Η Τουρκία φοβάται την στρατιωτική συμφωνία Γαλλίας-Κύπρου

Η Τουρκία κατηγόρησε την Πέμπτη τη Γαλλία και την Κυπριακή Δημοκρατία για παραβίαση του διεθνούς δικαίου, μετά την υπογραφή συμφωνίας για το καθεστώς των δυνάμεων (Status of Forces Agreement – SOFA), η οποία παρέχει νομική βάση για τη δραστηριοποίηση γαλλικών δυνάμεων στο διχοτομημένο νησί.

Τι συνέβη: Ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας, υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ (Zeki Akturk), δήλωσε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά αυτό που περιέγραψε ως «προκλητική ενέργεια», η οποία θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την Ανατολική Μεσόγειο και να κλιμακώσει τις εντάσεις.

Οι δηλώσεις αυτές αφορούν τη Συμφωνία για το Καθεστώς των Δυνάμεων που υπεγράφη μεταξύ της Γαλλίας και της  Κυπριακής Δημοκρατίας στη Λευκωσία στις 8 Ιουνίου, η οποία επιτρέπει μια ενδεχόμενη ανάπτυξη γαλλικών στρατευμάτων στο νησί.

«Η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της Γαλλίας, η οποία δεν έχει καθεστώς εγγυήτριας δύναμης στην Κύπρο, και της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης, αντίκειται στο διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Ακτούρκ, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία στοχεύει στο «να ανατρέψει μονομερώς τις ευαίσθητες ισορροπίες στο νησί».

Η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας (μέλους της ΕΕ) και του κατεχόμενου τμήματος μετά την τουρκική εισβολή του 1974 με τη διεθνή κοινότητα να αγνόει το ζήτημα όλα αυτά τα χρόνια. Η Τουρκία, η Ελλάδα και η Βρετανία παραμένουν εγγυήτριες δυνάμεις βάσει του καθεστώτος που θεσπίστηκε μετά την ανεξαρτησία του νησιού. Η Τουρκία διατηρεί περίπου 40.000 στρατιώτες στα κατεχόμενα.

Το υπόβαθρο: Η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ Γαλλίας και Κυπριακής Δημοκρατίας παρέχει το νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στις γαλλικές δυνάμεις να σταθμεύουν προσωρινά στο νησί, να διεξάγουν κοινές εκπαιδεύσεις και ασκήσεις, καθώς και να έχουν πρόσβαση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις για εφοδιαστική υποστήριξη και διέλευση.

Η αμυντική συνεργασία μεταξύ Γαλλίας και Κύπρου έχει ενταθεί από τον Μάρτιο, όταν ένα ιρανικής κατασκευής drone τύπου Shahed έπληξε βάση της Βρετανικής Βασιλικής Αεροπορίας (RAF) στη νότια Κύπρο, εν μέσω ενός κύματος ιρανικών επιθέσεων στην ευρύτερη περιοχή. Αν και καμία οργάνωση δεν ανέλαβε την ευθύνη, Κύπριοι και δυτικοί αξιωματούχοι απέδωσαν την επίθεση με το drone στη Χεζμπολάχ, την τρομοκρατική οργάνωση που εδρεύει στον Λίβανο και συνδέεται με το Ιράν.

Το Παρίσι απέστειλε το αεροπλανοφόρο Σαρλ ντε Γκωλ (Charles de Gaulle) και τη συνοδεύουσα δύναμη κρούσης στην Ανατολική Μεσόγειο αμέσως μετά την επίθεση εκείνου του μήνα, αφού φυσικά είχε προηγηθεί η αστραπιαία κίνηση της Ελλάδας να αποστείλει τη φρεγάτα Κίμων, ενώ ανέπτυξε επίσης στο νησί εξειδικευμένες μονάδες αντιμετώπισης drones και πυραύλων.

Γιατί έχει σημασία: Η προειδοποίηση της Άγκυρας για τη γαλλοκυπριακή συμφωνία έρχεται εν μέσω ενός διευρυνόμενου στρατιωτικού ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, εμφανίζεται τρομοκρατημένη από την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και του Ισραήλ.

Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ υπέγραψαν τριμερές σχέδιο δράσης για τη στρατιωτική συνεργασία στη Λευκωσία τον περασμένο Δεκέμβριο για το έτος 2026. Μιλώντας την Πέμπτη, ο Ακτούρκ δήλωσε ότι οποιαδήποτε περιφερειακή στρατιωτική συμμαχία αγνοεί τα τουρκικά συμφέροντα είναι καταδικασμένη σε αποτυχία.