Γάζα: Η de facto στρατηγική αποσάθρωσης της Χαμάς και η «επόμενη ημέρα» της ασφάλειας

Γράφει ο Αλέξανδρος Νίκλαν 

Έναν μήνα μετά την κατηγορηματική άρνηση της Χαμάς να συμμορφωθεί με το αίτημα του «Συμβουλίου Ειρήνης» για πλήρη αφοπλισμό, η Λωρίδα της Γάζας εισέρχεται επίσημα σε μια νέα, αχαρτογράφητη και ιδιαίτερα κρίσιμη φάση. Με την επίσημη έγκριση του Συμβουλίου, τίθεται πλέον σε εφαρμογή μια de facto πολιτική, η οποία δεν επικεντρώνεται απλώς στην πίεση για διαπραγματεύσεις, αλλά στοχεύει ευθέως στην πλήρη αποσάθρωση του ελέγχου και των δομών της οργάνωσης επί του εδάφους.

Οι δύο πυλώνες της νέας στρατηγικής: εξουδετέρωση και εδαφικός περιορισμός

Η νέα αυτή στρατηγική ξεδιπλώνεται πάνω σε δύο πολύ συγκεκριμένους και αλληλένδετους άξονες.

Ο πρώτος άξονας αφορά τη στοχευμένη εξουδετέρωση. Στο πλαίσιο αυτό, συνεχίζεται με αμείωτη ένταση η συστηματική εξάλειψη ανώτερων στελεχών που επιχειρούν την ανασυγκρότηση των επιχειρησιακών δομών της Χαμάς, καθώς και των προσώπων εκείνων που εμπλέκονται άμεσα στις σφαγές της 7ης Οκτωβρίου του 2023. Παράλληλα με το διπλωματικό και στρατιωτικό σκέλος, προωθείται πλέον ο συστηματικός περιορισμός του ελέγχου της οργάνωσης σε εκτάσεις σημαντικά μικρότερες από εκείνες που είχαν προβλεφθεί αρχικά στις πρότερες συμφωνίες για τον τερματισμό του πολέμου.

Σύμφωνα με αναφορές ισραηλινών μέσων ενημέρωσης, η συγκεκριμένη προσέγγιση απολαμβάνει την πλήρη κάλυψη του Συμβουλίου Ειρήνης, το οποίο έχει λάβει ρητή εντολή από τον Ντόναλντ Τραμπ για τη συνολική διαχείριση της «επόμενης ημέρας» στη Γάζα. Ο Νικολάι Μλαντένοφ, υπό την ιδιότητα του Υπάτου Εκπροσώπου του Συμβουλίου, έχει καταστήσει σαφές προς πάσα κατεύθυνση ότι, από τη στιγμή που η Χαμάς αθέτησε τη θεμελιώδη δέσμευση αφοπλισμού της, το Ισραήλ διατηρεί στο ακέραιο το δικαίωμα κλιμάκωσης των ενεργειών ασφαλείας. Η θέση του Συμβουλίου περιγράφεται ως απόλυτη: χωρίς προηγούμενο αφοπλισμό, το ευρύτερο σχέδιο για την ανοικοδόμηση της Γάζας παραμένει οριστικά «στον πάγο».

Επιχείρηση «Αποκοπής» στη Ράφα και το μοντέλο της νέας αστυνόμευσης

Ο δεύτερος άξονας εστιάζει καθαρά στο επιχειρησιακό σκέλος. Σχεδιάζεται ήδη μια ευρείας κλίμακας και εντατική δράση στην περιοχή κοντά στη Ράφα, με κεντρικό αντικειμενικό σκοπό την «αποκοπή» – δηλαδή τον πλήρη διαχωρισμό του άμαχου πληθυσμού από τα εναπομείναντα δίκτυα της Χαμάς.

Στο πλαίσιο αυτό, τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να ξεκινήσει η εκπαίδευση μιας νέας παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης, η οποία θα αναλάβει το δύσκολο έργο της επιβολής της τάξης και της καθημερινότητας στις λεγόμενες «περιοχές υπό καραντίνα». Τα δομικά χαρακτηριστικά αυτής της δύναμης είναι άκρως ενδεικτικά των προθέσεων και του σχεδιασμού του Συμβουλίου:

• Μη θανατηφόρος εξοπλισμός: Οι αστυνομικοί που θα στελεχώσουν τη δύναμη θα φέρουν αποκλειστικά συσκευές Taser, χωρίς δικαίωμα χρήσης πυροβόλων όπλων.

• Αυστηρός έλεγχος (Vetting): Θα πραγματοποιηθεί ενδελεχής έλεγχος του ιστορικού για κάθε μέλος ξεχωριστά. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η απόλυτη απουσία δεσμών όχι μόνο με τη Χαμάς, αλλά και με την Παλαιστινιακή Αρχή, η οποία –σύμφωνα με τις πάγιες ισραηλινές θέσεις– αποκλείεται εξίσου από οποιοδήποτε σενάριο μελλοντικής διακυβέρνησης της Λωρίδας.

Η αρχιτεκτονική ασφαλείας αυτών των περιοχών δοκιμής (test zones) θα βασίζεται σε ένα σύστημα διπλής περιμέτρου. Η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) θα αναπτύσσεται στο εσωτερικό των ζωνών για την τήρηση της εσωτερικής ασφάλειας, ενώ οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) θα λειτουργούν ως το εξωτερικό ανάχωμα, αποτρέποντας με ισχύ οποιαδήποτε απόπειρα εισχώρησης ή δολιοφθοράς από δυνάμεις της Χαμάς.

Συμπέρασμα

Η στρατηγική εκτίμηση του Συμβουλίου Ειρήνης βασίζεται στην παραδοχή ότι ο פיυσικός και λειτουργικός διαχωρισμός του πληθυσμού από τον έλεγχο της Χαμάς αποτελεί το πιο καίριο, στρατηγικό πλήγμα που μπορεί να καταφερθεί εναντίον της. Για τον λόγο αυτό, η απόφαση των εμπλεκόμενων πλευρών θεωρείται ειλημμένη. Η επιχείρηση «Αποκοπής» και το νέο καθεστώς αστυνόμευσης πρόκειται να προχωρήσουν άμεσα και δυναμικά στο πεδίο, ανεξαρτήτως του αν η Χαμάς επιλέξει τελικά να ολοκληρώσει ή να μποϊκοτάρει τη διαδικασία παράδοσης του οπλισμού της. Το ρολόι για τη Γάζα έχει ήδη αρχίσει να μετρά αντίστροφα, με τη διεθνή κοινότητα και την Ουάσιγκτον να ξεκαθαρίζουν πως η ανοικοδόμηση περνά αποκλειστικά μέσα από την αποστρατιωτικοποίηση.