ΔΕΘ και τεχνητή νοημοσύνη: Το ερώτημα που κανείς δεν έκανε στον πρωθυπουργό
Γιώτα Χουλιάρα
Σε μια συνέντευξη Τύπου που διήρκεσε σχεδόν τρεις ώρες, οι ερωτήσεις κινήθηκαν γύρω από την οικονομία, την ακρίβεια, τα Τέμπη, το μεταναστευτικό και την εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, ένα από τα πιο φιλόδοξα στοιχεία της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ πέρασε σχεδόν απαρατήρητο.
Η εξαγγελία για την ένταξη 300.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων στον αυτοματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη έως το 2031 δεν έγινε αντικείμενο ουσιαστικής δημοσιογραφικής πίεσης στη συνέντευξη που ακολούθησε. Κι όμως, ίσως αυτή η αναφορά να αποδειχθεί περισσότερο στρατηγική από πολλές άλλες εξαγγελίες της ΔΕΘ.
Το ερώτημα είναι απλό: πρόκειται για μια οικονομική υπόσχεση ή για μια ένδειξη ότι η Ελλάδα επιχειρεί να τοποθετηθεί στη νέα γεωπολιτική εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Η νέα ισχύς δεν μετριέται μόνο σε όπλα
Για δεκαετίες, η γεωπολιτική ισχύς μετριόταν με στρατούς, στόλους, ενεργειακούς αγωγούς και εμπορικούς διαδρόμους. Σήμερα προστίθεται μια ακόμη διάσταση: η υπολογιστική ισχύς.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα ανταγωνίζονται για τα προηγμένα τσιπ, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί τα λεγόμενα AI Factories, ενώ οι χώρες προσπαθούν να προσελκύσουν data centers, ερευνητικά κέντρα και επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αναφορά της ΔΕΘ αποκτά διαφορετική ανάγνωση. Θα πρέπει εδώ να τονίσουμε πως η αναφορά του πρωθυπουργού δεν αφορά μόνο το λογισμικό. Αφορά τη θέση της χώρας μας σε μια οικονομία όπου η παραγωγικότητα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από αλγορίθμους και υποδομές υπολογιστικής ισχύος.
Η κυβέρνηση αλλάζει αφήγημα
Η ενδιαφέρουσα παρατήρηση είναι ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με το ακροατήριο.
Στο AI Impact Summit στην Ινδία, νωρίτερα μέσα στη χρονιά (Φεβρουάριος 2026), ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδινε έμφαση στη διεθνή συνεργασία, στη ρύθμιση της AI και υπογράμμισε ότι το μέλλον απαιτεί μια «συγχώνευση» της τεχνητής νοημοσύνης με την προγονική/αρχαία γνώση. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι οι αξίες που βρίσκονται είτε στα αρχαία σανσκριτικά κείμενα της Ινδίας είτε στα συγγράμματα των Αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων είναι αυτές που πρέπει να καθοδηγήσουν την ανθρωπότητα προς ένα πιο δίκαιο και ευημερούν μέλλον. «Αν διασφαλίσουμε ότι το μέρισμα της AI μοιράζεται, αν εκσυγχρονίσουμε το κράτος για να συμβαδίζει με την τεχνολογία και αν χτίσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης… τότε η AI μπορεί πραγματικά να υπηρετήσει τους ανθρώπους, να οδηγήσει την πρόοδο και να προστατεύσει τον πλανήτη μας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στη ΔΕΘ, όμως, η έμφαση μετατοπίστηκε. Η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάστηκε κυρίως ως εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης, παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων. Η αλλαγή αυτή δεν είναι τυχαία. Στην εσωτερική πολιτική σκηνή, η AI λειτουργεί ως σύμβολο εκσυγχρονισμού, όπως λειτούργησε τα προηγούμενα χρόνια το gov.gr.
Η κυβέρνηση φαίνεται να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποίησε το gov.gr την προηγούμενη πενταετία: ως απόδειξη ότι το κράτος αλλάζει.
