Τρ. Οκτ 15th, 2019

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Η συμφωνία που ακύρωσε ο Τραμπ για το Ιράν

epa06720146 US President Donald J. Trump signs a national security presidential memorandum on Iran in the Diplomatic Reception Room of the White House in Washington, DC, USA, 08 May 2018. Trump announced plans to pull out of Iran nuclear deal. Trump announced that he will reimpose sanctions that had been waived under the Iran nuclear deal. Five nations including the United States worked out a deal with Iran in 2015 that withdrew sanctions. EPA/MICHAEL REYNOLDS

Γράφει ο Κωνσταντίνος Χασανδρινός 

Πλήγμα στην ιστορική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν κατάφερε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε την απόφασή του να αποχωρήσουν οι ΗΠΑ, τονίζοντας πως θα επαναφέρει τις κυρώσεις σε βάρος του καθεστώτος της Τεχεράνης, καθώς η τελευταία δεν συμμορφώνεται με τους όρους που αυτή προβλέπει.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, που είχε επιθετικό τόνο κατά της Τεχεράνης, ο Τραμπ υποστήριξε ότι «το ιρανικό καθεστώς διαθέτει επικίνδυνους πυραύλους και υποστηρίζει τρομοκράτες, όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς, οι Ταλιμπάν κ.α., ενώ έχει σκοτώσει, απαγάγει και βασανίσει αμερικανούς πολίτες».

Μάλιστα, διευκρίνισε πως θα υπογράψει υπόμνημα με το οποίο διατάσσονται οι υπηρεσίες να επαναφέρουν όλες τις κυρώσεις εις βάρος του Ιράν, οι οποίες είχαν αρθεί από τον τέως πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, που θα στοχεύουν στον πετρελαϊκό τομέα του Ιράν και τις συναλλαγές με την κεντρική του τράπεζα.

Με αυτό τον τρόπο, ο αμερικανός πρόεδρος έβαλε τέλος σε μια συμφωνία – ορόσημο, την οποία συνήψαν, τον Ιούλιο του 2015, έξι παγκόσμιες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία) με το Ιράν, έπειτα από δύο χρόνια παρατεταμένων διαπραγματεύσεων.

Η συμφωνία έθετε τα όρια των πυρηνικών δραστηριοτήτων της Τεχεράνης για την επόμενη δεκαετία, με αντάλλαγμα την άρση των διεθνών οικονομικών κυρώσεων – από ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ένωση και ΟΗΕ – που είχαν οδηγήσει τη χώρα σε απομόνωση.

Πρόκειται για μια «ισορροπημένη συμφωνία για όλες τις πλευρές και τη διεθνή κοινότητα, η οποία διασφαλίζει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα είναι αποκλειστικά ειρηνικό και ότι η Τεχεράνη δεν θα επιδιώξει, αναπτύξει ή αποκτήσει οποιοδήποτε πυρηνικό όπλο. Ως αντάλλαγμα, οι κυρώσεις θα αρθούν προοδευτικά, ειδικά στους τομείς του εμπορίου, της τεχνολογίας, των τραπεζών και της ενέργειας» ανέφερε τότε το κοινό ανακοινωθέν.

Κύριοι άξονες της συμφωνίας ήταν ο περιορισμός του εμπλουτισμού ουρανίου, ο περιορισμός παραγωγής πλουτωνίου, η επίβλεψη από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενεργείας (IAEA), το εμπάργκο στην προμήθεια οπλικών συστημάτων και στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, καθώς και η άρση των κυρώσεων από τη διεθνή κοινότητα.

Ένα από τα βασικά «αγκάθια» που εμπόδιζαν, μέχρι την τελευταία στιγμή, την επίτευξη συμφωνίας ήταν η αξίωση της Δύσης για επιθεωρήσεις του ΟΗΕ σε στρατιωτικές βάσεις του Ιράν, κάτι που απέρριπτε κατηγορηματικά η Τεχεράνη. Η λύση που δόθηκε, τελικά, ήταν ο σχηματισμός οκταμελούς επιτροπής επίβλεψης της συμφωνίας, η οποία θα αποφασίζει με απλή πλειοψηφία για τα επίμαχα προβλήματα. Σε περίπτωση που τεθεί θέμα επιθεώρησης μιας «ύποπτης» στρατιωτικής εγκατάστασης, το Ιράν θα πρέπει είτε να επιτρέψει την πρόσβαση διεθνών επιθεωρητών είτε να δώσει επαρκείς εξηγήσεις.

Άρση κυρώσεων και νέο κεφάλαιο στις σχέσεις Δύσης – Ιράν

Έξι μήνες, σχεδόν, μετά τη σύναψη συμφωνίας, έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας επιβεβαίωνε ότι η Τεχεράνη εκπλήρωσε τις δεσμεύσεις της σε σχέση με το πυρηνικό της πρόγραμμα, με τον Μπαράκ Ομπάμα να υπογράφει την άρση ορισμένων κυρώσεων.

Χρειάστηκαν 13 χρόνια για να δημιουργήσει το Ιράν ένα από τα πιο περίπλοκα πυρηνικά προγράμματα, αλλά μόλις κάποιοι μήνες για τη διάλυσή του.

Το Ιράν μπορούσε, πλέον, να πουλά ξανά πετρέλαιο και να αγοράσει νέα αεροσκάφη, ανανεώνοντας τον γερασμένο στόλο του. Παράλληλα, του επιστρεφόταν το ποσό των 30 δισ. δολαρίων από περιουσιακά του στοιχεία που είχαν δεσμευτεί.

Ορισμένες κυρώσεις, όμως, για θέματα που δεν αφορούσαν το πυρηνικό του πρόγραμμα παρέμεναν, με αποτέλεσμα οι προσδοκίες για οικονομική αναζωογόνηση της χώρας να «πέσουν στο κενό».

Και στο βάθος… κυρώσεις

Επί ημερών προεδρίας Τραμπ, παρά το γεγονός ότι δεν εφαρμόζονταν, πλέον, κυρώσεις που σχετίζονταν με το πυρηνικό οπλοστάσιο, οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, συνέχιζαν να επιβάλουν κυρώσεις σχετικές με το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων, τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και την υποστήριξη που, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, παρείχε η Τεχεράνη σε τρομοκρατικές οργανώσεις.

Στόχος του Τραμπ ήταν, κυρίως, να καταργήσει το χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται σχετικά με την άρση των κυρώσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα μετά το 2025, παρά το γεγονός πως η Τεχεράνη συμμορφώνεται προς τους όρους συμφωνίας, όπως ο ίδιος έχει δηλώσει επανειλημμένα τους προηγούμενους μήνες – άποψη που τώρα έχει αναθεωρήσει.

Την άποψη αυτή συμμερίζεται και η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), ο επικεφαλής της οποίας επανέλαβε ότι «το Ιράν τηρεί απολύτως τις δεσμεύσεις του και υπόκειται στο αυστηρότερο καθεστώς εξακρίβωσης του πυρηνικού του προγράμματος παγκοσμίως».

Ο Οργανισμός, μάλιστα, προ ημερών είχε «αδειάσει» τον ισραηλινό πρόεδρο, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έκανε λόγο περί «μυστικού» σχεδίου της Τεχεράνης.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας επανέλαβε ότι «ουδεμία αξιόπιστη ένδειξη έχει για δραστηριότητες στο Ιράν που έχουν σχέση με την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου μετά το 2009», την επομένη των ισραηλινών κατηγοριών.

Οι εκ διαμέτρου, επομένως, αντίθετες τοποθετήσεις του προέδρου Τραμπ οφείλονται σε νέα στρατηγική που ακολουθεί ο Λευκός Οίκος, με σκοπό να δυσκολέψει περισσότερο το Ιράν στη δημιουργία πυρηνικού οπλοστασίου, καθώς και να ανακόψει τις ιρανικές δραστηριότητες στη Μέση Ανατολή, οι οποίες, σύμφωνα με τον Τραμπ, συμβάλλουν στην αποσταθεροποίηση της περιοχής.

Ο αμερικανός πρόεδρος, ωστόσο, βλέπει την πυρηνική συμφωνία όχι όπως είναι, αλλά όπως θα ήθελε να είναι: Μία ευρύτερη συμφωνία που θεμελιωδώς αλλάζει τη γενικότερη συμπεριφορά του Ιράν. Έπειτα, κοιτάζει τριγύρω και βλέπει ότι το Ιράν επεκτείνει την επιρροή του παντού και προκαλεί απογοήτευση στους φίλους του. Ποιο είναι το νόημα μίας συμφωνίας που αποτυγχάνει να συγκρατήσει το Ιράν και του παρέχει ανακούφιση από τις κυρώσεις; διερωτάται.

Ο λόγος, φυσικά, είναι ότι η πυρηνική συμφωνία έχει εμποδίσει το Ιράν από το να αναδειχθεί ως ακόμη μεγαλύτερη απειλητική δύναμη, οπλισμένη με πυρηνικά όπλα. Τέτοιου είδους στρατηγικά κέρδη, όμως, έχουν μικρή απήχηση στον Τραμπ, σχολιάζουν οι Financial Times.

Πηγή: in.gr 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Photos & Clips

bgcolor="000000"
2019 Copyright © All rights reserved - Geopolitics & Daily News | Newsphere by AF themes.