Αλλαγές και διαφοροποιήσεις τακτικών εκπαίδευσης Ουκρανίας – ΝΑΤΟ

Γράφει ο Αλέξανδρος Νίκλαν

Σύμφωνα με όσα έχουν δοθεί ως πληροφορίες, η Ουκρανία δήλωσε πώς θα μειώσει αισθητά την αποστολή στρατιωτών της εκτός συνόρων, καθώς οι εκπαιδευτές των τρίτων κρατών μελών του ΝΑΤΟ, δεν έχουν επαφή με το σύγχρονο αντικείμενο μάχης που διεξάγεται στην Ουκρανία.

Είναι σημαντικό εδώ να ειπωθεί πως δεν σταματούν απόλυτα την αποστολή δυνάμεων για εκπαίδευση, αλλά μειώνουν τους αριθμούς σε απολύτους αναγκαίους και μόνο εφόσον υπάρχουν Ουκρανοί εκπαιδευτές στην ομάδα.

Η Ουκρανία δηλαδή “έκοψε” την εκπαίδευση λόγω ανικανότητας των Δυτικών, με την εκπαίδευση μεν να συνεχίζεται, αλλά έχει γίνει πιο υβριδική, με την Ουκρανία να επιδιώκει τη μεταφορά της εκπαίδευσης εντός των συνόρων της, ώστε να συνδυάζει τα δυτικά όπλα με την δική της πολύτιμη και επίκαιρη πολεμική εμπειρία.

Οι λόγοι για αυτό:

1. Το ΝΑΤΟ εκπαιδεύει για έναν πόλεμο όπου ο στρατιώτης έχει κάλυψη από F-35 και Apache λ.χ. από αέρα. Στην Ουκρανία, ο στρατιώτης είναι συχνά μόνος του απέναντι σε ένα drone των 500 δολαρίων και όλα τα παραπάνω δόγματα και τακτικές είναι απλώς άκυρα.
2. Η Ουκρανία χρειάζεται στρατιώτες άμεσα διαθέσιμους. Η αποστολή στο εξωτερικό διαρκεί 5-8 εβδομάδες. Η εκπαίδευση “on the job” (επί τω έργω) στα μετόπισθεν εντός της χώρας επιτρέπει την ταχύτερη αναπλήρωση των απωλειών.
3. Οι χώρες του ΝΑΤΟ (όπως η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής) στέλνουν αξιωματικούς για να μάθουν από τους Ουκρανούς πώς λειτουργεί ο σύγχρονος πόλεμος drones, παρά το αντίθετο.

Και έχει και συνέχεια:

Σύμφωνα με αναφορές του NATO (Allied Command Transformation) και αναφορές από στρατιωτικά think tanks όπως το CSIS και το RUSI ( Μάρτιο του 2026), η Ουκρανία αποτελεί σήμερα το μοναδικό κράτος στον κόσμο με πραγματική εμπειρία 4 ετών σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον ενός ισχυρού τακτικού στρατού παγκόσμιας κλίμακας (Ρωσία).

Στις αναφορές επισημαίνεται πώς ο αμερικανικός στρατός ειδικεύεται μεν στην “ασύμμετρη υπεροχή” (αεροπορική κυριαρχία, δορυφορική κάλυψη), αλλά δεν έχει προσαρμόσει το αντικείμενο ακόμα στις σημερινές ασύμμετρες απειλές. Στην Ουκρανία, το πεδίο είναι “διαφανές” λόγω drones και η αεροπορία δεν μπορεί να κυριαρχήσει λόγω αεράμυνας. Οι ΗΠΑ πλέον μαθαίνουν από την Ουκρανία πώς να πολεμούν σε συνθήκες “άρνησης πρόσβασης” (A2/AD) και μαζικής φθοράς.

Δεν λείπει φυσικά και σύγκριση με τρίτες χώρες εκτός ΝΑΤΟ.

Για παράδειγμα υπάρχει αναφορά με το Ισραήλ να αναφέρεται ως κορυφαίο στον αντιτρομοκρατικό πόλεμο και στις αστικές επιχειρήσεις ( με παραδείγματα από Λίβανο και Γάζα), αλλά δεν έχει αντιμετωπίσει τακτικό στρατό με χιλιάδες τανκς και πυροβολικό εδώ και δεκαετίες.

Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν ασκήσει κριτική ακόμη και στο Ισραήλ για την “πολυτελή” χρήση πανάκριβων πυραύλων (Patriot και άλλων) εναντίον φθηνών drones, κάτι που σε έναν πόλεμο διαρκείας οδηγεί σε οικονομική εξάντληση.

Εν ολίγοις, εκείνο που υπογραμμίζεται είναι ότι η Ουκρανία έχει όντως την πιο επίκαιρη και ρεαλιστική αντίληψη του σύγχρονου πεδίου μάχης (Modern Attrition Warfare). Αυτό αναγνωρίζεται επίσημα από το ΝΑΤΟ, το οποίο πλέον μετατρέπει το δόγμα εκπαίδευσης του από “διδασκαλία προς την Ουκρανία” σε “μάθηση από την Ουκρανία”.

Φυσικά λαμβάνοντας υπόψη πώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ υπερέχουν σε τεχνολογικούς πόρους, η Ουκρανία υπερέχει στην εφαρμοσμένη καινοτομία υπό πίεση.

Πρόκειται δηλαδή για μια συμπληρωματική τακτική κίνηση από το ΝΑΤΟ, ώστε να υπάρξει κέρδος από τα “μαθήματα πολέμου” που εισπράττονται στο πεδίο της Ουκρανίας.