ΗΠΑ – Καναδά: Σύγκρουση χωρίς διαζύγιο

Οι σχέσεις ΗΠΑ-Καναδά έχουν εισέλθει στην πιο συγκρουσιακή περίοδο των τελευταίων δεκαετιών, καθώς η Ουάσιγκτον και η Οτάβα ανταλλάσσουν δασμούς, πολιτικές πιέσεις και δημόσιες επιδείξεις αποφασιστικότητας.

Η κατάρρευση του τελευταίου γύρου εμπορικών διαπραγματεύσεων – που ακολουθήθηκε από την επιβολή αμερικανικών δασμών ύψους 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων και τη δέσμευση της Οτάβα να απαντήσει με ισόποσα αντίμετρα από τις 8 Σεπτεμβρίου – έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή τη δυναμική.

Ωστόσο, η αντιπαράθεση εξελίσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής αναπροσαρμογής στην Ουάσιγκτον. Η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να μειώσει το αμερικανικό βάρος στην Ευρασία και να επαναπροσανατολίσει την προσοχή της στο δυτικό ημισφαίριο, γεγονός που καθιστά τον Καναδά ακόμη πιο σημαντικό για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, παρότι η μεταξύ τους σχέση αποκτά ολοένα και πιο συναλλακτικό χαρακτήρα.

Η διασφάλιση των εφοδιαστικών αλυσίδων της Βόρειας Αμερικής, της Αρκτικής, της ενεργειακής ασφάλειας, των κρίσιμων ορυκτών και της ηπειρωτικής άμυνας απαιτεί ολοένα και περισσότερο τη συνεργασία του Καναδά, προσδίδοντας στην Οτάβα ουσιαστική διαπραγματευτική ισχύ, παρά τη συνεχιζόμενη οικονομική της εξάρτηση από τον νότιο γείτονά της.

Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ ακολουθεί, επομένως, μια στρατηγική αντίστασης και διαφοροποίησης, όχι αποσύνδεσης, στέλνοντας το μήνυμα ότι ο Καναδάς θα απαντά στις αμερικανικές πιέσεις, ενώ παράλληλα θα αναζητά εναλλακτικές αγορές και νέες διεθνείς συνεργασίες.

Παρ’ όλα αυτά, τα περιθώρια ελιγμών του Καναδά παραμένουν περιορισμένα λόγω του βαθμού οικονομικής του ενσωμάτωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μπορεί να επιβάλει κόστος στην Ουάσιγκτον και να αντισταθεί σε ορισμένες αμερικανικές απαιτήσεις, όμως δεν μπορεί ρεαλιστικά να αντικαταστήσει την αμερικανική αγορά ούτε να αποσυνδεθεί από τη βορειοαμερικανική οικονομία στο άμεσο μέλλον.

Το αποτέλεσμα είναι μια παράδοξη σχέση: οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται περισσότερο τον Καναδά όσο στρέφονται εκ νέου προς το δυτικό ημισφαίριο, την ίδια στιγμή που η Οτάβα αποκτά ισχυρότερο κίνητρο να μειώσει την εξάρτησή της από την Ουάσιγκτον, χωρίς όμως να διαθέτει ακόμη την πραγματική δυνατότητα να το πετύχει.

Το πιθανότερο αποτέλεσμα, επομένως, δεν είναι ούτε η ρήξη ούτε η επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς, αλλά η διαμόρφωση μιας πιο συναλλακτικής βορειοαμερικανικής εταιρικής σχέσης, στην οποία ο Καναδάς θα επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, αποδεχόμενος παράλληλα ότι η γεωγραφία, η οικονομία και οι ανάγκες ασφαλείας θα συνεχίσουν να τον κρατούν στενά συνδεδεμένο με τις Ηνωμένες Πολιτείες.