Κοντά σε συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω επιφυλάξεων του Ισραήλ
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε την Παρασκευή ότι μια συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να υπογραφεί εντός των επόμενων ημερών, υποβαθμίζοντας παράλληλα τις ανησυχίες ότι η Τεχεράνη θα αποκομίσει άμεσα οικονομικά οφέλη από την επερχόμενη συμφωνία.
«Δεν έχουμε φτάσει ακόμα στη γραμμή του τερματισμού, αλλά είμαστε πολύ κοντά», δήλωσε ο αξιωματούχος σε ενημέρωση των δημοσιογράφων, προσδιορίζοντας την πιθανότητα για μια επικείμενη συμφωνία στο 80-85%.
Το Ιράν και το Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως διαμεσολαβητής, έχουν επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι μια συμφωνία «δεν υπήρξε ποτέ πιο κοντά». Ο Εσμαήλ Μπαγκαέι , εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, δήλωσε αργότερα ότι τα «αρμόδια ιρανικά όργανα» συνεδριάζουν για να συζητήσουν το κείμενο, αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε συναντίληψη για «τα περισσότερα ζητήματα». Ο Πακιστανός Πρωθυπουργός, Σεχμπάζ Σαρίφ , ανάρτησε ότι «επιτεύχθηκε ένα τελικό, συμφωνημένο κείμενο για την ειρηνευτική συμφωνία».
Ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος εξέθεσε τους όρους του λεγόμενου Μνημονίου Συναντίληψης (MoU), οι οποίοι περιλαμβάνουν το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μόλις υπογραφεί, το MoU θα ενεργοποιήσει μια περίοδο 60 ημερών για τεχνικές διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του αποθέματός του σε εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιο.
Ο αξιωματούχος διέψευσε ότι η Τεχεράνη θα λάβει οποιοδήποτε μέρος των παγωμένων περιουσιακών της στοιχείων μόνο και μόνο με την υπογραφή της συμφωνίας, όπως μετέδωσαν τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
«Οι Ιρανοί δεν παίρνουν τίποτα με την υπογραφή του Μνημονίου», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Τα οφέλη τους βάσει της συμφωνίας θα προκύψουν μόνο όταν υλοποιήσουν στην πράξη όσα έχουν δεσμευτεί να πράξουν».
Το Μνημόνιο Συναντίληψης περιλαμβάνει επίσης μια «δέσμευση» από την πλευρά του Ιράν για τη διάλυση του προγράμματος πυρηνικών όπλων του και τον παροπλισμό των πυρηνικών του εγκαταστάσεων, ανέφερε ο αξιωματούχος.
Αναλυτές εκτιμούν ότι είναι απίθανο το Ιράν να εγκαταλείψει ποτέ πλήρως τις πυρηνικές του ικανότητες, καθώς θεωρεί τον εμπλουτισμό πηγή εθνικής υπερηφάνειας και μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις. Η Τεχεράνη επιμένει εδώ και καιρό ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, αν και έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδα που υπερβαίνουν κατά πολύ τα απαιτούμενα για την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας.
«Δεσμεύονται επ’ αόριστον να μην κατασκευάσουν ή να μην προμηθευτούν πυρηνικό όπλο, και στη συνέχεια θα πρέπει να βρούμε ακριβώς πώς θα το επιβάλουμε αυτό», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Ο ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ δεν επιβεβαίωσε εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν από το Ισραήλ να απόσχει από στρατιωτικές ενέργειες στον Λίβανο μόλις τεθεί σε ισχύ το Μνημόνιο Συναντίληψης. Το Ιράν έχει επιμείνει ότι μια εκεχειρία με τις ΗΠΑ πρέπει να περιλαμβάνει και τον Λίβανο. Το Ισραήλ συνέχισε να πλήττει στόχους της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο την Παρασκευή, παρά την κατάπαυση του πυρός μεταξύ των δύο χωρών, η οποία επιτεύχθηκε με μεσολάβηση των ΗΠΑ.
«Θα επέστρεφα την ευθύνη στη Χεζμπολάχ και στους Ιρανούς», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Αν η Χεζμπολάχ εκτοξεύει ρουκέτες κατά του Ισραήλ, και ξέρετε ότι το Ιράν πληρώνει για πυραύλους που εκτοξεύονται εναντίον του Ισραήλ, τότε προφανώς δεν έχουν τηρήσει το δικό τους μέρος της συμφωνίας».
Αξιωματούχοι από τον Λίβανο και το Ισραήλ είναι προγραμματισμένο να συναντηθούν για έναν ακόμα γύρο απευθείας συνομιλιών στην Ουάσιγκτον στις 22 Ιουνίου, «με σκοπό την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας», σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Ο Αραγτσί δήλωσε την Παρασκευή ότι το Μνημόνιο θα εφαρμόζεται και στον Λίβανο και θα απαιτεί από το Ισραήλ να αποσυρθεί από τα εδάφη που κατέχει στον νότο.
Ο Ισραηλινός Υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς , έδειξε το αντίθετο, γράφοντας σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης νωρίτερα την Παρασκευή ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει στις «ζώνες ασφαλείας» που έχει δημιουργήσει στον Λίβανο, τη Συρία και τη Γάζα. Ο Κατς δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ διατηρεί την ικανότητα να «ενεργεί ανεξάρτητα» για να αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Ερωτηθείς σχετικά με τα σχόλια του Κατς, ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: «Αν οι Ιρανοί δεν τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους, δεν θα περίμενα από τους Ισραηλινούς να μην απαντήσουν».
