Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ ψήφισε την Τετάρτη υπέρ του αποκλεισμού δύο σημαντικών αραβικών εκλογικών συνδυασμών —του Ράαμ και της Κοινής Λίστας, στην οποία συμμετέχουν τα κόμματα Χαντάς, Ταάλ και Μπαλάντ— από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.

Η επιτροπή απέκλεισε επίσης δύο υποψηφίους της Κοινής Λίστας: τον Όφερ Κασίφ και τον Σάμι Αμπού Σεχάντεχ, ηγέτη του Μπαλάντ.

Στις προσφυγές που κατέθεσαν το Λικούντ, το κόμμα Εβραϊκή Ισχύς και η μη κυβερνητική οργάνωση Choose Life Forum διατυπώνονταν, μεταξύ άλλων, ισχυρισμοί περί υποστήριξης του ένοπλου αγώνα κατά του Ισραήλ και άρνησης της ύπαρξής του ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους.

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ αναμένεται να εξετάσει τις αποφάσεις την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με δημοσίευμα των Times of Israel την Τετάρτη.

Οι λόγοι του αποκλεισμού

Οι αποφάσεις για το Ράαμ, την Κοινή Λίστα και τους δύο υποψηφίους βασίστηκαν στον Θεμελιώδη Νόμο του Ισραήλ. Ο νόμος απαγορεύει τη συμμετοχή εκλογικών συνδυασμών ή προσώπων όταν οι στόχοι ή οι πράξεις τους αρνούνται την ύπαρξη του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, υποκινούν τον ρατσισμό ή υποστηρίζουν ένοπλο αγώνα εναντίον του από εχθρικό κράτος ή τρομοκρατική οργάνωση.

Οι προσφυγές κατά του Ράαμ επικαλέστηκαν σχέσεις του κόμματος με τον Νότιο Κλάδο του Ισλαμικού Κινήματος και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Αναφέρθηκαν επίσης σε μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που, σύμφωνα με τους προσφεύγοντες, είχαν μεταφέρει χρήματα σε απαγορευμένες οργανώσεις ή σε ομάδες συνδεδεμένες με τη Χαμάς.

Το Ισλαμικό Κίνημα ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και διασπάστηκε το 1996 σε δύο κλάδους: τον πιο ριζοσπαστικό Βόρειο Κλάδο, που τέθηκε εκτός νόμου στο Ισραήλ το 2015, και τον πιο μετριοπαθή Νότιο Κλάδο, με τον οποίο το Ράαμ διατηρούσε ιστορικούς δεσμούς. Λόγω αυτής της σχέσης, οι σημαντικές πολιτικές αποφάσεις του κόμματος εξαρτώνταν από την έγκριση του θρησκευτικού οργάνου του κινήματος, του Συμβουλίου Σούρα.

Τον Δεκέμβριο, ο ηγέτης του Ράαμ, Μανσούρ Αμπάς, ανακοίνωσε ότι το κόμμα θα αποχωριστεί το Ισλαμικό Κίνημα, δηλώνοντας πως επιδιώκει να γίνει ένα «απολύτως πολιτικό» κόμμα.

Σε ανακοίνωσή του, το Ράαμ χαρακτήρισε την απόφαση  «ρατσιστική, πολιτική και λαϊκιστική».

Η Κοινή Λίστα αποκλείστηκε με το σκεπτικό ότι, σύμφωνα με τις καταγγελίες, αρνείται την ύπαρξη του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους και υποστηρίζει ένοπλο αγώνα εναντίον του από εχθρικό κράτος ή τρομοκρατική οργάνωση.

Μετά την απόφαση, το Χαντάς κατηγόρησε την επιτροπή ότι «καταπατά τους πιο θεμελιώδεις κανόνες της δημοκρατίας». Υποστήριξε επίσης ότι η κίνηση αντανακλά την επιθυμία της κυβέρνησης «να υπονομεύσει τη συμμετοχή των Αράβων πολιτών στις εκλογές, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να κρατηθεί στην εξουσία».

Ο Κασίφ βρίσκεται στην έκτη θέση του ψηφοδελτίου της συμμαχίας Χαντάς–Ταάλ–Μπαλάντ. Είναι ο μοναδικός Εβραίος υποψήφιος του συνδυασμού και έχει ασκήσει έντονη κριτική στον πόλεμο στη Γάζα. Η προσφυγή εναντίον του ζητούσε τον αποκλεισμό του με την κατηγορία της «υποστήριξης ένοπλου αγώνα εχθρικού κράτους ή τρομοκρατικής οργάνωσης κατά του Κράτους του Ισραήλ».

«Η επιτροπή είναι πολιτικό όργανο και δεν περίμενα τίποτα από αυτήν», δήλωσε ο Κασίφ στη δημόσια ισραηλινή ραδιοτηλεόραση Kan. Πρόσθεσε ότι είναι «πεπεισμένος πως το Ανώτατο Δικαστήριο θα ανατρέψει την απόφαση».

Ο Αμπού Σεχάντεχ αποκλείστηκε εξαιτίας άρθρου που δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2023 και περιέγραφε την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου ως «σημαντικό ιστορικό γεγονός» από στρατιωτική, πολιτική και στρατηγική άποψη. Έγραφε ακόμη ότι, εφόσον η «μικρή και πολιορκημένη Γάζα» μπόρεσε να αιφνιδιάσει το Ισραήλ σε τέτοια κλίμακα, «άλλοι θα μπορούσαν να το κάνουν πιο αποτελεσματικά».

Απαντώντας στις προσφυγές, ο Αμπού Σεχάντεχ είπε στην επιτροπή ότι είχε γράψει το άρθρο στις 7 Οκτωβρίου, προτού αντιληφθεί την πλήρη έκταση των ωμοτήτων, και ότι μετανιώνει για τη δημοσίευσή του. «Δεν έχω καλέσει ποτέ σε βία ή τρομοκρατία», τόνισε. «Αντιτίθεμαι στον ένοπλο αγώνα».

Οι εκλογικές συνέπειες

Το Ράαμ έγραψε ιστορία το 2021, όταν έγινε το πρώτο ανεξάρτητο αραβικό κόμμα που συμμετείχε σε κυβερνητικό συνασπισμό στο Ισραήλ. Ο ηγέτης του, Μανσούρ Αμπάς, έχει έκτοτε δηλώσει ότι επιθυμεί να συμμετάσχει και σε μελλοντική κυβέρνηση, ώστε οι Άραβες πολίτες να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή στη χάραξη πολιτικής και στην κατανομή πόρων.

Αυτή η πρόθεση θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ούτε το μπλοκ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ούτε η εβραϊκή αντιπολίτευση εξασφαλίζουν από μόνα τους τις 61 έδρες που απαιτούνται για κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η τελευταία δημοσκόπηση του Channel 12 έδινε 54 έδρες στην αντιπολίτευση και 50 στο μπλοκ Νετανιάχου. Τα αραβικά κόμματα προβλεπόταν να κερδίσουν 12 έδρες, αν και οι ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει ότι δεν θα τα συμπεριλάβουν σε μελλοντική κυβέρνηση.

Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο επικυρώσει τους αποκλεισμούς, ενδέχεται να μείνουν εκτός εκλογικής αναμέτρησης συνδυασμοί που διεκδικούν δυνητικά καθοριστικό αριθμό εδρών. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης μετά την κάλπη.