Πα. Φεβ 28th, 2020

Geopolitics & Daily News

Global news on Economy, Security, Politics and more

Αναλύοντας την Θράκη

 

Στον χάρτη της ελληνικής Δ. Θράκης απεικονίζονται οι νομοί με τα ποσοστά της μειονότητας

Γράφει ο Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Γέροντας ΠΝ,
Επιτελής Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού

 

Ας αναλύσουμε την Δυτική Θράκη.

Γεωγραφικά και ιστορικά η περιοχή της Θράκης ορίζεται από τον Αίμο στα βόρεια, το Θρακικό πέλαγος στα νότια, τον Εύξεινο Πόντο και την Προποντίδα στα ανατολικά και τις οροσειρές της Κούλας (Κεντρική Ροδόπη) και της Ρίλας (Δυτική Ροδόπη) στα δυτικά. Περιλαμβάνει την ελληνική Θράκη (Δυτική Θράκη), την βουλγαρική (Βόρεια Θράκη) και την ευρωπαϊκή Τουρκία. Εδώ θα αναλυθεί η Δυτική Θράκη.

Στα ύστερα μεσαιωνικά χρόνια η Θράκη (και η Δυτ. Θράκη) κατελήφθη από τους Οθωμανούς πριν την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Στην περιοχή εφάρμοσαν πολιτική εξισλαμισμου, ενώ στο πλαίσιο της ένταξης των πληθυσμών στα θρησκευτικά έθνη (μιλλετ) ο πληθυσμός διαχωριστηκε σε υπηκόους πρώτης και δεύτερης κατηγορίας. Την εξάπλωση του Ισλάμ βοήθησαν και οι αλεβιτικες αιρέσεις που ήταν πιο κοντά στον Χριστιανισμό, των κιζιλμπασήδων και των μπεκτασηδων. Παράλληλα παρατηρούνται εγκαταστάσεις Αρμενίων και Εβραίων, ενώ ο ελληνικός πληθυσμός ενισχύεται από μετακινήσεις από άλλες περιοχές του ευρύτερου ελληνικού χώρου.

Στην συνέχεια η Θράκη συνδέεται με το Μακεδονικό Ζήτημα λόγω των διεκδικήσεων των Βουλγάρων. Με την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) δημιουργήθηκε η “Μεγάλη Βουλγαρία”, που στα εδάφη της περιελάμβανε και την Θράκη, για να περιοριστεί αμέσως στη συνέχεια από το Συνέδριο του Βερολίνου. Στα εδάφη της νότιας Βουλγαρίας (Βόρεια Θράκη) δημιουργήθηκε η “Ανατολική Ρωμυλία”, στην οποία κατοικούσε σημαντικός ελληνικός πληθυσμός. Οι Βούλγαροι φρόντισαν να εξαφανίσουν πραξικοπηματικά αυτό το κρατος.

Ήταν μάλιστα τέτοια η τρομοκρατία των Βουλγάρων κομιτατζήδων που, όταν μετά το τέλος του Β’ Βαλκανικού Πολέμου έγινε γνωστό ότι η περιοχή της Ροδόπης είχε δοθεί στην ηττημένη Βουλγαρία με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου, οι ελληνικοί και μουσουλμανικοι πληθυσμοί (και με ελληνική υποκίνηση) δημιούργησαν την βραχύβια Δημοκρατία της Γκιουμουλτζίνας με πρωτεύουσα την Κομοτηνή (Γκιουμουλτζινα).

Κατά τη διάρκεια της Βουλγαρικής κατοχής (1913 – 1918), στη Δυτική Θράκη σημειώθηκαν μαζικές εκτοπίσεις Ελλήνων με αποτέλεσμα την μεγάλη μείωση του πληθυσμού. Παρ’ ολα αυτά μετά την απελευθέρωση της Θράκης από τον Ελληνικό Στρατό, ο ελληνικός πληθυσμός αυξάνεται και πάλι. Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Δυτική Θράκη βρέθηκε εκ νέου υπό βουλγαρική κατοχή λαμβάνοντας το όνομα “Μπελομοριε” από τις λέξεις Bjalo More (θάλασσα του Αιγαίου). Σε αυτήν την κατοχή δεινοπαθησαν οι Έλληνες αλλά και οι μουσουλμάνοι Πομάκοι, τους οποίους οι Βούλγαροι θεωρώντας τους “παραστρατημένους” Βουλγάρους προσπάθησαν να τους αφομοιώσουν δια της βίας. Ήταν τέτοια η τρομοκρατία των Βουλγάρων που ο Δημοκρατικός Στρατος Ελλάδος (ΕΛΑΣ) δεν κατάφερε να προσεγγίσει σε κανένα σημείο την μουσουλμανική μειονότητα, η οποία έβλεπε Έλληνες και Βουλγάρους κομμουνιστές ως ένα και το αυτό. Σε αντίθεση με την Μακεδονία η νίκη του Εθνικού Στρατού στην Θράκη ήταν εύκολη.

