Από τις προσβολές στη Μελόνι, στην απειλή για το ΝΑΤΟ: Γιατί ο Τραμπ στρέφεται κατά της Ευρώπης;

Αυτό που το περασμένο Σαββατοκύριακο έμοιαζε με έναν τυπικό γύρο προσβολών του Προέδρου Τραμπ προς Ευρωπαίους ηγέτες, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια εκ βάθρων αναδιάταξη της διατλαντικής σχέσης.

Γιατί έχει σημασία: Αξιωματούχοι της κυβέρνησης των ΗΠΑ επισημαίνουν την απροθυμία της Ευρώπης να εμπλακεί στο ζήτημα του Ιράν, αμφισβητώντας ανοιχτά τον λόγο για τον οποίο οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσουν να εγγυώνται την άμυνά της. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αναμένεται αύριο στην Ουάσιγκτον για μια συνάντηση με τον Τραμπ που ίσως αποδειχθεί η πιο καθοριστική για τη Συμμαχία μετά την επιστροφή του στην εξουσία.

Εστιάζοντας στα γεγονότα

Μέσα σε λίγες μέρες, στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, ο Τραμπ και οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του κατάφεραν να κλονίσουν μερικούς από τους στενότερους συμμάχους της Αμερικής:

• Τζόρτζια Μελόνι: Ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ιταλίδα Πρωθυπουργός τον «παρακαλούσε» να βγάλουν μια φωτογραφία μαζί στη Σύνοδο των G7. Η Μελόνι, κάποτε μία από τους στενότερους συμμάχους του Τραμπ, χαρακτήρισε τον ισχυρισμό «εντελώς κατασκευασμένο», πυροδοτώντας έναν σκληρό πόλεμο λέξεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

• Κιρ Στάρμερ: Ο Τραμπ «έβγαλε» την είδηση της παραίτησης του Βρετανού Πρωθυπουργού προτού προλάβει να την ανακοινώσει ο ίδιος — μια κίνηση που ο Βρετανός δημοσιογράφος Ρόμπερτ Πέστον χαρακτήρισε «ακραία, ακόμη και για τα δεδομένα του Τραμπ».

• Πιτ Χέγκσεθ (Υπουργός Άμυνας): Δεσμεύτηκε σε ομιλία του προς τους υπουργούς Άμυνας του ΝΑΤΟ ότι οι ΗΠΑ θα διεξαγάγουν μια εξάμηνη έρευνα για να διαπιστώσουν ποιες ευρωπαϊκές χώρες δεν πληρώνουν το μερίδιο που τους αναλογεί. Στις χώρες αυτές, οι ΗΠΑ θα μειώσουν τη στρατιωτική τους παρουσία.

Την ίδια στιγμή, σε συνέντευξή του στην εκπομπή “The Axios Show”, ο Τραμπ εξήρε αυταρχικούς ηγέτες, όπως ο Σι Τζινπίνγκ της Κίνας («ένας πολύ έξυπνος άνθρωπος»), ο Ναρέντρα Μόντι της Ινδίας («ένας σπουδαίος ηγέτης») και ο Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας (για τον οποίο είπε ότι δεν θα έπρεπε να είχε αποβληθεί από τους G8). Η αντίθεση ήταν εντυπωσιακή: ενώ χλεύαζε τους ηγέτες των συμμάχων χωρών, επαινούσε τους ομολόγους τους για την ευφυΐα και την ηγεσία τους.

Πίσω από τις γραμμές

Αυτού του είδους η ρητορική δεν είναι ασυνήθιστη για τον Τραμπ ή τα μέλη του υπουργικού του συμβουλίου — λένε παρόμοια πράγματα από την πρώτη του θητεία.

Το νέο στοιχείο, ωστόσο, είναι η έντονη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι βασικά ευρωπαϊκά έθνη αρνήθηκαν να υποστηρίξουν τον πόλεμο στο Ιράν, και σε αρκετές περιπτώσεις δεν επέτρεψαν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις στρατιωτικές τους βάσεις.

Τι δηλώνουν

«Δεν μας επέτρεψε καν να χρησιμοποιήσουμε τους διαδρόμους προσγείωσης ή τους αεροδιαδρόμους της Ιταλίας, προκαλώντας μεγάλη εφοδιαστική δυσκολία, και αυτό παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ συνεισφέρουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την προστασία της Ιταλίας και άλλων “λεγόμενων” συμμάχων του ΝΑΤΟ», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.

Ο Χέγκσεθ και ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασαν τα ίδια παράπονα για μια σειρά ευρωπαϊκών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας (η οποία υποχώρησε εν μέρει).

«Το ΝΑΤΟ θα είναι ένας δρόμος διπλής κατεύθυνσης», δήλωσε ο Χέγκσεθ. «Όταν έχεις χώρες όπως η Ισπανία να μας αρνούνται τη χρήση αυτών των βάσεων, τότε, γιατί βρίσκεσαι στο ΝΑΤΟ;» αναρωτήθηκε ο Ρούμπιο τον Μάιο.

Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε στην εφημερίδα The Telegraph τον Απρίλιο ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από το ΝΑΤΟ, μετά την αποτυχία του να βοηθήσει τις ΗΠΑ στο Ιράν. «Πάντα ήξερα ότι [το ΝΑΤΟ] είναι μια χάρτινη τίγρη, και ο Πούτιν το γνωρίζει επίσης αυτό, παρεμπιπτόντως».

Τι ακολουθεί: Ο Ρούτε είναι προγραμματισμένο να συναντηθεί με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ έχει αναγάγει σε επιστήμη την τέχνη του να κολακεύει τον Αμερικανό πρόεδρο, αλλά αυτή τη φορά το έργο του θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο.