Πε. Αυγ 13th, 2020

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Η έκρηξη του Clan Fraser στον Πειραιά στις 7 Απριλίου 1941

Γράφει ο Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Γέροντας ΠΝ,
Επιτελής Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού
 
Κατά την διάρκεια της εισβολής των Γερμανών στην Ελλάδα, στο λιμάνι του Πειραιά ευρισκόταν το Clan_Frazer (Κλαν Φρέιζερ), ατμόπλοιο στην υπηρεσία των Βρετανών, το οποίο εκείνη την ώρα είχε φορτωμένο 200 τόνους ΤΝΤ. Ο πιλότος Hans-Joachim “Hajo” Herrmann της Luftwaffe καθοδήγησε τα βομβαρδιστικά του πάνω από τα πλοία του Πειραιά.
Στις 3.20 το πρωί της Δευτέρας 7 Απριλίου όλη η πόλη σείστηκε από την έκρηξη, η οποία έγινε αισθητή μέχρι την Κηφισιά και την Εκάλη, ενώ το λιμάνι του Πειραιά υπέστη τρομακτικές ζημιές. Καταστράφηκαν οι επτά από τις δώδεκα αποβάθρες του λιμανιού.
Το λιμάνι του Πειραιά μετά τον γερμανικό βομβαρδισμό.
Διαβάστε απόσπασμα από το βιβλίο “Μεθ’ Ορμής Ακαθέκτου. Επίτομη Ιστορία του Πολεμικού Ναυτικού 1821 – 1945”, Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικου (α’ εκδ. 2016, β’ εκδ. 2019).

“Την 6η Απριλίου, ξεκίνησε η εισβολή των Γερμανών στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Αμέσως, άρχισαν θυελλώδεις αεροπορικές επιδρομές. Αποτέλεσμα αυτών ήταν να χαθούν πολλά ελληνικά πολεμικά, αλλά και επίτακτα πλοία. Στις 6 Απριλίου, κατά τη διάρκεια βομβαρδισμών στο λιμάνι του Πειραιά, προσεβλήθη και το μεγάλο βρετανικό φορτηγο Clan Frazer, το οποίο περιείχε 400 τόνους εκρηκτική ύλη προοριζόμενη για το Ελληνικό Πυριτιδοποιείο. Η έκρηξη ήταν τρομερή και προκάλεσε μεγάλες καταστροφές. Ο Ε. Καββαδίας (Ο Ναυτικός Πόλεμος του 1940 όπως τον έζησα, σελ. 249) περιγράφει το γεγονός:
“Μεταξύ τῶν βληθέντων ἐντὸς τοῦ λιμένος Πειραιώς πλοίων ἦτο καὶ τὸ μέγα Ἀγγλικόν φορτηγόν Κλαν Φρέϊζερ, 10.000 τόννων, προσδεδεμένον παρὰ τὸ 1ον λιμενικόν ὑπόστεγον, ἀριστερά τῶ εἰσπλέοντι καὶ πλησίον τοῦ ἐσωτερικού στομίου τοῦ λιμένος. Ἡ βόμβα ἦτο πιθανώτατα ἐμπρηστική καὶ τὰ σπεύσαντα πρὸς κατάσβεσιν τῆς πυρκαϊάς ἀγήματα ὡς καὶ ἡ Πυροσβεστική Ὑπηρεσία δεν ἀνεῦρον τὸ πλήρωμα τοῦ πλοίου, καὶ ὑπέθεσαν ὅτι ἐθεώρησε καλόν να μη ἐξέλθῃ τῶν εἰς τὴν ξηράν καταφυγίων, ὅπου θα εἶχε μεταβῆ κατὰ τὸν βομβαρδισμόν. Ἐπειδή ὑπήρχε ὁ φόβος να ἐπεκταθῆ ἡ πυρκαϊά εἰς πλοῖα καὶ κτίρια, ὁ Πλοίαρχος Μπακόπουλος καὶ ὁ Λιμενάρχης Πλοίαρχος Σπαρπέτης (ἕκαστος χωριστά) διέταξαν, ὁ μἐν τὸ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του Νορβηγικό ναυαγοσωστικό Βίκιγκ, ὁ δὲ τὰ ῥυμουλκά Ἄγιος Γεώργιος και Κεραυνός, να το ῥυμουλκήσουν ἐντὸς τοῦ λιμένος. Ἐν τῶ μεταξύ ὄμως, ἀνεφέρθη εἰς τὸν Μπακόπουλον ἐκ τοῦ παρατηρητηρίου ναρκῶν τοῦ ἔναντι τοῦ καιομένου πλοίου Ὠρονομικοῦ Σταθμοῦ, ὅτι ἔχει σημειωθεῖ πτώσις ναρκῶν μεταξύ τῆς πρώρας τοῦ φορτηγοῦ καὶ τοῦ δεξιού λιμενοβραχίονος. Ἐπειδή, κατόπιν τούτου, ὑπὴρχε πιθανότης κατὰ τὴν ρὑυμούλκησιν ἄνωθεν τῆς νάρκης να ἐκραγῆ αὔτη καὶ να φραχθῆ ἡ εἴσοδος τοῦ λιμένος ὑπὸ τοῦ βυθιζόμενου πλοίου, ὁ Μπακόπουλος λαβών καὶ τὴν ἔγκρισιν του Γ.Ε.Ν., ἀνέστειλε τὴν ἀπομάκρυνσιν”.
Για τους Βρετανούς σχετικά με την υπόθεση αυτή αναφέρει τα εξής:
“Τότε ὄμως, τότε μόλις, παρουσιάσθησαν αἱ ἔως τότε σιωπῶσαι καὶ ἄφαντοι Ἀγγλικαί Ἀρχαί καὶ ἀνέφερον, ὅτι ἐντὸς τοῦ καιόμενου πλοίου ὑπῆρχον ἄνω τῶν 400 τόννων τροτύλης, προοριζομένης διὰ τὸ Ἑλληνικόν Πυριτιδοποιεῖον. Δεν κατώρθωσα να μάθω, παρ’ ὅλας τὰς προσπάθειὰς μου, ποῖος ἐξ αὐτῶν ἔλαβε τὸ θάρρος να ὁμολογήσῃ τὴν ἐγκληματικὴν αὐτὴν ἀμέλειαν καὶ τί του εἶπον”.

Κατόπιν τούτου:
“Ἐγένετο ἄλλη ἀπόπειρα να ἀπομακρυνθῆ τὸ πλοῖον, ἀλλά οὔτε ἦτο δυνατή ἡ προσέγγισις εἰς αὐτό, ἐνταθείσης τῆς πυρκαϊάς καὶ λόγω δευτέρας βόμβας, ἥτις, ὡς φαίνεται, ἔπεσεν ἐπ’ αὐτοῦ κατὰ τινα νἐαν ἐπίθεσιν, οὔτε καὶ ἡ ἐκ τῆς ξηράς ἀποκοπή τῶν συρμάτων δι’ ὧν ἦτο προσεδεμένον, διότι πάντα τὰ πέριξ ὑπόστεγα ἐκαίοντο. Βύθισις τοῦ πλοίου δεν ἦτο δυνατή, διότι τὸ μέρος ἦτο ἀβαθές, φαίνεται δὲ, ὅτι ἐκτιναχθέντων μερικῶν ἐλασμάτων τῆς πρύμνης εἶχεν ἤδη ἐπακουμβήσει εἰς τὸν βυθόν. Ἐπεβάλλετο να ἀπομακρυνθῶσι τὸ ταχύτερον ὅλοι ἀπὸ τὸ πλοῖον καὶ τὸ μοιραῖον ἐπῆλθε τὴν 3:33′ πρωινήν, ὅτε πλέον ὁ βομβαρδισμός εἶχεν προ πολλοῦ λήξει”.
Και τέλος η έκρηξη:
“Ἡ λάμψις καὶ ἡ ἔκρηξις ὑπήρξαν τρομεραί. Το Κλαν Φρέϊζερ ἐν ἀκαρεῖ διελύθη καὶ τὰ πεπυρακτωμένα τεμάχιὰ του ἐξετινάχθησαν εἰς ἀπίστευτους ἀποστάσεις. Εὑρέθησαν ἐξ αὐτῶν εἰς τὸ Δημοτικόν Θέατρον, τὸ Ναυπηγεῖον Βασιλειάδη καὶ τὸ Πασσαλιμάνι. Τινὰ μάλιστα μετέδωσαν καὶ πυρκαϊάς εἰς πλησίον σημεῖα τῆς πόλεως, ὡς καὶ ἐπὶ πλοίων, ἐνώ πάσαι αἱ περὶ τὸν λιμένα οἰκίαι καὶ λιμενικαί ἐγκαταστάσεις κατεστρέφοντο (…)”.

 

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail