Το δόγμα της «μέγιστης πίεσης» των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν φαίνεται να φτάνει στα όριά του, καθώς η Τεχεράνη επιλέγει να μην υποχωρήσει  αντί για τη συνθηκολόγηση.

Γιατί έχει σημασία

Η στρατηγική της Ουάσιγκτον να αναγκάσει το Ιράν σε μια νέα, πιο αυστηρή πυρηνική συμφωνία μέσω εξοντωτικών κυρώσεων δεν αποδίδει τα αναμενόμενα. Αντί να καταρρεύσει, το ιρανικό καθεστώς εργαλειοποιεί την πίεση για να συσπειρώσει το εσωτερικό του και να ενισχύσει την περιφερειακή του επιρροή.

Η μεγάλη εικόνα

Την ίδια ώρα, οι απειλές του Τραμπ για στρατιωτική δράση ή πλήρη οικονομικό αποκλεισμό έχουν αρχίσει να χάνουν την αποτρεπτική τους ισχύ (diminishing returns), καθώς επαναλαμβάνονται αλλά δεν πραγματοποιούνται. 

• Η λογική του Ιράν: Η Τεχεράνη θεωρεί ότι έχει ήδη υποστεί το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού πλήγματος, επομένως μια υποχώρηση τώρα θα φαινόταν ως αδυναμία χωρίς εγγυημένα ανταλλάγματα.

• Το γεωπολιτικό αδιέξοδο: Η απροθυμία των ΗΠΑ για έναν νέο ολοκληρωτικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή δίνει στο Ιράν το περιθώριο να δοκιμάζει τις «κόκκινες γραμμές» της Δύσης.

Με μια ματιά: Τα 3 κλειδιά της ιρανικής αντοχής

1. Διαφορετικές συμμαχίες: Η Τεχεράνη στρέφεται όλο και περισσότερο προς την Κίνα και τη Ρωσία για οικονομική και διπλωματική κάλυψη, παρακάμπτοντας τη δυτική απομόνωση.

2. Ασύμμετρη ισχύς: Μέσω των proxies (Χεζμπολάχ, Χούθι, σιιτικές πολιτοφυλακές), το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να προκαλέσει περιφερειακό χάος αν δεχθεί επίθεση.

3. Εσωτερική συσπείρωση: Παρά την οικονομική δυσπραγία, η ηγεσία παρουσιάζει την κρίση ως έναν «ιερό αμυντικό αγώνα» έναντι του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.

Τι ακολουθεί

Η αποδυνάμωση της αποτρεπτικής ισχύος των ΗΠΑ αυξάνει τον κίνδυνο ενός εσφαλμένου υπολογισμού (miscalculation). Καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί τον πόλεμο αλλά ούτε και την υποχώρηση, η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια παρατεταμένη περίοδο ελεγχόμενης αλλά άκρως επικίνδυνης φθοράς.