George Friedman: ο Ρώσος πρόεδρος φαίνεται να χάνει τον έλεγχο του χρόνου και των εξελίξεων
Η πρόσφατη 90λεπτη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ δεν ήταν απλώς μια διπλωματική επαφή, αλλά ένα σήμα κινδύνου που εκπέμπεται από το Κρεμλίνο. Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται στον πέμπτο χρόνο του, ο George Friedman, ιδρυτής του Geopolitical Futures, αναλύει τους λόγους για τους οποίους ο Ρώσος πρόεδρος φαίνεται να χάνει τον έλεγχο του χρόνου και των εξελίξεων.
Η μετατόπιση της ισχύος: Από τη δύναμη στην ανάγκη
Το γεγονός ότι ο ίδιος ο Πούτιν ζήτησε την επικοινωνία με τον Τραμπ αποτελεί αξιοσημείωτη αλλαγή στάσης. Στο παρελθόν, η Μόσχα εμφανιζόταν αδιάφορη για τις προτάσεις οικονομικής συνεργασίας της Δύσης, προτάσσοντας τις στρατιωτικές της επιδιώξεις. Σήμερα, η Ρωσία είναι αυτή που θέτει την οικονομική συνεργασία στο τραπέζι, γεγονός που προδίδει την πίεση που δέχεται το εσωτερικό της χώρας.
Η οικονομία της φθοράς
Παρά τις προβλέψεις για μια ακαριαία κατάρρευση που δεν ήρθε ποτέ, η ρωσική οικονομία βιώνει μια “μακροχρόνια και επώδυνη επιδείνωση”. Ο Friedman επισημαίνει τρεις κρίσιμους παράγοντες:
-
Κρίση εργατικού δυναμικού: Η μαζική επιστράτευση έχει απογυμνώσει την παραγωγική βάση της χώρας, δημιουργώντας σοβαρές ελλείψεις εργατών.
-
Το φάντασμα του πληθωρισμού: Η χρηματοδότηση του πολέμου μέσω του ρουβλίου έχει στραγγίξει την εσωτερική αγορά. Η εκτύπωση νέου χρήματος αποτελεί “ωρολογιακή βόμβα” υπερπληθωρισμού.
-
Το ταβάνι του πετρελαίου: Η Ρωσία παράγει πλέον στο μέγιστο των δυνατοτήτων της. Χωρίς πρόσβαση σε δυτική τεχνολογία για νέες γεωτρήσεις, δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί τις αυξήσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου για να σώσει την οικονομία της.
Εσωτερικοί τριγμοί και η σκιά της FSB
Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της ανάλυσης αφορά τις φήμες για τη στάση της FSB. Η υπηρεσία πληροφοριών, από την οποία προέρχεται ο Πούτιν και η οποία τον στήριξε στην άνοδό του, φαίνεται να εμφανίζει σημάδια κόπωσης και δυσαρέσκειας. Σε μια κοινωνία όπου η καταστολή δεν φτάνει τα επίπεδα του Σταλινισμού, η “σιωπηλή” κριτική από τα μέσα ενημέρωσης και οι διακοπές στο διαδίκτυο μαρτυρούν μια αυξανόμενη εσωτερική ένταση.
Η στρατιωτική απομυθοποίηση
Η Ουκρανία δεν αναχαίτισε απλώς τη ρωσική εισβολή, αλλά αποδόμησε τον μύθο της Ρωσίας ως “παγκόσμιας στρατιωτικής δύναμης”. Η αδυναμία κατάληψης περιοχών λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου, σε συνδυασμό με τα πλήγματα από ουκρανικά drones βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια, έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη της ρωσικής κοινής γνώμης.
Το μέλλον: Ρωσία χωρίς το “Μοντέλο Πούτιν”;
Ο Friedman προβλέπει ότι η Ρωσία βρίσκεται μπροστά σε μια υπαρξιακή κρίση ταυτότητας. Αν ο Πούτιν δεν καταφέρει να εξέλθει από τον πόλεμο με κάποιο ουσιαστικό κέρδος, η πτώση του είναι πιθανή.
-
Η επόμενη μέρα: Μια νέα ηγεσία θα εστιάσει αναγκαστικά στην οικονομική ανόρθωση και την επαναπροσέγγιση με την Ευρώπη.
-
Ο ρόλος της Ευρώπης: Ενώ η Ευρώπη σήμερα απορρίπτει τον Πούτιν, θα κληθεί στο μέλλον να αποφασίσει αν θα ενσωματώσει μια μετα-πολεμική Ρωσία ως οικονομικό εταίρο, αλλάζοντας ξανά την ισορροπία ισχύος στην ήπειρο.
Συμπέρασμα
Η Ρωσία διολισθαίνει προς το καθεστώς μιας περιφερειακής δύναμης με σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Η στρατηγική του Πούτιν για την αποκατάσταση του σοβιετικού μεγαλείου απέτυχε. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ρωσία θα αλλάξει πορεία, αλλά το πόσο επώδυνη θα είναι αυτή η μετάβαση για τον ίδιο τον Πούτιν και τον κόσμο.
Πηγή: Geopolitical Futures – George Friedman on Why Putin is Running Out of Time
