Η κατάρρευση της εμπιστοσύνης στη Χαμάς και τη Φατάχ δημιουργεί ένα πολιτικό κενό που ούτε οι τεχνοκράτες ούτε οι διεθνείς σχεδιασμοί μπορούν από μόνοι τους να καλύψουν. Μπαργούτι, Νταχλάν και αλ-Σέιχ αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικούς δρόμους προς την εξουσία. Κανείς όμως δεν διαθέτει όλα όσα απαιτούνται για να μιλήσει στο όνομα των Παλαιστινίων.

Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία κατά τις οποίες το σημαντικότερο ερώτημα παύει να είναι ποιος θα κυβερνήσει και γίνεται πολύ πιο θεμελιώδες: ποιος έχει το δικαίωμα να εκπροσωπεί;

Οι Παλαιστίνιοι φαίνεται ότι πλησιάζουν σε μια τέτοια στιγμή.

Για δεκαετίες, η πολιτική τους πραγματικότητα οργανωνόταν γύρω από δύο μεγάλους πόλους. Από τη μία πλευρά βρισκόταν η Φατάχ, η ραχοκοκαλιά της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης και αργότερα της Παλαιστινιακής Αρχής. Από την άλλη, η τζιχαντιστική Χαμάς, η οποία μετά τη νίκη της στις εκλογές του 2006 και την κατάληψη του ελέγχου της Γάζας το 2007 οικοδόμησε ένα ανταγωνιστικό κέντρο πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος. Σήμερα όμως και οι δύο αντιμετωπίζουν μια βαθιά κρίση νομιμοποίησης.

Η τελευταία δημοσκόπηση του Jerusalem Media and Communication Center είναι αποκαλυπτική: το 55% των Παλαιστινίων δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται καμία από τις υπάρχουσες πολιτικές παρατάξεις. Μόλις το 6,7% δηλώνει εμπιστοσύνη στη Χαμάς, ενώ το 58,6% δεν εμπιστεύεται καμία πολιτική προσωπικότητα.

Η εικόνα επιβεβαιώνεται, με διαφορετική μεθοδολογία, και από την τελευταία έρευνα του Palestinian Center for Policy and Survey Research (PCPSR). Το 44% δηλώνει ότι ούτε η Φατάχ ούτε η Χαμάς αξίζουν να ηγηθούν, ενώ η εμπιστοσύνη στην ικανότητα της Χαμάς να εκπροσωπεί τους Παλαιστινίους έχει υποχωρήσει από το 41% στο 28%.

Ακόμη σημαντικότερη είναι μια δεύτερη μεταβολή. Μετά την καταστροφή της Γάζας, ένα αυξανόμενο τμήμα της παλαιστινιακής κοινωνίας φαίνεται να επανεξετάζει κατά πόσο η ένοπλη στρατηγική μπορεί πράγματι να επιτύχει πολιτικούς στόχους. Η δημοσκόπηση του PCPSR καταγράφει σημαντική άνοδο της υποστήριξης στις διαπραγματεύσεις, ενώ η έρευνα του JMCC εμφανίζει το 55,8% να θεωρεί πλέον τις ειρηνικές διαπραγματεύσεις καλύτερη επιλογή, έναντι 28% τον Σεπτέμβριο του 2023.

Δεν πρόκειται απλώς για αλλαγή ποσοστών. Πρόκειται ενδεχομένως για την αρχή μιας αλλαγής πολιτικού παραδείγματος.