Η μουσουλμανική μειονότητα στην Θράκη αποτελείται από τους Πομάκους, τους Ρομά (οι λεγόμενοι “κατσιβελοι”) και τους τουρκοφωνους ή τουρκογενεις. Οι Πομάκοι ομιλούν μια διάλεκτο της βουλγαρικής, ενώ κάθε γειτονικός λαός προβάλλει τα δικά του ιστορικά και εθνολογικά επιχειρήματα για να τους προσεταιριστει. Οι Πομάκοι σήμερα στην Θράκη διαχωρίζουν τους εαυτούς τους από τους υπόλοιπους μουσουλμάνους. Ακόμη υπάρχουν στα ορεινά πομακοχωρια 3.000 αλεβιτες Πομάκοι που υποστηρίζουν οτι καταπιέζονται από την σουνιτικη πλειοψηφία.

Η πολιτικη της Ελλάδος στο θέμα της μειονότητας δυστυχώς ακολουθεί τις ευρύτερες πολιτικές επιταγές της εκάστοτε εποχής. Οι πρώτες υποχωρήσεις προς την τουρκική πλευρά έγιναν επί Μεταξά στο πλαίσιο του Βαλκανικού Συμφώνου του 1934. Το Βαλκανικό Σύμφωνο του 1934 ή Βαλκανικό Σύμφωνο Φιλίας ή Βαλκανικό Σύμφωνο Συνενόησης (σερβικά : Балкански пакт, τουρκικά : Balkan Antantı, ρουμανικά : Înțelegerea Balcanică) ήταν μια συνθήκη που υπογράφηκε από την Ελλάδα, την Τουρκία, την Ρουμανία και την Γιουγκοσλαβία στις 9 Φεβρουαρίου 1934 στην Αθήνα, με στόχο τη διατήρηση του γεωπολιτικού στάτους κβο στην περιοχή μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι παραπάνω χώρες πρακτικά περικύκλωναν την αναθεωρητική Βουλγαρία. Ήταν η ουσιαστική κατάργηση της φιλοιταλικης πολιτικής του Ελευθέριου Βενιζέλου καθώς προβλεπόταν η ενδεχόμενη σύμπραξη βαλκανικού κράτους με εξωβαλκανικο. Εξωβαλκανικο κράτος ήταν η Ιταλία.

Το 1954 η Ελλάδα επικύρωσε απόφαση σύμφωνα με την οποία αναγνώριζε τα σχολεία της μειονότητας ως τουρκικά. Ο νόμος 3065/1954 (ΦΕΚ Α’ 239, 9.10.1954) ήταν ο πρώτος νόμος που ρύθμιζε τα θέματα της μειονοτικής εκπαίδευσης ο οποίος ισχύει μέχρι σήμερα. Το 1972 επανήλθε ο όρος μουσουλμανικός. Στην δεκαετία του 50 με υποκίνηση των Η.Π.Α. Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα και Τουρκία θα έρθουν σε συνεννόηση. Ως αποτέλεσμα, στα τέλη του 1952 και τις αρχές του 1953 η έντονη διπλωματική δραστηριότητα μεταξύ των τριών κρατών οδήγησε στην υπογραφή Συμφωνίας Φιλίας και Συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Γιουγκοσλαβίας, την 28η Φεβρουαρίου 1953, γνωστής έκτοτε ως Συμφωνίας της Αγκυρας, από τον τόπο υπογραφής της. Εκείνη την εποχή η Ελλάδα βλέπει με καχυποψία τους Πομάκους, ως πιθανούς συμμάχους της κομμουνιστικής Σόφιας. Η εκκίνηση του Κυπριακού και το πογκρόμ κατά του ελληνικού πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης τον Σεπτέμβριο του 1955 θα αλλάξει άρδην τα δεδομένα.

Παρά τις προσπάθειες της Τουρκίας, η μουσουλμανική μειονότητα παραμένει σχετικά ανεπηρέαστη. Ο κυριωτερος λόγος είναι ότι ένα μεγάλο μέρος της δεν ενστερνίζεται τις αξιώσεις της γείτονος. Πρόκειται μάλλον για το τελευταίο κατάλοιπο του οθωμανικού μιλλετ στην περιοχή καθώς το σημαντικότερο χαρακτηριστικό τους στοιχείο είναι η θρησκεία.

(Στον χάρτη της ελληνικής Δ. Θράκης απεικονίζονται οι νομοί με τα ποσοστά της μειονότητας.)

 
Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail