05/12/2020

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Ο αναρχικός φιλόσοφος Μπακούνιν και η αντίθεσή του προς τον Μαρξ

Γράφει ο Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Γέροντας ΠΝ
Επιτελής Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού

 

Σαν σήμερα, 18 Μαΐου του 1814 (παλαιό ημερολόγιο) γεννήθηκε ο Μιχαήλ Μπακούνιν, Ρώσος θεωρητικός του αναρχισμού. Ο Μπακούνιν σε όλη του τη ζωή ευρισκόταν σε όποιο σημείο μαινόταν επανάσταση στην Ευρώπη από το 1848 και μετά. Συμπαθούσε τους Σλάβους, ενώ μισούσε τους Γερμανούς. Η αντίθεσή του με τον Μαρξ συμπυκνωνόταν σε μια λέξη: κρατισμός. Ο Μπακούνιν, ως συνεχιστής του Προυντόν, θεωρείται από τους θεμελιωτές του αναρχοσυνδικαλισμού.

Οι αναρχοσυνδικαλιστές πιστεύουν πως οι επαναστατικές εργατικές οργανώσεις, οι ενώσεις εργαζομένων που παλεύουν εναντίον της μισθωτής εργασίας και της διαίρεσης μεταξύ εργατών και εργοδοτών, οι οποίες στην αναρχοσυνδικαλιστική θεωρία θα σχηματίσουν τελικά τη βάση της νέας, μετεπαναστατικής κοινωνίας, θα πρέπει να είναι αυτοδιαχειριζόμενες. Ο Μπακούνιν συμφωνούσε ότι το παρόν σύστημα θα έπρεπε να ανατραπεί με βίαια μέσα αλλά διαφωνούσε κάθετα με την αυθεντία και τον πολιτικό έλεγχο. Αυτό δηλαδή που επικράτησε αργότερα στην Σοβιετική Ένωση. Ο Μαρξ με μηχανορραφίες κατάφερε να διαγράψει τον Μπακούνιν από την Πρώτη Διεθνή.

Τον Μπακούνιν όμως πρέπει να τον θεωρήσουμε και ευρωπαϊστή καθώς έχοντας ως πρότυπο τις Η.Π.Α. οραματιζόταν μια ομοσπονδιακή ένωση των “πολιτειών της Ευρώπης” υπό σοσιαλιστικά και ελευθεριακα πλαίσια.

Οι ιδέες του αναρχοσυνδικαλισμού εφαρμόστηκαν χρόνια αργότερα. Κατά την Ισπανική Επανάσταση του 1936-1937 εφαρμόστηκαν σε μεγάλο βαθμό στη βιομηχανική περιοχή της Καταλονίας (Βαρκελώνη) και στην αγροτική περιοχή της Αραγονίας, οι οποίες ελέγχονταν από την CNT (Confederación Nacional del Trabajo = Εθνική Συνομοσπονδία Εργασίας), η οποία την περίοδο εκείνη έφτανε και ίσως και να ξεπερνούσε τα 2.000.000 μέλη.

Ο σύγχρονος φιλόσοφος – γλωσσολόγος Νόαμ Τσόμσκι θεωρεί ως πρότυπο αναρχοσυνδικαλιστικής λειτουργίας και τα ισραηλινά Κιμπούτς. Το Κιμπούτς (στα εβραϊκά : קִבּוּץ‎ / קיבוץ‎, στον πληθ. Κιμπούτσιμ – קִבּוּצִים‎ / קיבוצים) είναι ισραηλινή συλλογική κοινότητα. Το πρώτο κιμπούτς ήταν το Ντεγκάνια και ιδρύθηκε το 1909 στο βόρειο Ισραήλ. Όταν δημιουργήθηκαν τα κιμπούτς λειτουργούσαν με τα σοσιαλιστικά πρότυπα: τα μέλη τους έκαναν διάφορες εργασίες και όλες οι ανάγκες τους καλύπτονταν από την κοινότητα δωρεάν. Επίσης, η οικονομία των κιμπούτς στηρίζονταν κυρίως στη γεωργία. Πλέον o τρόπος λειτουργίας και η φιλοσοφία των Κιμπούτς έχει αλλάξει. Πολλά κιμπούτς έχουν ιδιωτικοποιηθεί και τα μέλη τους πληρώνουν για διάφορες υπηρεσίες που παλιά ήταν δωρεάν. Επίσης η οικονομία πολλών από αυτά δεν στηρίζεται πλέον στη γεωργία αλλά στη βιομηχανική παραγωγή και τις επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας.

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail