Κλιμακώνεται η ένταση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας

Η Τουρκία και το Ισραήλ αντάλλαξαν έντονες κατηγορίες την Τετάρτη, αφού ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγόρησε το Ισραήλ ότι απειλεί την Τουρκία με τις στρατιωτικές του ενέργειες στη Συρία, τον Λίβανο και την Ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας έντονη προσωπική επίπληξη από το Ισραήλ και αντεπίθεση από την Άγκυρα.

Τι συνέβη: Νωρίτερα την Τετάρτη, ο Ερντογάν επιτέθηκε στις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο με στόχο τη Χεζμπολάχ που συνδέεται με το Ιράν, καθώς και στις ισραηλινές επιθέσεις στη Συρία.

«Οι επιθέσεις του Νετανιάχου και του δικτύου δολοφόνων του εναντίον της Συρίας και του Λιβάνου έχουν φτάσει σε σημείο που απειλούν όχι μόνο αυτές τις δύο αδελφές χώρες αλλά και την Τουρκία», είπε, απευθυνόμενος στους βουλευτές του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης στο τουρκικό κοινοβούλιο.

Το Ισραήλ χτυπά στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και ξεχωριστά χτύπησε συριακές στρατιωτικές θέσεις στη νότια Συρία τον Μάρτιο, λέγοντας ότι απαντούσε σε επιθέσεις εναντίον Δρούζων αμάχων, πολλοί από τους οποίους έχουν συγγενείς στο βόρειο Ισραήλ.

Ο Ερντογάν χαρακτήρισε τη Συρία και τον Λίβανο ως μέρος της ευρύτερης περιμέτρου ασφαλείας της Άγκυρας, αλλά δεν εξήγησε πώς οι επιθέσεις απείλησαν άμεσα την Τουρκία.

«Η Συρία και ο Λίβανος είναι επίσης δύο κράτη εντός της γεωγραφίας της στοργής και της αδελφοσύνης της Τουρκίας. Η Δαμασκός και η Βηρυτός είναι οι δύο αδελφοποιημένες πόλεις της Κωνσταντινούπολης. Η ασφάλεια της Τουρκίας δεν ξεκινά μόνο στη Χατάι. Ξεκινά στο Χαλέπι, στη Δαμασκό. Η ασφάλεια της Τουρκίας ξεκινά στη Βηρυτό», είπε.

Η απάντηση του Ισραήλ: Ο Νετανιάχου αντεπιτέθηκε, αποκαλώντας τον Ερντογάν «αντισημίτη δικτάτορα».

«Είναι το τελευταίο άτομο που μπορεί να κάνει κήρυγμα στο Κράτος του Ισραήλ περί ηθικής», δήλωσε ο Νετανιάχου στο X, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ και ο ισραηλινός στρατός θα συνεχίσουν να ενεργούν εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του, κάτι που, όπως είπε, απειλεί τη Μέση Ανατολή και τον ευρύτερο κόσμο.

Ο Νετανιάχου κατηγόρησε επίσης τον Ερντογάν ότι διέπραξε γενοκτονία εναντίον των Κούρδων, υποστηρίζει τη Χαμάς και φυλακίζει πολιτικούς αντιπάλους. Οι κατηγορίες αναφέρονται στη δεκαετή σύγκρουση της Τουρκίας με τους Κούρδους  και στην υποστήριξη της Άγκυρας προς την τρομοκρατική παλαιστινιακή οργάνωση. Επίσης, αναφέρονται στη συνεχιζόμενη νομική καταστολή του κύριου αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της φυλάκισης του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, βασικού αντιπάλου του Τούρκου προέδρου.

Αργότερα την Τετάρτη, το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας απέρριψε τα σχόλια του Νετανιάχου ως «αβάσιμες, προκλητικές και ψευδείς».

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο ανέφερε ότι ο Νετανιάχου και οι σύμμαχοί του στοχεύουν στην παραπλάνηση της διεθνούς κοινής γνώμης. «Τα ψέματα στα οποία καταφεύγει ο ειδικός σε θέματα γενοκτονίας Νετανιάχου για να καλύψει την αλήθεια δεν μπορούν να κρύψουν την ευθύνη του για τα σοβαρά εγκλήματα που έχει διαπράξει», ανέφερε το υπουργείο.

Ιστορικό: Οι σχέσεις της Τουρκίας, μέλους του ΝΑΤΟ, με το Ισραήλ έχουν επιδεινωθεί από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα το 2023. Και οι δύο χώρες ανακάλεσαν τους πρεσβευτές τους λίγο μετά την έναρξη του πολέμου, αλλά δεν υποβάθμισαν επίσημα τις διπλωματικές τους σχέσεις. Το 2024, η Τουρκία διέκοψε επίσης τις εμπορικές σχέσεις, έκλεισε τον εναέριο χώρο της σε ιδιωτικές πτήσεις Ισραηλινών αξιωματούχων και μπλόκαρε τη συμμετοχή του Ισραήλ σε ασκήσεις του ΝΑΤΟ.

Η Συρία έχει επίσης μετατραπεί σε ένα ακόμη σημαντικό ρήγμα. Η Άγκυρα βλέπει τις ισραηλινές επιθέσεις στη χώρα ως μια προσπάθεια αποδυνάμωσης της νέας κυβέρνησης της Συρίας, η οποία υποστηρίζεται από την Τουρκία. Το Ισραήλ, με τη σειρά του, βλέπει τον επεκτεινόμενο ρόλο της Άγκυρας στη Συρία ως απειλή για την ασφάλεια.

Η αντιπαλότητα Τουρκίας-Ισραήλ έχει βαθύνει λόγω των επιθέσεων του Ισραήλ στο Ιράν και τον Λίβανο. Η Άγκυρα επικρίνει την εκστρατεία του Ισραήλ κατά του Ιράν και τις επεκτεινόμενες επιχειρήσεις του στον Λίβανο, κατηγορώντας την κυβέρνηση Νετανιάχου ότι σύρει την περιοχή σε έναν ευρύτερο πόλεμο, ενώ το Ισραήλ λέει ότι ενεργεί κατά του Ιράν και των αντιπροσώπων του, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ.

Γιατί έχει σημασία: Οι εντάσεις της Τετάρτης ήρθαν επίσης καθώς η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο χωρών έχει επεκταθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η αυξημένη αμυντική συνεργασία του Ισραήλ με Ελλάδα και Κύπρο έχει προκαλέσει ανησυχίες στην Άγκυρα. Οι τρεις χώρες υπέγραψαν ένα κοινό σχέδιο αμυντικής δράσης στη Λευκωσία τον Δεκέμβριο.

Ο Ερντογάν επιτέθηκε στην αυξανόμενη ευθυγράμμιση. «Ορισμένες μικρές οντότητες των οποίων οι φιλοδοξίες υπερβαίνουν κατά πολύ το μέγεθός τους έχουν επιβιβαστεί στη βάρκα της διχόνοιας του Ισραήλ… και έχουν αρχίσει να κυνηγούν κενά όνειρα στην Ανατολική Μεσόγειο», δήλωσε ο Ερντογάν σε μια προφανή αναφορά στην Κυπριακή Δημοκρατία.

«Το λέω πολύ ξεκάθαρα… Εάν τα δικαιώματα και οι νόμοι της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων στοχοποιηθούν στην Ανατολική Μεσόγειο, η απάντησή μας θα είναι πολύ σαφής και πολύ σκληρή», πρόσθεσε ο Ερντογάν.

Η απάντηση Τραμπ:  Η κλιμάκωση προκάλεσε ερωτήσεις από δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο σχετικά με το εάν η επιδεινούμενη ρήξη θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο μιας άμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, δύο βασικών εταίρων των ΗΠΑ στην περιοχή.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε το ενδεχόμενο. «Δεν νομίζω ότι αυτό θα συμβεί με την Τουρκία», δήλωσε στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας, «αρκεί να είμαι εγώ πρόεδρος, επειδή με σέβεται και τον σέβομαι».