Η Ελλάδα αποκτά το ισραηλινό σύστημα αεράμυνας ύψους $4 δισ.

Ο Έλληνας Υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι το σύστημα αεράμυνας θα είναι επιχειρησιακό εντός 35 μηνών. Το ανώτατο όργανο εθνικής ασφάλειας της Ελλάδας ενέκρινε την Πέμπτη την προγραμματισμένη προμήθεια ισραηλινού συστήματος αεράμυνας, ύψους πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς η Αθήνα επιταχύνει τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού του στρατού της εν μέσω εντάσεων με την Τουρκία.

Τι συνέβη: Ο Έλληνας Υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη ότι το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) έδωσε την τελική του έγκριση για την προμήθεια.

Η προμήθεια αποτιμάται έως και στα 4 δισεκατομμύρια δολάρια και θα προωθήσει τις προσπάθειες της Αθήνας για τη δημιουργία της λεγόμενης «Ασπίδας του Αχιλλέα», ενός πολυστρωματικού αμυντικού συστήματος σχεδιασμένου για την αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων, αεροσκαφών και drones.

«Θα είναι έτοιμο και πλήρως επιχειρησιακό εντός 35 μηνών, ξεκινώντας από σήμερα», δήλωσε ο κ. Δένδιας, τοποθετώντας την αναμενόμενη ολοκλήρωσή του το 2029. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, εγχώριες εταιρείες θα συμμετάσχουν στο έργο και θα παράγουν τουλάχιστον το 25% του συστήματος.

Το σύστημα προορίζεται να αντικαταστήσει τις ακριβές συστοιχίες πυραύλων Patriot αμερικανικής κατασκευής —οι οποίες κοστίζουν εκτιμώμενα 1 εκατομμύριο δολάρια ανά μονάδα— καθώς και το παλαιό ρωσικό σύστημα πυραυλικής άμυνας S-300.

Το Reuters ανέφερε πρώτο την αναμενόμενη έγκριση την Πέμπτη. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το σύστημα θα βασίζεται σε ισραηλινή τεχνολογία ραντάρ και πυραύλων που αναπτύχθηκε από τις ισραηλινές κρατικές εταιρείες όπλων Rafael και Israel Aerospace Industries (IAI). Όταν το Al-Monitor επικοινώνησε με τη Rafael και την IAI, εκείνες αρνήθηκαν να σχολιάσουν τις συμφωνίες.

Το υπόβαθρο: Η Αθήνα επιδιώκει να αντικαταστήσει τα γηρασμένα συστήματα Patriot και S-300 με ένα νέο δίκτυο αεράμυνας που θα παρέχει μια πιο σύγχρονη και ευέλικτη ικανότητα αντιμετώπισης μαχητικών αεροσκαφών, επιθετικών ελικοπτέρων, πυραύλων cruise, βαλλιστικών πυραύλων και drones. Τα νέα ισραηλινά συστήματα προσφέρουν στους χειριστές μια επιλογή αναχαιτιστών με βάση τον τύπο της απειλής, το βεληνεκές της και το κόστος του αναχαιτιστή.

Η Ελλάδα σχεδιάζει να αγοράσει το κινητό σύστημα αεράμυνας μικρού βεληνεκούς SPYDER, που αναπτύχθηκε από τη Rafael, καθώς και το σύστημα David’s Sling της ίδιας εταιρείας, το οποίο σχεδιάστηκε κυρίως για την αντιμετώπιση απειλών μεσαίου βεληνεκούς, συμπεριλαμβανομένων τακτικών βαλλιστικών πυραύλων, ρουκετών μεσαίου έως μεγάλου βεληνεκούς και πυραύλων cruise. Σχεδιάζει επίσης να αποκτήσει το αρθρωτό σύστημα αεράμυνας Barak MX που αναπτύχθηκε από την IAI, το οποίο διαθέτει αναχαιτιστές προσαρμοσμένους για βεληνεκές έως και 150 χιλιόμετρα (περίπου 93 μίλια).

Γιατί έχει σημασία: Η συμφωνία αποτελεί σημαντικό επίτευγμα για την αμυντική βιομηχανία του Ισραήλ. Το 2023, η IAI πούλησε στη Γερμανία το σύστημα πυραυλικής άμυνας Arrow 3 έναντι 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε αυτό που φέρεται να ήταν η μεγαλύτερη αμυντική συμφωνία στην ιστορία του Ισραήλ. Τον Δεκέμβριο του 2025, οι δύο χώρες συμφώνησαν σε μια επακόλουθη συμφωνία ύψους περίπου 3,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την επέκταση της παραγωγής του συστήματος Arrow 3.

Οι ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές έφτασαν το ρεκόρ των 19,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025, σημειώνοντας αύξηση περίπου 30% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Τα συστήματα πυραύλων και αεράμυνας αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο μερίδιο των αμυντικών εξαγωγών του Ισραήλ.

Καθώς η Ελλάδα επιδιώκει να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες δυνάμεις της τα τελευταία χρόνια, το Ισραήλ έχει γίνει ένας όλο και πιο σημαντικός προμηθευτής στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας. Το 2021, η ισραηλινή Elbit Systems υπέγραψε 20ετή συμφωνία ύψους 1,65 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την υποστήριξη και την αναβάθμιση της εκπαίδευσης της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Τον Απρίλιο, η Elbit ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα προμηθεύεται το σύστημα πυραυλικού πυροβολικού PULS (Precise and Universal Launching System), σε μια συμφωνία ύψους 750 εκατομμυρίων δολαρίων.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, οι δύο χώρες πραγματοποίησαν κοινές ασκήσεις της πολεμικής αεροπορίας πάνω από τη Κρήτη.

Πέραν της αμυντικής συνεργασίας, η Ελλάδα και το Ισραήλ έχουν ενισχύσει τη εταιρική τους σχέση στην Ανατολική Μεσόγειο, μαζί με την Κύπρο. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, οι τρεις χώρες διεξάγουν τακτικές τριμερείς συνόδους κορυφής για την περιφερειακή ασφάλεια, την ενέργεια, τις θαλάσσιες υποθέσεις και τις υποδομές.

Έχουν επίσης υποστηρίξει μεγάλα έργα υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των προτεινόμενων αγωγών φυσικού αερίου EastMed και του ηλεκτρικού καλωδίου EuroAsia Interconnector που συνδέει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας.

Η εταιρική σχέση μεταξύ των δύο χωρών αναπτύχθηκε παράλληλα με την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας και τις μακροχρόνιες εντάσεις μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Οι τουρκοϊσραηλινές σχέσεις έχουν επιδεινωθεί αισθητά από τότε που ξεκίνησε η ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023. Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν μεταξύ των πιο έντονων επικριτών της εκστρατείας. Οι εντάσεις έχουν επίσης βαθύνει λόγω των αντικρουόμενων συμφερόντων στη Συρία μετά την πτώση της κυβέρνησης του Μπασάρ αλ-Άσαντ στα τέλη του 2024.