Η πλειονότητα των Παλαιστινίων χάνει την εμπιστοσύνη της σε Χαμάς και Φατάχ, σύμφωνα με δημοσκόπηση

Πρόσφατη δημοσκόπηση παλαιστινιακού ερευνητικού κέντρου καταγράφει υποχώρηση της εμπιστοσύνης προς τις παλαιστινιακές παρατάξεις, την ώρα που οι προσπάθειες εφαρμογής του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα παραμένουν στάσιμες και η βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη κλιμακώνεται.

Νέα δημοσκόπηση παλαιστινιακού ερευνητικού ινστιτούτου, η οποία δημοσιεύθηκε την Τρίτη, καταγράφει μείωση της υποστήριξης τόσο προς τη Φατάχ όσο και προς τη Χαμάς μεταξύ των Παλαιστινίων. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες τάσσονται υπέρ ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της ισραηλινής κατοχής, σχεδόν τρία χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.

Το Jerusalem Media and Communication Center (JMCC) πραγματοποίησε την έρευνα το διάστημα 20–25 Αυγούστου σε δείγμα 1.200 ατόμων. Από αυτούς, 715 συμμετείχαν σε προσωπικές συνεντεύξεις στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ 485 ερωτήθηκαν στη Γάζα, ορισμένοι από τους οποίους ήταν εκτοπισμένοι. Το περιθώριο σφάλματος ανέρχεται σε ±3%.

Υποχώρηση της εμπιστοσύνης στα πολιτικά κόμματα

Η δημοσκόπηση αποκαλύπτει μια σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης στο σημερινό παλαιστινιακό πολιτικό τοπίο. Το 55% των Παλαιστινίων δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται καμία από τις υπάρχουσες πολιτικές παρατάξεις ή προσωπικότητες, έναντι 43,3% σε προηγούμενη δημοσκόπηση του JMCC, η οποία είχε πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο του 2022.

Μετά την τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, όταν η Χαμάς πέρασε στο νότιο Ισραήλ, σκοτώνοντας περισσότερους από 1.200 ανθρώπους και παίρνοντας περισσότερους από 250 ομήρους, γεγονός που πυροδότησε τη συνεχιζόμενη ισραηλινή στρατιωτική επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας, η εμπιστοσύνη των Παλαιστινίων προς τη Χαμάς φαίνεται να έχει μειωθεί.

Το ποσοστό των ερωτηθέντων που δήλωσαν ότι εμπιστεύονται τη Χαμάς υποχώρησε 6.7%  μέσο όρο — 4,5% στη Δυτική Όχθη και 9,9% στη Γάζα — από 12% τον Ιούλιο του 2022.

Στη Δυτική Όχθη, η εμπιστοσύνη προς τη Χαμάς είχε εκτιναχθεί στο 18,7% μετά την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023. Σύμφωνα με τη σημερινή δημοσκόπηση, έχει πλέον υποχωρήσει σημαντικά, στο 4,5%.

Σε ό,τι αφορά τις πολιτικές προσωπικότητες, το 58,6% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν εμπιστεύεται κανέναν. Μεταξύ των υπολοίπων, το 6,9% δήλωσε ότι εμπιστεύεται τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, το 6,3% τον φυλακισμένο Παλαιστίνιο ηγέτη Μαρουάν Μπαργούτι και το 5,8% τον πρώην ηγέτη της Φατάχ Μοχάμεντ Νταχλάν.

Το JMCC έθεσε ερωτήματα σχετικά με την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου μόνο στους συμμετέχοντες από τη Δυτική Όχθη. Μόλις το 15,7% εκτίμησε ότι η επίθεση εξυπηρέτησε το παλαιστινιακό εθνικό συμφέρον, έναντι 45% τον Σεπτέμβριο του 2024.

Αντίθετα, το 50,1% δήλωσε ότι η επίθεση έβλαψε το παλαιστινιακό εθνικό συμφέρον, ποσοστό αυξημένο από το 24,5% του Σεπτεμβρίου 2024.

Οι Παλαιστίνιοι στη Λωρίδα της Γάζας εξακολουθούν να βιώνουν τις συνέπειες της καταστροφικής ισραηλινής αεροπορικής, χερσαίας και θαλάσσιας εκστρατείας που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023 και έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 73.660 Παλαιστινίων και τον εκτοπισμό άνω των 1,9 εκατομμυρίων ανθρώπων, δημιουργώντας αυτό που υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών έχουν χαρακτηρίσει ως μία από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο.

Περισσότεροι από 900 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί στη συνεχιζόμενη βία κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, παρά την κατάπαυση του πυρός του Οκτωβρίου 2025, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας που εδρεύει στη Γάζα.

Όταν ρωτήθηκαν για τις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου, τις πρώτες εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, οι συμμετέχοντες εμφανίστηκαν σχεδόν απόλυτα διχασμένοι ως προς το κατά πόσο οι εκλογές θα μπορούσαν να βελτιώσουν την κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη. Το 46,8% εκτίμησε ότι οι εκλογές θα βελτιώσουν την κατάσταση, ενώ το 46,4% δήλωσε ότι δεν θα έχουν καμία επίδραση.

Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι μόλις το 7,6% των ερωτηθέντων θα ψήφιζε τη Χαμάς: 5,6% στη Δυτική Όχθη και 10,5% στη Λωρίδα της Γάζας.

Όσον αφορά την αντίπαλη Φατάχ, υπό την ηγεσία του Αμπάς, το 27,5% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι θα την ψήφιζε: 23,5% στη Δυτική Όχθη και 33,4% στη Λωρίδα της Γάζας.

Στις 9 Ιουλίου, ο Αμπάς εξέδωσε προεδρικό διάταγμα ορίζοντας την 28η Νοεμβρίου ως ημερομηνία διεξαγωγής των βουλευτικών εκλογών. Οι τελευταίες αντίστοιχες εκλογές είχαν διεξαχθεί τον Ιανουάριο του 2006, όταν η Χαμάς κέρδισε 76 από τις 132 έδρες του τότε ενιαίου Παλαιστινιακού Νομοθετικού Συμβουλίου.

Η νίκη της Χαμάς όξυνε σημαντικά τις εσωτερικές παλαιστινιακές διαιρέσεις και, το 2007, η οργάνωση κατέλαβε τον έλεγχο της Γάζας, εκδιώκοντας την κυβέρνηση που συνδεόταν με τη Φατάχ έπειτα από σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ των ενόπλων πτερύγων των δύο παρατάξεων.

Προοπτικές για το μέλλον

Το JMCC ρώτησε επίσης τους συμμετέχοντες ποιες θεωρούν ότι πρέπει να είναι οι βασικές προτεραιότητες της σημερινής παλαιστινιακής ηγεσίας.

Το 50,1% απάντησε ότι η ηγεσία πρέπει να δώσει προτεραιότητα στον τερματισμό του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Η βελτίωση των οικονομικών συνθηκών κατατάχθηκε δεύτερη με 16,9%, ακολουθούμενη από την ανοικοδόμηση της Γάζας με 13,4% και την επίτευξη εθνικής ενότητας με 8,9%.

Για το 7% των ερωτηθέντων, η παλαιστινιακή ηγεσία θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση της επέκτασης των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη.

Η κατεχόμενη Δυτική Όχθη έχει γνωρίσει τους τελευταίους μήνες αύξηση της βίας από εποίκους και καθημερινές στρατιωτικές επιχειρήσεις σε πόλεις και χωριά, την ώρα που η ισραηλινή κυβέρνηση προωθεί την επέκταση των εποικισμών.

Μέχρι τον Μάρτιο του 2025, τουλάχιστον 233.600 Ισραηλινοί έποικοι ζούσαν στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, ενώ περίπου 503.732 κατοικούσαν στην υπόλοιπη Δυτική Όχθη, σε 147 ισραηλινούς εποικισμούς και 224 φυλάκια, σύμφωνα με το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Έκθεση της 28ης Αυγούστου από το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA) κατέγραψε τουλάχιστον 80 επιθέσεις εποίκων εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη από την αρχή του έτους, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα θύματα ή υλικές ζημιές. Τουλάχιστον 23 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 1.040 τραυματίστηκαν σε αυτές τις επιθέσεις.

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του JMCC, το 77,9% των ερωτηθέντων στη Δυτική Όχθη δήλωσε ότι οι κάτοικοι χωριών που υφίστανται βία από εποίκους δεν λαμβάνουν επαρκή υποστήριξη από την Παλαιστινιακή Αρχή.

Η δημοσκόπηση αποκάλυψε επίσης ότι η πλειονότητα των Παλαιστινίων προτιμά πλέον τις ειρηνικές διαπραγματεύσεις από τον ένοπλο αγώνα ως μέσο επίλυσης του παλαιστινιακού ζητήματος.

Η υποστήριξη προς την ένοπλη αντίσταση υποχώρησε στο 13,3% — 15,7% στη Δυτική Όχθη και 9,7% στη Γάζα — έναντι 37,1% τον Σεπτέμβριο του 2023.

Αντίθετα, το ποσοστό των ερωτηθέντων που θεωρούν ότι οι ειρηνικές διαπραγματεύσεις αποτελούν την καλύτερη προσέγγιση αυξήθηκε στο 55,8%, από 28% τον Σεπτέμβριο του 2023.

Η έρευνα κατέγραψε επίσης αξιοσημείωτη αύξηση της υποστήριξης στη λύση των δύο κρατών. Το 47,9% τάσσεται πλέον υπέρ αυτής της επιλογής, έναντι 27,3% τον Σεπτέμβριο του 2023.

Όσον αφορά το μέλλον της Λωρίδας της Γάζας μετά τον πόλεμο, η μεγαλύτερη ομάδα ερωτηθέντων, το 42,9%, εκτίμησε ότι η Γάζα θα τεθεί υπό διεθνή διοίκηση, ενώ το 17,3% αναμένει ότι η Παλαιστινιακή Αρχή θα διαδραματίσει κάποιο ρόλο στη μεταπολεμική διακυβέρνηση της περιοχής.

Σύμφωνα με το ειρηνευτικό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Λωρίδα της Γάζας, το οποίο ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, ένα παλαιστινιακό τεχνοκρατικό όργανο θα αναλάμβανε τη διαχείριση της μεταπολεμικής μετάβασης στη Γάζα υπό την εποπτεία του «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board of Peace) του Τραμπ.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης ότι η Παλαιστινιακή Αρχή θα μπορούσε να αναλάβει τον έλεγχο της Γάζας, αφού προηγουμένως εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις με στόχο τη βελτίωση της διακυβέρνησης και των δυνατοτήτων της στον τομέα της ασφάλειας.

Στα μέσα Ιουλίου, το Συμβούλιο Ειρήνης ανακοίνωσε έναν οδικό χάρτη 15 σημείων για την επόμενη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, ο οποίος περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς με αντάλλαγμα τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από την περιοχή. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει αναφερθεί πρόοδος.

Τέλος, η συντριπτική πλειονότητα των Παλαιστινίων δεν εμπιστεύεται την κυβέρνηση Τραμπ. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του JMCC, το 84,8% των ερωτηθέντων αξιολογεί αρνητικά τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στην ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση.

Ακολουθεί η Βρετανία, της οποίας τον ρόλο αξιολογεί αρνητικά το 71,9%, η Γερμανία με 70,3% και η Γαλλία με 61,1%.