Το μήνυμα δεν είναι «φτιάχνουμε αλγορίθμους», αλλά: «Η Ελλάδα περνά από τη γραφειοκρατία στην ψηφιακή οικονομία.»
Η αναφορά στις 300.000 μικρομεσσαίες επιχειρήσεις λειτουργεί ως αριθμός-ορόσημο. Είναι αρκετά μεγάλος ώστε να δημιουργεί αίσθηση εθνικού σχεδίου, χωρίς να μπαίνει σε τεχνικές λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να αμφισβητηθούν άμεσα.
Η ερώτηση που δεν έγινε
Το αξιοσημείωτο είναι πώς ουδείς από τους δημοσιογράφους ζήτησε διευκρινίσεις για τέσσερα κρίσιμα ζητήματα.
- Πώς θα χρηματοδοτηθεί η μετάβαση των 300.000 επιχειρήσεων;
- Πόσες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη τεχνητή νοημοσύνη;
- Πώς θα μετρηθεί η επιτυχία του σχεδίου;
- Τι σημαίνει αυτή η μετάβαση για τις θέσεις εργασίας;
Χωρίς αυτές τις απαντήσεις, η εξαγγελία παραμένει περισσότερο πολιτικό αφήγημα παρά μετρήσιμο κυβερνητικό πρόγραμμα.
Γιατί δεν έγιναν ερωτήσεις;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο. Οι ερωτήσεις που κυριάρχησαν στην συνέντευξη αφορούσαν:
- οικονομία και παροχές,
- ακρίβεια,
- Τέμπη,
- εξωτερική πολιτική,
- μεταναστευτικό.
Ειδικά τα δυο πρώτα θέματα είναι υψηλού πολιτικού κόστους και παράγουν άμεσους τίτλους στα ΜΜΕ, ενώ συσπειρώνουν και κομματικά ακροατήρια έτοιμα για αντιπαράθεση
Η γεωπολιτική διάσταση που έμεινε εκτός συζήτησης
Ίσως, όμως, το μεγαλύτερο ερώτημα δεν βρίσκεται στην οικονομική διάσταση. Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περιοχή όπου η τεχνολογία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Η Ανατολική Μεσόγειος εξελίσσεται σε κόμβο ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών. Τα διεθνή data centers, οι υποθαλάσσιες οπτικές ίνες, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και οι υπολογιστικές υποδομές αποτελούν πλέον στοιχεία εθνικής ισχύος. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επενδύει στην ανάπτυξη δικών της αμυντικών τεχνολογιών, drones και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτική χρήση.
Η σύγκριση δεν είναι άμεση, αλλά δείχνει ότι ο ανταγωνισμός στην περιοχή δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα εξοπλιστικά προγράμματα. Περνά και από την τεχνολογική αυτονομία.
Το πραγματικό διακύβευμα
Η ΔΕΘ αποκάλυψε κάτι περισσότερο από μια νέα οικονομική εξαγγελία. Αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να εντάξει την τεχνητή νοημοσύνη στον πυρήνα του αναπτυξιακού της αφηγήματος.
Το ερώτημα δεν είναι αν η AI θα αλλάξει την ελληνική οικονομία. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα αποκτήσει τον δικό της ρόλο στη νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της τεχνητής νοημοσύνης ή αν θα περιοριστεί στον ρόλο του χρήστη τεχνολογιών που θα σχεδιάζονται και θα ελέγχονται αλλού. Και αυτό είναι κάτι που για να επιτευχθεί θα πρέπει η πολιτεία και οι πολίτες να αντιληφθούν ότι η νοοτροπία και η αντίληψη παλαιότερων δεκαετιών έχουν παρέλθει. Ξεχάστε τον προηγούμενο αιώνα. Καλωσήρθατε στον 21ο αιώνα. Είστε έτοιμοι να ακολουθήσετε τις αναταράξεις της νέας εποχής ή θα μείνετε σε παρωχημένες συνταγές συζητώντας για παροχές και επιδόματα;
