Γιατί ο Λαριτζανί χαρακτηρίστηκε Κέννεντι του Ιράν
Στα διεθνή ΜΜΕ, ο Λαριτζανί συχνά παρουσιαζόταν ως ο πιο «φωτογενής» και «κομψός» αξιωματούχος της Τεχεράνης. Η ικανότητά του να ελίσσεται μπροστά στις κάμερες και να δίνει συνεντεύξεις σε δυτικά δίκτυα με αυτοπεποίθηση, ήταν αυτή που είδαν δυτικά μέσα και τον χαρακτήρισαν ως Κέννεντι του Ιράν.
Γράφει η Γιώτα Χουλιάρα
Ο χαρακτηρισμός του Αλί Λαριτζανί ως ο «Κέννεντι του Ιράν» δεν αναφέρεται τόσο στην πολιτική του ιδεολογία (η οποία υπήρξε βαθιά συντηρητική και πιστή στο θεοκρατικό καθεστώς), όσο σε μια σειρά από στυλιστικά, οικογενειακά και συστημικά χαρακτηριστικά.
Οι βασικοί λόγοι για αυτή τη σύγκριση -λανθασμένη κατά την άποψή μας στο Geopolitics-είναι οι εξής:
- Η πολιτική δυναστεία
H οικογένεια Λαριτζανί αποτελεί μια από τις πιο ισχυρές «αριστοκρατικές» οικογένειες του μετα-επαναστατικού Ιράν. Τα πέντε αδέλφια Λαριτζανί κατείχαν ταυτόχρονα καίριες θέσεις:
- Ο Αλί ήταν Πρόεδρος του Κοινοβουλίου (Majlis).
- Ο Σαντέκ ήταν ο επικεφαλής του Δικαστικού Σώματος.
- Ο Μπακέρ ήταν στο Υπουργείο Υγείας.
- Ο Τζαβάντ ήταν κορυφαίος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής. Αυτή η συγκέντρωση ισχύος σε μία οικογένεια δημιούργησε την εικόνα μιας «δυναστείας» εντός του συστήματος.
Μέλος Οικογένειας Κυριότερη Θέση Ισχύος Στρατηγικός Ρόλος Αλί Λαριτζανί Πρόεδρος Κοινοβουλίου (2008-2020) Διπλωματικός δίαυλος και ισορροπιστής φατριών. Σαντέκ Λαριτζανί Επικεφαλής Δικαστικής Εξουσίας Εγγυητής της ισλαμικής νομιμότητας. Μοχαμάντ-Τζαβάντ Σύμβουλος Εξωτερικής Πολιτικής Ο «θεωρητικός» της ιρανικής στρατηγικής. Μπακέρ Λαριτζανί Υφυπουργός Υγείας Συνδετικός κρίκος με την τεχνοκρατική ελίτ. Φαζέλ Λαριτζανί Διπλωμάτης Εκπροσώπηση του καθεστώτος στο εξωτερικό.
- Το «κοσμοπολίτικο» προφίλ
Σε αντίθεση με τους στρατιωτικούς των Φρουρών της Επανάστασης, ο Αλί Λαριτζανί εκπέμπει έναν αέρα διανοούμενου.
- Κατέχει διδακτορικό στη Δυτική Φιλοσοφία (με ειδίκευση στον Ιμμάνουελ Καντ).
- Θεωρείται εκλεπτυσμένος ρήτορας, με άνεση στους διπλωματικούς κύκλους.
- Η εμφάνισή του και ο τρόπος που χειρίζεται τη γλώσσα παραπέμπουν σε έναν «μορφωμένο ελιτισμό».
- Ο ρόλος του «γεφυροποιού»
Ο Λαριτζανί επιχείρησε για χρόνια να παίξει τον ρόλο του ρεαλιστή συντηρητικού.
- Ήταν ο άνθρωπος που μπορούσε να μιλήσει τόσο με τους σκληροπυρηνικούς κληρικούς όσο και με τους τεχνοκράτες.
- Στη Δύση, αυτό ερμηνεύτηκε ως μια προσπάθεια να δοθεί ένα «πιο ανθρώπινο και λογικό πρόσωπο» σε ένα αυστηρό καθεστώς.
- Η φωτογένεια και η δημόσια εικόνα
Στα διεθνή ΜΜΕ, ο Λαριτζανί συχνά παρουσιαζόταν ως ο πιο «φωτογενής» και «κομψός» αξιωματούχος της Τεχεράνης. Η ικανότητά του να ελίσσεται μπροστά στις κάμερες και να δίνει συνεντεύξεις σε δυτικά δίκτυα με αυτοπεποίθηση, ήταν αυτή που είδαν δυτικά μέσα και τον χαρακτήρισαν ως Κέννεντι του Ιράν.
Η πτώση της δυναστείας: Από την παντοδυναμία στην περιθωριοποίηση
Η παρακμή των Λαριτζανί ξεκίνησε πολύ πριν από την πρόσφατη εξόντωση του Αλί. Ήταν το αποτέλεσμα μιας συστηματικής εσωτερικής εκκαθάρισης από το «βαθύ κράτος» της Τεχεράνης:
- Η Σύγκρουση με τους IRGC: Οι Φρουροί της Επανάστασης έβλεπαν στους Λαριτζανί έναν επικίνδυνο ανταγωνιστή που προέκρινε τη διπλωματία έναντι της στρατιωτικής ισχύος.
- Ο Αποκλεισμός του 2021: Η απόρριψη της υποψηφιότητας του Αλί Λαριτζανί για την προεδρία από το Συμβούλιο των Φρουρών (Guardian Council) σφράγισε την επικράτηση των σκληροπυρηνικών.
- Η Άνοδος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Η ευθυγράμμιση του νέου Ανώτατου Ηγέτη με τους IRGC άφησε ελάχιστο χώρο για την «παραδοσιακή δεξιά» που εκπροσωπούσε η οικογένεια.
Βιβλιογραφία & Διεθνείς Πηγές
- Council on Foreign Relations (CFR): “Inside Iran’s Power Structures: The Rise and Fall of the Larijanis” (cfr.org).
- The Atlantic Council: “The 2021 Election and the Purge of the Pragmatists” (atlanticcouncil.org).
- Al Monitor: “The Larijani Dynasty: End of an Era in Iranian Politics” (al-monitor.com).
- Reuters Analysis: “Iran’s hardliners tighten grip as traditional elites fade”