Το πρόβλημα της Μόσχας δεν είναι μόνο η Ουκρανία. Είναι το πού τελειώνει η Ρωσία και πού αρχίζει ο κόσμος των άλλων

Υπάρχει ένα ερώτημα που βρίσκεται πίσω από σχεδόν κάθε μεγάλη κρίση ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση τα τελευταία τριάντα χρόνια, αλλά σπάνια διατυπώνεται ευθέως: πού τελειώνει η Ρωσία;

Η απάντηση μοιάζει αυτονόητη αν κοιτάξει κανείς έναν σύγχρονο πολιτικό χάρτη. Η Ρωσική Ομοσπονδία έχει διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα, όπως κάθε άλλο κράτος. Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική της Μόσχας, η ιστορική της αυτοαντίληψη και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται την ασφάλειά της δείχνουν ότι, για το Κρεμλίνο, τα πολιτικά σύνορα δεν ταυτίζονται πάντοτε με τα όρια του ρωσικού στρατηγικού χώρου.

Και ακριβώς εδώ βρίσκεται ίσως ο πυρήνας της σημερινής αντιπαράθεσης.

Η Ρωσία δεν προσπαθεί απλώς να υπερασπιστεί μια επικράτεια. Επιχειρεί να διατηρήσει γύρω από αυτήν έναν χώρο στον οποίο θεωρεί ότι δικαιούται να διαθέτει μεγαλύτερο λόγο από οποιαδήποτε άλλη δύναμη — και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεγαλύτερο λόγο ακόμη και από τα ίδια τα κράτη που βρίσκονται μέσα σε αυτόν.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι απλώς αν η Ρωσία παραμένει αυτοκρατορική. Είναι εάν κατάφερε ποτέ πραγματικά να ολοκληρώσει τη μετάβασή της από την αυτοκρατορία στο έθνος-κράτος.