Σα. Δεκ 14th, 2019

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Η έννοια της νεωτερικότητας και το προσφυγικό ζήτημα

Γράφει ο Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Γέροντας ΠΝ, 
Επιτελής Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού

Ο Βρετανός John Stuart Mill ( 20 Μαΐου 1806 – 8 Μαΐου 1873) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές του 19ου αιώνα και θεωρείται ένας από τους πατέρες του πολιτικού φιλελευθερισμού. Θιασώτης της ελευθερίας του ατόμου απέναντι στον κρατικό έλεγχο, μάς έδωσε ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της λεγόμενης νεωτερικότητας: την έννοια της ατομικότητας.

Το άτομο τελικά είναι ελεύθερο να φτιάξει την δική του αφήγηση για τον εαυτό του χρησιμοποιώντας τις επιθυμητές από αυτόν ταυτότητες. Πολλές από τις ταυτότητες μπορούν να αλληλοσυμπληρώνονται ή να αλληλοκαλύπτονται. Δεν γίνεται όμως να συγκρούονται. Στην δημιουργία της προσωπικής αφήγησης σημαντικό ρόλο παίζει και η συλλογική μνήμη, η μνήμη της κοινότητας. Ο Γάλλος στοχαστής Maurice Halbwachs, (11 Μαρτίου 1877 – 16 Μαρτίου 1945) κατέδειξε πολύ ορθά ότι πολλά πράγματα τα οποία “θυμόμαστε” δεν αποτελούν προσωπική μνήμη, αλλά συλλογική μνήμη (collective memory) η οποία μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά.

Οι νεωτερικές κοινωνίες τελικά διαφοροποίησαν τον εαυτό τους δίνοντας “τον τόνο” και στις προηγούμενες περιόδους. Ο Διαφωτισμός ήταν ένα ρήγμα. Οι κοινότητες όφειλαν να περιοριστούν στον εαυτό τους και σημασία είχε η κοινωνία πολιτών. Έγινε όμως πραγματικά αυτό; Διότι ο εθνικισμός, ένα καθαρά νεωτερικό φαινόμενο, τελικά απαιτούσε εκ νέου την απορρόφηση του ατόμου σε μια ιδέα της κοινότητας, αυτή τη φορά του έθνους. Αλλά και στον υπαρκτό σοσιαλισμό, ένα ακόμη δημιούργημα της νεωτερικότητας, απαιτούσε την απορρόφηση του ατόμου στους αγώνες του προλεταριάτου.

Παρ’ όλα τα παραπάνω, όμως, οι νεωτερικές κοινωνίες έχουν την δυνατότητα του “ξεπεράσματος” του εαυτού τους. Η νεωτερικότητα θεσμοποιεί την αμφιβολία και επιμένει ότι όλη η γνώση αποκτά τη μορφή υπόθεσης. Πρόκειται ουσιαστικά για την αρχαία ελληνική παράδοση της πολιτικής αμφισβήτησης. Η ερώτηση “Γιατί;” που γέννησε την φυσική και πολιτική φιλοσοφία και την Δημοκρατία. Οι νεωτερικές κοινωνίες τελικά κατάφεραν να αποδεχθούν την ετερότητα παρά τις κάποιες παλινωδίες ή πισωγυρίσματα. Πλέον ακόμη και η ταυτότητα του κοινωνικού φύλου (gender) διαφοροποιείται από το βιολογικό φύλο (sex). Οι πολίτες των νεωτερικών κοινωνιών έχουν συλλάβει ότι ακόμη και το “να είσαι άνδρας ή γυναίκα” προϋποθέτει μια νόρμα επιλογών και συμπεριφορών που αναπαράγονται από την μια γενιά στην άλλη.

Τί γίνεται, όμως. όταν η προνεωτερική ταυτότητα συγκρούεται με την κοινωνία πολιτών; Τί γίνεται όταν μια ταυτότητα απαιτεί την μη αποδοχή της κοινωνίας πολιτών; Τί γίνεται όταν μια ταυτότητα επιβάλλει συγκεκριμένες καθημερινές πρακτικές που δυσκολεύουν την συνύπαρξη με τους διαφορετικής ταυτότητας πολίτες; Τί γίνεται όταν μια ταυτότητα διακηρύττει ότι ευρίσκεται σε αμυντικό πόλεμο; Τί γίνεται όταν ελλείπει ο σεβασμός προς την ζωή και τα δικαιώματα των άλλων πολιτών; Η Δύση και μάλιστα οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να σεβαστούν τις αρχές και τις αξίες τους και να περιθάλπουν τους πρόσφυγες. Από την άλλη όμως πρέπει να μάς απασχολήσει σοβαρά το ζήτημα της ενσωμάτωσης των προσφύγων στις κοινωνίες μας. Κομβικό σημείο θα πρέπει κατά την γνώμη μου η προσφορά παιδείας στα παιδιά των προσφύγων. Η μεταφορά πληθυσμών είναι μόνο μια προσωρινή λύση αποσυμφόρησης των άκρων της Πατρίδας μας.

Όσο η Ευρώπη δεν δρα ως Ευρώπη. Όσο η Ελλάδα δεν καταρτίζει ένα σαφές σχέδιο αντιμετώπισης, το πρόβλημα θα γίνεται ολοένα και περισσότερο μη διαχειρίσιμο.

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail
2019 Copyright © All rights reserved - Geopolitics & Daily News | Newsphere by AF themes.