Daily Briefing: Οι κυριότερες διεθνείς ειδήσεις της ημέρας (5/3/26)
Ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν τον θύλακα Ναχιτσεβάν. Το Υπουργείο Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν δήλωσε ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη από το γειτονικό Ιράν στόχευσαν το διεθνές αεροδρόμιο της περιοχής. Ανέφερε επίσης ότι προετοιμάζει τα απαραίτητα αντίμετρα για την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της χώρας. Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας τέθηκαν σε πλήρη ετοιμότητα μάχης και ότι δόθηκαν «σχετικές οδηγίες» σχετικά με την ασφάλεια στα σύνορα. Το πλήγμα έρχεται μια ημέρα αφότου η Τουρκία, στενός σύμμαχος του Αζερμπαϊτζάν, δήλωσε ότι οι αεράμυνες του ΝΑΤΟ κατέρριψαν έναν βαλλιστικό πύραυλο από το Ιράν που πετούσε προς τον τουρκικό εναέριο χώρο. Σε ανακοίνωσή τους την Πέμπτη, οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν διέψευσαν αυτή την κατηγορία.
Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ και τουλάχιστον μία κυβέρνηση του Περσικού Κόλπου διαπραγματεύονται για την αγορά μη επανδρωμένων αεροσκαφών αναχαίτισης από την Ουκρανία για την αντιμετώπιση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed του Ιράν, ανέφεραν οι Financial Times. Τα κράτη του Κόλπου χρησιμοποιούν πυραύλους MIM-104 Patriot – αξίας άνω των 13,5 εκατομμυρίων δολαρίων ο καθένας – για την αναχαίτιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών του Ιράν (αξίας περίπου 30.000 δολαρίων). Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της Ουκρανίας, εν τω μεταξύ, κοστίζουν μόνο μερικές χιλιάδες δολάρια. Σε κλειστή ενημέρωση την Τρίτη, φέρεται να ενημερώθηκαν οι Αμερικανοί νομοθέτες ότι οι Shaheds αποτελούν μεγαλύτερο πρόβλημα από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως, επειδή η ικανότητά τους να πετούν χαμηλά και αργά καθιστά δύσκολη την καταρρίψη τους από την αεράμυνα των ΗΠΑ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι το Κίεβο θα υποστηρίξει τις Ηνωμένες Πολιτείες στην αντιμετώπιση των ιρανικών drones Shahed, αφού έλαβε αίτημα από την Ουάσινγκτον. «Έδωσα οδηγίες να παρασχεθούν τα απαραίτητα μέσα και να διασφαλιστεί η παρουσία Ουκρανών ειδικών που μπορούν να εγγυηθούν την απαιτούμενη ασφάλεια», είπε. Δεν είναι σαφές πού θα σταλεί το προσωπικό. Το Shahed είναι ένα ιρανικό μαχητικό drone που οι ρωσικές δυνάμεις έχουν χρησιμοποιήσει ευρέως κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Τουρκία προετοιμάζεται για εισροή μεταναστών από το Ιράν, δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Εσωτερικών, Μουσταφά Τσιφτσί. Οι αρχές πιστεύουν ότι ο αριθμός των Ιρανών προσφύγων που καταφεύγουν στην Τουρκία θα μπορούσε να φτάσει τους 90.000 στην πρώτη φάση της σύγκρουσης. Σύμφωνα με τον Τσιφτσί, έχουν προετοιμαστεί τρία σενάρια αντίδρασης: ο περιορισμός των μεταναστευτικών ροών στην ιρανική πλευρά των συνόρων, η δημιουργία ζωνών ασφαλείας για τον έλεγχο της κίνησης κοντά στα σύνορα και η δυνατότητα εισόδου μεταναστών στη χώρα και η στέγασή τους υπό κυβερνητική επίβλεψη. Σημείωσε επίσης, ωστόσο, ότι επί του παρόντος «δεν υπάρχει ασυνήθιστη δραστηριότητα» στα συνοριακά περάσματα και ότι ο αριθμός των εισόδων και εξόδων παραμένει σε κανονικά επίπεδα.
