Ακυρώθηκαν οι ειρηνευτικές συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στη Γενεύη
Θολώνουν οι προοπτικές για μια διαρκή ανακωχή
Η Ελβετία ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες των ΗΠΑ με Ιρανούς διαπραγματευτές για μια συμφωνία τερματισμού της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή δεν θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή, καθώς ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ακύρωσε τα σχέδιά του να ταξιδέψει στη Γενεύη, επιτείνοντας την αβεβαιότητα για το αν μπορεί να βρεθεί μια διαρκής ανακωχή.
«Τα logistics αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλά ή προβλέψιμα», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου σε ανακοίνωσή του το βράδυ της Πέμπτης. Ο Βανς και η αμερικανική αντιπροσωπεία ήταν έτοιμοι να αναχωρήσουν μόλις οριστικοποιούνταν τα σχέδια.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες, που είχαν προγραμματιστεί να διεξαχθούν στο ορεινό θέρετρο Μπούργκενστοκ, δεν θα πραγματοποιηθούν, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από το Ιράν, το οποίο νωρίτερα είχε δηλώσει έτοιμο να ξεκινήσει τεχνικές συνομιλίες, αφότου η συμφωνία 14 σημείων της Τετάρτης παρέτεινε την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός για τουλάχιστον 60 ημέρες.
Οι διαπραγματευτές του Ιράν έπρεπε πρώτα να δουν δείγματα εφαρμογής της ενδιάμεσης συμφωνίας από την πλευρά των ΗΠΑ, και δεν υπήρχε επιβεβαίωση ότι η αντιπροσωπεία του θα ταξίδευε στη Γενεύη, μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim πριν από την ανακοίνωση του Βανς την Πέμπτη.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν επίσης δηλώσει ότι θα πραγματοποιούσαν μια επίσημη τελετή υπογραφής της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία, αλλά το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν είχε εκφράσει αμφιβολίες για το σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το περιττό μετά την υπογραφή του συμφώνου από τους προέδρους και των δύο χωρών.
Ο πόλεμος, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 7.000 ανθρώπους, εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας στα ύψη και κλόνισε τις παγκόσμιες αγορές.
Το Ισραήλ συνεχίζει τις μάχες
Το Ισραήλ, που έμεινε εκτός των ειρηνευτικών συνομιλιών, έχει αποστασιοποιηθεί από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και συνέχισε τις μάχες εναντίον της προσκείμενης στο Ιράν τρομοκρατικής οργάνωσης Χεζμπολάχ στον Λίβανο, εγείροντας επίσης ερωτήματα για το αν η συμφωνία θα αντέξει.
Στην Ουάσιγκτον, ορισμένοι από τους Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Κογκρέσο αμφισβήτησαν αν ο ίδιος υποχώρησε σε υπερβολικά πολλά αιτήματα προκειμένου να τερματίσει τη σύγκρουση, η οποία είναι μη δημοφιλής στην πλειονότητα των Αμερικανών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο Τραμπ είχε ορκιστεί να τερματίσει τον πόλεμο μόνο με την «ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ» του Ιράν.
Ωστόσο, το μνημόνιο που υπεγράφη με το Ιράν προβλέπει αντίθετα ελάφρυνση των οικονομικών κυρώσεων, ξεπάγωμα περιουσιακών στοιχείων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων και άμεσες αμερικανικές εξαιρέσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου του.
Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε ότι ο Τραμπ υπέγραψε τη συμφωνία «από απελπισία» και άφησε να εννοηθεί ότι οι επικείμενες συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν —μεταξύ των δεδηλωμένων λόγων του Τραμπ για την έναρξη του πολέμου— δεν θα είναι εύκολες.
«Αν η αμερικανική πλευρά θέλει να είναι υπερβολικά απαιτητική, δεν θα το δεχτούμε», ανέφερε σε μήνυμά του.
Η συμφωνία δίνει στους διαπραγματευτές 60 ημέρες για να συμφωνήσουν σχετικά με το καθεστώς του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, εκτός αν συμφωνηθεί παράταση, και δημιούργησε ένα ταμείο ανασυγκρότησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν, καθώς και άλλα οικονομικά κίνητρα.
Ο Βανς δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα επιδιώξει επίσης να περιορίσει τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς του Ιράν.
The President has been clear from day one: Iran will never have a nuclear weapon.
