18/01/2021

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Η Διάσκεψη της Τεχεράνης

Γράφει ο ιστορικός Παναγιώτης Γέροντας 

 

Στις 28 Νοεμβρίου 1943, οι τρεις ηγέτες Φ. Ρούζβελτ, Ι. Στάλιν και Ο. Τσώρτσιλ συναντώνται στην Τεχεράνη και λαμβάνουν αποφάσεις τόσο για την συνέχιση του πολέμου, όσο και για την δημιουργία της μεταπολεμικής εποχής. Σε αυτήν την διάσκεψη ο Ρούζβελτ έδειξε να προσεγγίζει τον Στάλιν και να απομακρύνεται από τον Τσώρτσιλ παρά τις αντίθετες απόψεις των συμβούλων του. Θεωρούσε την Βρετανική Αυτοκρατορία ως ένα κατάλοιπο του παρελθόντος, ενώ αντίθετα τον Στάλιν τον έβλεπε ως συνεργάτη στον νέο κόσμο. Αυτή η περίεργη στάση θα αλλάξει όταν θα αναλάβει την προεδρία των ΗΠΑ ο Χάρρυ Τρούμαν.

Η διάσκεψη έλαβε μια σειρά από αποφάσεις:
-Τομέας Επιχειρήσεων
Α) Να υπάρχει άμεση επιχειρησιακή συνεννόηση μεταξύ των τριών Μ. Δυνάμεων.
Β) Διενέργεια αποβάσεων στην Νορμανδία και στη Νότιο Γαλλία με μεγάλο αριθμό αποβατικών σκαφών.
-Τομέας Πολιτικής και Συμμαχιών
Α) Η Τουρκία να ενταχθεί στο πλευρό των Συμμάχων πριν το τέλος του έτους. Στην επόμενη και συνακόλουθη επίθεση της Βουλγαρίας, η Τουρκία να έχει την στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης.
Β)Στήριξη των Γιουγκοσλάβων Παρτιζάνων.
Γ) Οικονομική στήριξη του Σάχη του Ιράν για την συνεισφορά του στην υποστήριξη των Μ. Δυνάμεων

Ο Ντράγκολιουμπ «Ντράζα» Μιχαήλοβιτς.
Το γιουγκοσλαβικό ζήτημα
Στις 6 Απριλίου 1941 τα γερμανικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Γιουγκοσλαβία. Η Γιουγκοσλαβία μετά από αμφιταλαντεύσεις προσπαθεί να ανακόψει την εισβολή των Γερμανών χωρίς όμως επιτυχία.
Ο Στρατηγός Ντράγκολιουμπ «Ντράζα» Μιχαήλοβιτς οργάνωσε ομάδες ανταρτών εναντίον των Γερμανών με την ονομασία Τσέτνικ ( : Τσέτες). Αν και η δράση των Τσετνικ ξεκίνησε πριν την δράση των Παρτιζανων του Τίτο, εν τούτοις οι τελευταίοι υπερισχυσαν των πρώτων. Σε αυτό συνέβαλαν και οι τρεις ηγέτες “που θα μοίραζαν τον κόσμο”, Ρούζβελτ, Τσώρτσιλ και Στάλιν, οι οποίοι στην Διάσκεψη της Τεχεράνης ( 28 Νοεμβρίου – 1 Δεκεμβρίου 1943) έδωσαν την στήριξή τους στους Παρτιζάνους.
Η σημαία των Τσετνικ (ήταν ένα Γιουγκοσλαβικό βασιλικό και Σερβικό εθνικιστικό κίνημα στη Γιουγκοσλαβία με επικεφαλής το Ντράζα Μιχαήλοβιτς): αναγράφεται σε κυριλλικό αλφάβητο “Για τον βασιλιά και την πατρίδα, ελευθερία ή θάνατος”.
Είναι ενδιαφέρον να δει κανείς συγκριτικά την γιουγκοσλαβική και την ελληνική περίπτωση. Στον Στάλιν δινόταν η Πολωνία, στην Αγγλία η Ελλάδα. Η Γιουγκοσλαβία θα πέρναγε στους Σοβιετικούς. Στην Ελλάδα οι αντάρτες του ΕΑΜ αφέθηκαν ουσιαστικά χωρίς στήριξη από την Σοβιετική Ένωση, ενώ αντίθετα στην Γιουγκοσλαβία ο Στρατηγός Ντραζα. Πράγματι συνελήφθη από τις στρατιωτικές αρχές της Γιουγκοσλαβίας και εκτελέστηκε για εσχάτη προδοσία, συνεργασία με τον εχθρό και εγκλήματα πολέμου. Μολις στις 14 Μαΐου 2015, ο Ντραζα Μιχαήλοβιτς αποκαταστάθηκε μετά από απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της Σερβίας.

Από την άλλη όμως μεταπολεμικά προέκυπτε ένα ζήτημα: μέσω της Γιουγκοσλαβίας η Σοβιετική Ένωση “έβγαινε” στην Μεσόγειο. Ήδη από το 1945 οι σχέσεις Βελιγραδίου – Μόσχας ολισθαινουν σε μια μη αναστρέψιμη κρίση. Η Δύση θα πλησιάσει την Γιουγκοσλαβία με αποκορύφωμα το Βαλκανικό Σύμφωνο του 1953 ή Συμφωνία Φιλίας και Συνεργασίας. Με αυτό Ελλάδα, Τουρκία και Γιουγκοσλαβία συμφώνησαν στην Άγκυρα να λειτουργήσουν ως φράγμα στην σοβιετική επέκταση στα Βαλκάνια, προβλέποντας την ενδεχόμενη δημιουργία μιας κοινής στρατιωτικής δράσης για τις τρεις χώρες. Με αυτόν τον τρόπο η Γιουγκοσλαβία συνδεόταν με το ΝΑΤΟ με έμμεσο τρόπο. Σε αυτό το πλαίσιο η ελληνική και η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση υποβάθμισαν τις διαφορές τους πάνω στο “μακεδονικό ζήτημα”.
Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail