Την ίδια ημέρα, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, τηλεφώνησαν από τη Γενεύη μετά από ώρες συνομιλιών με Ιρανούς αξιωματούχους και εξέδωσαν μια σαφή ετυμηγορία: οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγούσαν πουθενά.
«Αν αποφασίσετε ότι θέλετε να κάνετε διπλωματία, θα πιέσουμε και θα αγωνιστούμε για να πετύχουμε μια συμφωνία. Αλλά αυτοί οι τύποι μας έδειξαν ότι δεν ήταν πρόθυμοι να κάνουν τη συμφωνία με την οποία θα είστε ικανοποιημένοι», είπε ένας Αμερικανός αξιωματούχος με άμεση γνώση της κλήσης που ενημερώθηκε στον Τραμπ. Ο Τραμπ ήταν πλέον πεπεισμένος για δύο πράγματα: οι πληροφορίες ήταν αξιόπιστες και η διπλωματία νεκρή. Την Παρασκευή στις 3:38 μ.μ. EST, έδωσε την τελική εντολή.
Έντεκα ώρες αργότερα, βόμβες έπεσαν στην Τεχεράνη, ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε και ο πόλεμος είχε ξεκινήσει.
Από το τραπέζι της διπλωματίας στην επίθεση του Σαββάτου- Πώς ο Τραμπ αποφάσισε να χτυπήσει το Ιράν
Το παρασκήνιο
Ο Τραμπ έβλεπε τον Νετανιάχου ως στενό συνεργάτη και ήταν πραγματικά ανοιχτός στις συμβουλές του για το Ιράν – αλλά ήταν επίσης αποφασισμένος να εξαντλήσει πρώτα τη διπλωματία.
«Η μία πλευρά διαπραγματευόταν και η άλλη πλευρά έκανε κοινό στρατιωτικό σχεδιασμό» με το Ισραήλ, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος. «Αξιολογούσε και τα δύο πράγματα συνεχώς».
Υπό πυρά επειδή υπαινίχθηκε ότι οι ΗΠΑ είχαν εμπλακεί από το Ισραήλ, ο εοικεφαλής του State Department Μάρκο Ρούμπιο επέμεινε την Τρίτη ότι αυτή η επιχείρηση «έπρεπε να συμβεί ούτως ή άλλως» και ότι ήταν απλώς «θέμα χρόνου». «Αυτό το Σαββατοκύριακο παρουσίασε μια μοναδική ευκαιρία να αναληφθεί κοινή δράση ενάντια σε αυτή την απειλή», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Καπιτώλιο. «Θέλαμε να έχει τη μέγιστη επιτυχία».
«Ο Τραμπ ήθελε να χτυπήσει νωρίτερα – στις αρχές Ιανουαρίου. Ήταν ο Μπίμπι που ζήτησε να αναβληθεί», δήλωσε ένας Ισραηλινός αξιωματούχος, τονίζοντας ότι ο χρόνος ήταν «πλήρως συντονισμένος» με «την κατανόηση ότι θα πραγματοποιηθεί από κοινού». Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε χτύπημα στα τέλη Μαρτίου ή στις αρχές Απριλίου, δίνοντας στην κυβέρνηση χρόνο να χτίσει δημόσια υποστήριξη. Ο Νετανιάχου πίεσε να κινηθεί πιο γρήγορα, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.
Ο αξιωματούχος είπε ότι ο Νετανιάχου άρχισε να «αναστατώνει» και να προειδοποιεί ότι οι ηγέτες της Ιρανικής αντιπολίτευσης που βρίσκονταν σε ασφαλή σπίτια κινδύνευαν να σκοτωθούν από το καθεστώς.
Το επιταχυνόμενο χρονοδιάγραμμα φαίνεται πως δημιουργησε ζήτημα στην αμερικάνικη κυβέρνηση. Αντί να ξοδέψει εβδομάδες για να υποστηρίξει δημόσια την υπόθεση του πολέμου, ο Λευκός Οίκος βρέθηκε να δικαιολογεί τις επιθέσεις αφού οι βόμβες είχαν ήδη πέσει.
«Δεν παρουσιάσαμε την υπόθεση εκ των προτέρων όσο καλά θα μπορούσαμε, επειδή η ευκαιρία μας ήρθε τόσο γρήγορα», είπε ο αξιωματούχος. Ένας άλλος αξιωματούχος παραδέχτηκε ότι υπήρχαν συγκεχυμένα μηνύματα από τον Ρούμπιο και τον Λευκό Οίκο, ο οποίος άρχισε να υποστηρίζει την υπόθεση του πολέμου μετά την επίθεση, και όχι πριν.
Επειδή ο Τραμπ και ο Νετανιάχου έκρυψαν την επίθεσή τους το Σάββατο, πολλοί Αμερικανοί πολίτες βρέθηκαν εντελώς απροετοίμαστοι στην περιοχή και αποκλεισμένοι καθώς το Ιράν εξαπέλυσε αντίποινα σε όλο τον Κόλπο.
Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ρούμπιο έσπευσε να οργανώσει μια επείγουσα προσπάθεια εκκένωσης για περισσότερους από 1.500 Αμερικανούς που ζήτησαν βοήθεια για να φύγουν από την περιοχή.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους την Τρίτη γιατί δεν υπήρχε σχέδιο εκκένωσης, ο Τραμπ απάντησε: «Επειδή όλα συνέβησαν πολύ γρήγορα». Ο Ισραηλινός Πρέσβης στην Ουάσινγκτον, Γιεχίελ Λάιτερ, αρνήθηκε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες της τηλεφωνικής κλήσης της 23ης Φεβρουαρίου, αλλά αρνήθηκε ότι ο Νετανιάχου «αναστάτωσε» ή ότι έθεσε ποτέ την απειλή προς τους ηγέτες της Ιρανικής αντιπολίτευσης ως λόγο για επιτάχυνση.
«Τον τελευταίο χρόνο, έχουμε συνεργαστεί πιο στενά από ποτέ με τους εταίρους μας στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το Ιράν και βλέπουμε με απόλυτη συμφωνία τον κίνδυνο που θέτει το Ιράν για το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον ελεύθερο κόσμο», δήλωσε ο Λάιτερ στο Axios. «Όποιος γνωρίζει τον Πρόεδρο Τραμπ καταλαβαίνει ότι είναι ένας ισχυρός ηγέτης που δεν μπορεί να καθοδηγηθεί», είπε ο πρέσβης.
Ο Τραμπ ήταν εξίσου απορριπτικός για οποιαδήποτε υπόνοια ότι ο Νετανιάχου τον οδήγησε στην απόφαση. «Διεξάγαμε διαπραγματεύσεις με αυτούς τους τρελούς και ήταν η γνώμη μου ότι επρόκειτο να επιτεθούν πρώτοι. Είχα έντονη άποψη γι’ αυτό. Αν μη τι άλλο, μπορεί να είχα αναγκάσει το Ισραήλ να παρέμβει», είπε.