Η Άγκυρα υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα των γειτονικών χωρών και αντιτίθεται στην υποκίνηση αυτονομισμού, δήλωσε εκπρόσωπος του Υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, εν μέσω αναφορών ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να οπλίσουν κουρδικές ομάδες με την ελπίδα να υποκινήσουν μια εξέγερση κατά της ιρανικής κυβέρνησης. Πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη παρακολουθούσε την ιρανική κουρδική μαχητική ομάδα PJAK. Την Τετάρτη, οι New York Times ανέφεραν ότι η CIA παρείχε μικρά όπλα στις ιρανικές κουρδικές δυνάμεις πριν από την έναρξη του πολέμου, σε μια προσπάθεια αποσταθεροποίησης του Ιράν.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι θα υποστηρίξει τις ένοπλες κουρδικές ομάδες που θα ξεκινήσουν μια επιχείρηση εναντίον του Ιράν. «Νομίζω ότι είναι υπέροχο που θέλουν να το κάνουν αυτό. Θα ήμουν υπέρ», δήλωσε ο Τραμπ στο Reuters. Ο πρόεδρος αρνήθηκε να πει εάν οι ΗΠΑ θα παρείχαν ή είχαν προσφέρει αεροπορική υποστήριξη για μια τέτοια προσπάθεια. Αξιωματούχοι της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν του Ιράκ διέψευσαν αναφορές ότι κουρδικές ιρανικές ομάδες που εδρεύουν στο έδαφός τους σχεδίαζαν να επιτεθούν στο Ιράν. Ο πρωθυπουργός του Ιράκ Μοχάμεντ Σία αλ-Σουδάνι δήλωσε την Πέμπτη: «Δεν θα υπάρξει καμία ανοχή σε οποιαδήποτε προσπάθεια που στοχεύει στο σύρσιμο του Ιράκ σε πόλεμο».
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε ξεχωριστές τηλεφωνικές κλήσεις με τους Ρώσους και Γάλλους ομολόγους του. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην κατάσταση στο Ιράν. Ο Αραγτσί μίλησε επίσης με τον Ιρακινό πρωθυπουργό Μοχάμεντ Σία αλ-Σουντανί, καθώς και με τον πρόεδρο του Ιρακινού Κουρδιστάν και τον ηγέτη της Πατριωτικής Ένωσης του Κουρδιστάν, με έδρα το Ιρακινό Κουρδιστάν.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Γαλλία «πρέπει να δράσει» υπέρ του Λιβάνου. «Πρέπει να γίνουν τα πάντα για να αποτραπεί η εκ νέου εμπλοκή αυτής της χώρας, κοντά στη Γαλλία, σε πόλεμο». Ο Μακρόν δήλωσε ότι μίλησε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και συναντήθηκε με τις λιβανέζικες αρχές για να αναπτύξει ένα σχέδιο αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Θα μπορούσε να είναι πιο ωφέλιμο για τη Μόσχα να σταματήσει τώρα τις προμήθειες φυσικού αερίου προς την Ευρώπη αντί να περιμένει την απαγόρευση της ΕΕ να τεθεί σε ισχύ το 2027, δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. Υποστήριξε ότι ανοίγουν και άλλες αγορές λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και ότι θα μπορούσε να είναι πιο κερδοφόρο για τη Ρωσία να αξιοποιήσει αυτές τις αγορές τώρα, καθώς οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύονται. Ο Πούτιν έκανε τα σχόλια μετά από συνάντηση στο Κρεμλίνο με τον Ούγγρο υπουργό Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο, ο οποίος δήλωσε ότι το ταξίδι του στη Μόσχα είχε ως στόχο να διασφαλίσει «αδιάλειπτες προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου» σε σταθερές τιμές εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η Κίνα έθεσε τον στόχο οικονομικής ανάπτυξης για φέτος στο 4,5-5%, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Λι Τσιάνγκ στην εναρκτήρια συνεδρίαση του Εθνικού Λαϊκού Συνεδρίου την Πέμπτη. Είπε επίσης ότι η χώρα θα αυξήσει τον αμυντικό προϋπολογισμό κατά 7% στα 275 δισεκατομμύρια δολάρια.