Once again, President Trump’s efforts to establish peace have paid off for the American people, despite countless attempts to thwart it by people who hate America and President Trump. pic.twitter.com/w9SWDRCOsZ
— JD Vance (@JDVance) June 15, 2026
Το αυξανόμενο κόστος του πολέμου βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της προσοχής, καθώς το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας ενημέρωσε τους νομοθέτες ότι χρειάζεται 80 δισεκατομμύρια δολάρια για να καλύψει τα έξοδα και ορισμένα μη σχετικά νομοσχέδια, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τον πόλεμο πριν από σχεδόν τέσσερις μήνες, ο Τραμπ δήλωσε ότι στόχος του ήταν να καταστρέψει τις πυρηνικές ικανότητες του Ιράν για να διασφαλίσει ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να αναπτύξει τέτοια όπλα.
Επιδίωξε επίσης να τερματίσει την ικανότητα της Τεχεράνης να πλήττει τους γείτονές της, να την αποτρέψει από το να υποστηρίζει συμμάχους της αντι-ισραηλινούς μαχητές στην περιοχή και να καταστήσει εφικτό για τους Ιρανούς να ανατρέψουν τη θεοκρατική τους κυβέρνηση.
Κανένας από αυτούς τους στόχους δεν είχε επιτευχθεί όταν ο Τραμπ υπέγραψε τη συμφωνία, στην οποία το Ιράν επανέλαβε τη δεκαετή θέση του ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα — μια θέση που αμφισβητήθηκε από μια σειρά Αμερικανών προέδρων.
Συμφώνησε επίσης στην επιτόπια «υποβάθμιση» του αποθέματός του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο και σε επιθεωρήσεις από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας ως μέλος της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, απορρίπτοντας την επιθυμία του Τραμπ να απομακρυνθεί το υλικό από τη χώρα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν ακόμα να αποδώσουν μια ισχυρή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με στόχο να βελτιωθεί εκείνη του 2015 μεταξύ του Ιράν, των ΗΠΑ και άλλων χωρών, την οποία ο Τραμπ έσκισε κατά την πρώτη του θητεία.
Ωστόσο, οι επικριτές λένε ότι το Ιράν βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση τώρα, έχοντας αντέξει την επίθεση μιας υπερδύναμης, επιδείξει τον έλεγχό του στα Στενά του Ορμούζ και εξασφαλίσει πολύτιμες εξαιρέσεις από τις οικονομικές κυρώσεις.
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι θα εξακολουθήσει να ασκεί έλεγχο στο Ορμούζ σε συνεργασία με το Ομάν, τον γείτονά του στην απέναντι πλευρά της κρίσιμης θαλάσσιας διόδου, και προτίθεται να χρεώνει τα πλοία με τέλη υπηρεσιών που δεν υπήρχαν πριν από τον πόλεμο, αν και όχι κατά τη διάρκεια των 60ήμερων συνομιλιών.
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν πτώση την Παρασκευή, καθώς βελτιώθηκαν οι προοπτικές για μεγαλύτερη προσφορά, αφότου τα δεξαμενόπλοια άρχισαν να κινούνται μέσω των Στενών που επαναλειτουργούν, τα οποία μετέφεραν σχεδόν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο.
Στον Λίβανο, όπου περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις μάχες, νέα ισραηλινά πλήγματα την Παρασκευή σκότωσαν τουλάχιστον 15 ανθρώπους, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων NNA, σε επιθέσεις που το Ισραήλ δήλωσε ότι κατευθύνονταν εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ.
Αυτό προκάλεσε αμφιβολίες για το πόσο μακριά θα φτάσει ο Τραμπ για να αναγκάσει τον πολεμικό του σύμμαχο να σταματήσει μια επίθεση που τώρα έχει δεσμευτεί να τερματίσει.
Η συμφωνία προβλέπει τον «οριστικό τερματισμό» του πολέμου στον Λίβανο, αλλά το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι δεν έχει καμία πρόθεση να αποσυρθεί, αποτυπώνοντας αντίθετα μια διευρυμένη ζώνη κατοχής σε έναν νέο χάρτη.
Ο Τραμπ έχει γίνει ανοιχτά επικριτικός απέναντι στις επιχειρήσεις του Ισραήλ στον Λίβανο, ανοίγοντας ένα από τα μεγαλύτερα ρήγματα μεταξύ των δύο χωρών εδώ και δεκαετίες.
