BEHIND THE HEADLINES: Από το ρωσικό ντίζελ στον σκιώδη στόλο: Γιατί ο Τραμπ αναθεωρεί τα εργαλεία του ενεργειακού πολέμου

Screenshot 2026-10-16 125634

 

Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ, η συζήτηση για χαλάρωση των περιορισμών σε δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου» και η νέα σύγκρουση Ουάσιγκτον–Κιέβου για τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια αποκαλύπτουν μια βαθύτερη μεταβολή στην αμερικανική στρατηγική. Όσο η ενεργειακή κρίση επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία, οι κυρώσεις παύουν να αποτελούν αποκλειστικά εργαλεία πίεσης και μετατρέπονται σε αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης. Το ερώτημα είναι ποιος τελικά επωφελείται από αυτή την αναπροσαρμογή.

Η τελευταία παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ για τις ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διαφωνία ανάμεσα στον Αμερικανό πρόεδρο και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Αποτελεί την πιο ξεκάθαρη μέχρι σήμερα ένδειξη ότι η ενεργειακή σταθερότητα έχει αποκτήσει τέτοια βαρύτητα στις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον, ώστε να επηρεάζει πλέον όχι μόνο την πολιτική κυρώσεων απέναντι στη Ρωσία, αλλά και την αμερικανική στάση απέναντι στις στρατιωτικές επιλογές της Ουκρανίας.

Σε συνέντευξή του στο Newsmax, που μεταδόθηκε στις 15 Οκτωβρίου και καταγράφηκε από το Reuters στις 16 Οκτωβρίου, ο Τραμπ χαρακτήρισε απαράδεκτη την επανάληψη των ουκρανικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, υποστηρίζοντας ότι συμβάλλουν στη διατήρηση υψηλών διεθνών τιμών πετρελαίου. Η παρέμβασή του ακολούθησε ουκρανικό πλήγμα σε διυλιστήριο της Rosneft νοτιοανατολικά της Μόσχας και την ανακοίνωση του Ζελένσκι ότι το Κίεβο εγκαταλείπει την εκεχειρία για τις ενεργειακές υποδομές, την οποία είχε παρουσιάσει η αμερικανική πλευρά.

Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν τοποθετηθεί δίπλα σε δύο ακόμη εξελίξεις των τελευταίων ημερών: την αμερικανική πρωτοβουλία για πρόσθετη διάθεση ρωσικού ντίζελ στη διεθνή αγορά και την εξέταση εξαιρέσεων από τις κυρώσεις για δεξαμενόπλοια που έχουν χρησιμοποιηθεί στο εμπόριο ρωσικού, ιρανικού ή βενεζουελάνικου πετρελαίου.

Μεμονωμένα, οι τρεις εξελίξεις θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως διαφορετικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση μιας ενεργειακής κρίσης. Συνδυαστικά, όμως, αποτυπώνουν ένα πολύ σημαντικότερο στρατηγικό δίλημμα: πώς μπορεί η Ουάσιγκτον να συνεχίσει να χρησιμοποιεί την ενέργεια ως μέσο πίεσης εναντίον των αντιπάλων της, όταν η ίδια χρειάζεται τις ενεργειακές ποσότητες και τη μεταφορική ικανότητα που οι κυρώσεις επιχειρούν να περιορίσουν;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν αφορά αποκλειστικά τη Ρωσία και την Ουκρανία. Επηρεάζει τις σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης, την αποτελεσματικότητα της πολιτικής κυρώσεων απέναντι στο Ιράν, τη διεθνή ναυτιλία και, τελικά, τη δυνατότητα της αμερικανικής κυβέρνησης να συνδυάζει στρατιωτική ισχύ, οικονομική πίεση και εσωτερική πολιτική σταθερότητα.

 

Ζελένσκι (από τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυγέλλες 15/16 Οκτωβρίου): Θέλουμε να τερματίσουμε αυτόν τον πόλεμο όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Δεν βλέπουμε κανένα σήμα από τη ρωσική πλευρά ότι είναι έτοιμοι να δώσουν τέλος σε αυτόν τον πόλεμο.Γι’ αυτό πρέπει να προετοιμαστούμε για τον χειμώνα. Το πακέτο για τον χειμώνα δεν αφορά μόνο την ενέργεια, αλλά και την αεράμυνα και τη χρηματοδότηση. Και είμαι ευγνώμων που η ΕΕ στέκεται στο πλευρό μας.

Το ρωσικό ντίζελ και η αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής

Η πρόσφατη πρωτοβουλία του Τραμπ για την αύξηση της προσφοράς ρωσικού ντίζελ στη διεθνή αγορά ανέδειξε μια αντίφαση που προϋπήρχε της σημερινής κρίσης, αλλά έχει πλέον αποκτήσει μεγαλύτερη ένταση.

Από τη μία πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να περιορίσουν τα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας, θεωρώντας ότι αποτελούν βασικό χρηματοδοτικό στήριγμα της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας. Από την άλλη, η παγκόσμια αγορά χρειάζεται πρόσθετες ποσότητες διυλισμένων προϊόντων, ιδιαίτερα ντίζελ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις σε διυλιστήρια και η αναταραχή στη Μέση Ανατολή περιορίζουν τη διαθέσιμη προσφορά.

Η σημασία του ντίζελ υπερβαίνει κατά πολύ την κατανάλωση καυσίμων στα ιδιωτικά οχήματα. Αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της λειτουργίας των εμπορευματικών μεταφορών, της γεωργικής παραγωγής, των κατασκευών και μεγάλου μέρους της βιομηχανικής δραστηριότητας. Η αύξηση της τιμής του μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής και διακίνησης προϊόντων, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.

Επομένως, η επιδίωξη της αμερικανικής κυβέρνησης να ενισχύσει τη διεθνή προσφορά έχει συγκεκριμένη οικονομική λογική. Ωστόσο, η ίδια επιλογή ενδέχεται να δημιουργήσει πρόσθετα έσοδα για τη Ρωσία, αναλόγως των πραγματικών εξαγωγών, των τιμών και των όρων των συναλλαγών.

Το γεγονός ότι η Ρωσία μπορεί να ωφελείται από τις υψηλές τιμές δεν αποτελεί απλώς θεωρητική υπόθεση. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters που δημοσιεύθηκαν στις 15 Οκτωβρίου, τα έσοδα του ρωσικού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού από φόρους πετρελαίου και φυσικού αερίου αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 10% σε ετήσια βάση τον Οκτώβριο, φτάνοντας σχεδόν το ένα τρισεκατομμύριο ρούβλια, δηλαδή περίπου 12 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η αύξηση επηρεάζεται σημαντικά από την περιοδική καταβολή ειδικού φόρου επί των κερδών, ενώ η εκτιμώμενη μείωση της ρωσικής παραγωγής πετρελαίου περιορίζει μέρος των οφελών από τις υψηλότερες διεθνείς τιμές. Επομένως, το συγκεκριμένο μέγεθος δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην ενεργειακή πολιτική του Τραμπ. Αποδεικνύει, όμως, ότι η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική δυνατότητα άντλησης δημοσιονομικών πόρων από τον ενεργειακό τομέα.

Η Ουάσιγκτον βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με δύο στόχους που δεν είναι πάντοτε συμβατοί: τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους και τον περιορισμό των ρωσικών οικονομικών δυνατοτήτων.

Τραμπ σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Newsmax στις 15 Οκρωβρίου: Το πετρέλαιο είναι φθηνότερο τώρα απ’ ό,τι ήταν επί Μπάιντεν. Είναι φθηνότερο τώρα απ’ ό,τι ήταν επί Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα. Είδατε ποτέ τις τιμές του πετρελαίου επί των ημερών του; Ήταν στα ύψη.

Ο Τραμπ συγκρούεται με τη στρατηγική του Κιέβου

Membership Required

You must be a member to access this content.

Προβολή Συνδρομών

Already a member? Συνδεθείτε εδώ
Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
Copyrights reserved & protected 2026