Ο θεός Ιανός και η «Έξυπνη Ισχύς» των ΗΠΑ στο Ιράν
Γράφει η Γιώτα Χουλιάρα
Τις τελευταίες ώρες γινόμαστε μάρτυρες μιας κλασικής γεωπολιτικής παράστασης: Ενώ η Ουάσιγκτον βρίσκεται στην τελική ευθεία για μια συμφωνία με την Τεχεράνη, προχωρά ταυτόχρονα σε νέα στρατιωτικά πλήγματα Μπαντάρ Αμπάς, πόλη-λιμάνι στο νότιο Ιράν και έδρα σημαντικής ιρανικής ναυτικής βάσης στα Στενά του Ορμούζ, και σε ένα σκληρό τελεσίγραφο από τον Τραμπ για το ουράνιο.
Αντιφατικό; Καθόλου.
Αυτή είναι η Έξυπνη Ισχύς (Smart Power) στην πράξη
Γιατί έχει σημασία: Η έξυπνη ισχύς δεν επιλέγει ανάμεσα στη διπλωματία (Soft Power) και τα όπλα (Hard Power). Τα συνδυάζει. Για να πετύχει η διπλωματία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, πρέπει να κρέμεται η απειλή της βίας στο πεδίο
Η ακτινογραφία της αμερικάνικης κίνησης:
Το χτύπημα: Η CENTCOM στέλνει μήνυμα ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι «κόκκινη γραμμή».
Το τελεσίγραφο: Η απαίτηση για παράδοση ή καταστροφή της ουρανίου θέτει τους τελικούς όρους από θέση απόλυτης ισχύος.
Το παράθυρο: Την ίδια στιγμή, ο Μάρκο Ρούμπιο δηλώνει ότι η συμφωνία παραμένει εφικτή. Η πόρτα δεν κλείνει, αλλά τα περιθώρια στενεύουν.
Ο Μύθος πίσω από τη Στρατηγική:
Στη ρωμαϊκή μυθολογία, ο Ιανός ήταν ο θεός με τα δύο πρόσωπα, που κοίταζαν προς αντίθετες κατευθύνσεις. Ήταν ο θεός των μεταβάσεων, των ενάρξεων και των πυλών. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι πύλες του ναού του παρέμεναν ανοιχτές, ενώ σε καιρό ειρήνης έκλειναν.
Σήμερα, η αμερικανική εξωτερική πολιτική λειτουργεί σαν τον Ιανό. Κοιτάζει ταυτόχρονα προς τον πόλεμο (πλήγματα) και την ειρήνη (συνομιλίες).
Βλέπουμε λοιπόν πως οι πύλες των ΗΠΑ είναι ανοιχτές, όχι για να ξεκινήσει ένας γενικευμένος πόλεμος, αλλά για να εξαναγκαστεί ο αντίπαλος σε συνθηκολόγηση.
Η μεγάλη εικόνα: Η Ουάσιγκτον δεν τινάζει τη συμφωνία στον αέρα. Αντίθετα, χρησιμοποιεί την τεχνική της έξυπνης ισχύος για να κάμψει τις τελευταίες αντιστάσεις του Ιράν. Η διπλωματία είναι αποτελεσματική μόνο όταν ο αντίπαλος νιώθει την ανάσα της δύναμης σου στο σβέρκο του ή όπως το γράφει συχνά ο Τραμπ στις αναρήσεις του, power through strength.